Η νέα ποιμαντική χρονιά

2005-2006

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

 

Σελ. 2-6

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΕΝΟΡΙΩΝ

 

Σελ. 7-9

40 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ

Β’ ΒΑΤΙΚΑΝΗ

 

Σύντομος απολογισμός για τη

Θ. Λατρεία και την Αγ. Γραφή

 

Σελ. 10-11

Πότε έγιναν

καθολικοί οι κάτοικοι της Τήνου;

 

Σελ.12

Προσφορές για τα ΤΜ

 

Με την Εορτή της Παναγίας του Ροδαρίου, όπως κάθε χρόνο, εγκαινιάζουμε τη νέα ποιμαντική χρονιά 2005-2006. Η κάθε ενορία, από τη ποιο μικρή μέχρι την πιο μεγάλη, με ευθύνη των εφημερίων και των Ενοριακών Επιτροπών, καλούνται να αναλάβουν τις δυνάμεις τους και να προχωρήσουν στην επαναδραστηριοποίηση της ενοριακής ζωής που, λόγω του καλοκαιριού και της ενοριακής ραστώνης που προέρχεται από την έντονη επαγγελματική ενασχόληση των δυο-τριών τελευταίων μηνών.

Η ενορία πρέπει και πάλι να ζωντανέψει, με το συναχθούν μέσα και γύρω της όλες εκείνες οι ζωντανές δυνάμεις που την συνθέτουν και να δραστηριοποιηθούν για να αποδώσουν πνευματικό έργο, κυρίως της κατηχητικής φύσεως, από τα παιδιά και τους νέους, ως τους ενήλικες. Να δραστηριοποιηθεί η λατρευτική ζωή, πέρα από τις καλοκαιρινές ευκαιρίες πανηγυριών και μνημοσύνων που αναπτύσσονται για ευνόητους λόγους όλη αυτή την περίοδο, γύρω από τους ενοριακούς ναούς και τον καθεδρικό ναό, όταν τελούνται συνάξεις που προβλέπουν τη σύναξη της τοπικής Εκκλησίας. Ακόμα, μέσα στα ενοριακά και διενοριακά πλαίσια να οργανώνονται εκείνες οι επιμορφωτικές δραστηριότητες, για όσους το επιθυμούν, ώστε η πίστη να συμβαδίζει με τη γνώση και τη διαφωτίζει, όπως επιβάλλεται από την παράδοσή μας.

Η νέα ποιμαντική χρονιά ξεκινά και απαιτεί τη συσπείρωσή μας και την ενεργοποίηση όλων των δυνάμεων της τοπικής Εκκλησίας για να αποδώσει καρπούς, τόσο για τους πιο μεγάλους, όσο και για τους νεότερους. 



Χώρα

v       Στις 14 Σεπτεμβρίου το πρωί, κατά την εορτή του Σταυρού, πραγματο-ποιήθηκε ο εκκλησιασμός των παιδιών του Γυμνασίου, Λυκείου και ΤΕΕ στον ενοριακό μας ναό, με την ευκαιρία της έναρξης του νέου σχολικού έτους.

v       Στις 15 Σεπτεμβρίου, εορτή της Παναγίας της Πονεμένης, τελέσαμε τη Θ. Λειτουργία στο ενοριακό μας Κοιμητήριο, που είναι αφιερωμένο από 2 χρόνια τώρα στο Όνομά της. Κατά τη διάρκεια της Θ. Λειτουργίας έγινε η ευλογία της νέας εικόνα της Πονεμένης, στη μορφή της Πιετά, που φιλοτέχνησε ο γνωστός Τηνιακός ζωγράφος και αγιογράφος κ. Π. Μεταξάς και την προσέφεραν τα τέκνα των Λωράν και Μαγδαληνής Άνδροβικ στη μνήμη τους. Ο εφημέριος ευχαρίστησε τους δωρητές και παρότρυνε τους πιστούς να μιμηθούν παρόμοιες πράξεις στη μνήμη των αγαπημένων κεκοιμημένων τους.

v       Την Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου έλαβε το Μυστήριο του Βαπτίσματος ο Ιωσήφ Φώσκολος του Μάρκου και της Πελαγίας. Στους ευτυχείς γονείς ευχόμαστε να τους ζήσει και να δουν το παιδί τους ένα καλό χριστιανό!   

v       Στις 19 Σεπτεμβρίου απεβίωσε και κηδεύτηκε από την ενορία μας ο Ιωάννης Πιπέρης στη ηλικία των 83 ετών. Ας αναπαύεται εν ειρήνη!

Κτικάδος

v       Με κάθε θρησκευτική επισημότητα τελέσαμε και φέτος την Εορτή του Τιμίου και ζωοποιού Σταυρού, προστάτη της ενορίας μας. Αποβραδίς ο εφημέριος π. Γεώργιος Ανδριώτης τέλεσε τον επίσημο Εσπερινό της εορτής και παραβρέθηκαν οι π. Ν. Ψάλτης στο αρμόνιο, ο π. Α. Φόνσος και ο π. Θεόδωρος Κρητικός. Την επομένη ο Αρχιεπίσκοπός μας π. Νικόλαος τέλεσε τη Θ. Λειτουργία της εορτής και κήρυξε τον Θ. Λόγο. Συλλειτούργησαν ο π. Ρόκκος Ψάλτης, ο εφημέριος, ο π. Αντώνιος Φόνσος, ο π. Ριχάρδος και ο π. Στανίσλαος. Παραβρέθηκαν οι ορθόδοξοι εφημέριοι Κτικάδου και Χατζηράδου π. Αντώνιος Φώσκολος και π. Σπυρίδων. Στο τέλος πραγματοποιήθηκε η λιτάνευση του Τιμίου Σταυρού στους δρόμους του χωριού και η Δέηση στην πλατεία. 

Σμαρδάκιτο

v       Στις 30 Αυγούστου έλαβε το Μυστήριο του Βαπτίσματος η Ελένη Palagi  του Λουκά και της Κιάρας Ρεμούνδου που ζουν στην Ιταλία. Ευχόμαστε να τους ζήσει και να τη δουν μια καλή χριστιανή!

v       Στις 5 Σεπτεμβρίου τελέσαμε το πανηγύρι του Αγ. Γρηγορίου του μεγάλου, στο ομώνυμο εξωκλήσι που ανακαίνισε ο κ. Μάριος Φώσκολος. Επίσης στις 8 Σεπτεμβρίου τελέσαμε το πανηγύρι της Παναγίας Κάτω Κιουράς.

Καλλονή

v       Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού έγιναν πολλές διαβουλεύσεις και μελέτες σχετικά με τη επισκευή του ενοριακού ναού του Αγίου Ζαχαρία. Λόγω διαφωνιών σχετικά με τον τρόπο επισκευής της στέγης του ναού, και παρά την άδεια που εκδόθηκε από την πολεοδομία Σύρου και την σχετική θεώρηση της αστυνομίας Τήνου, στις 3 Σεπτεμβρίου έγινε σύσκεψη στην ενοριακή αίθουσα του Αγίου Ζαχαρία, υπό την προεδρία του Σεβ/τάτου π. Νικολάου Πρίντεζη για να ληφθεί μια απόφαση δεκτή από όλα τα μέρη. Στη σύσκεψη έλαβαν μέρος οι αρχιτέκτονες κ. Δημήτριος Πολιτόπουλος, ο οποίος κατάγεται από την Καλλονή και οι κ.κ. Σόνια και Βασίλειος Κουρβαράς, τα μέλη του ενοριακού Συμβουλίου, ο εργολάβος κ. Φραγκίσκος Αρμάος και μερικοί ενορίτες. Παρά την σχετική ενημέρωση και πρόσκληση, οι ενορίτες δεν προσήλθαν.

Έγινε μακρά συζήτηση, έγιναν προτάσεις και τελικά αποφασίστηκε να αρχίσει η επισκευή υπό την επίβλεψη του κ. Δημητρίου Πολιτόπουλου με την καθαίρεση, σε πρώτη φάση, των σουβάδων στο βορειοδυτικό μέρος της Εκκλησίας και στην δεξιά γωνιά της πρόσοψης για να διαπιστωθεί αν υπάρχουν ρωγμές επικίνδυνες για την στατικότητα του ναού και στη συνέχεια να ολοκληρωθούν οι εργασίες στην φέρουσα τοιχοποιία. Όσο για τη στέγη, επειδή πλησιάζει ο χειμώνας, αποφασίστηκε να γίνει εφέτος μια υγρομόνωση για να προλάβουμε την υγρασία και αργότερα να αποφασισθεί μια άλλη λύση, από όσες προτάθηκαν.

Ήδη αφαιρέθηκαν οι παλιοί σουβάδες και διαπιστώθηκαν μικρές τριχοειδείς ρωγμές στα υπέρθυρα, οι οποίες δεν είναι καθόλου επικίνδυνες για την στατικότητα του ναού. Παραγγέλθηκαν από την Αθήνα κατάλληλα υλικά και συνεχίζουν οι εργασίες με ταχύ ρυθμό, με εργολάβο τον κ. Φραγκίσκο Αρμάο και υπό την επίβλεψη του κ. Δημ. Πολιτόπουλου. Εν τω μεταξύ συνεχίζονται και οι προσφορές που μέχρι τώρα έφθασαν στις τέσσερις χιλιάδες ευρώ.

Το Ενοριακό Συμβούλιο ευχαριστεί θερμά τους ευεργέτες που προσφέρουν γενναιόδωρα τον οβολό τους ώστε ο Ι. Ν. του Αγίου Ζαχαρία, που αποτελεί ένα ιστορικό μνημείο για τον τόπο μας, να ανακαινισθεί με τον καλύτερο τρόπο.

v       Προχωρούν με εντατικό ρυθμό οι εργασίες ανακαίνισης και αποκατάστασης του ναού της Αγ. Υπακοής και του περιβάλλοντος χώρου, με φροντίδα και έξοδα των κ.κ. Λούη και Κατερίνας Άνδροβικ. Είθε η Παναγία ανταμείψει τους κόπους και τις προσπάθειές τους.

Καρκάδος

v       Στις 16 Αυγούστου πανηγύρισε ο Ι. Ν. του Αγίου Ρόκκου, με συρροή πολλών πιστών από τα γύρω χωριά. Η Θ. Λειτουργία τελέστηκε στην αυλή του Ι. Ναού, από τον εορτάζοντα εφημέριο, ενώ οι πιστοί συνάχθηκαν στο ανηφορικό δρομάκι και γύρω από την αυλή, λόγω στενότητας χώρου μέσα στο ναό. Μετά τη Θ. Λειτουργία οι πιστοί ευχήθηκαν στον εφημέριο. Σε όλους προσφέρθηκαν γλυκίσματα και αναψυκτικά.

Καρδιανή

v       Στις 8 Σεπτεμβρίου πανηγύρισε ο ενοριακός μας ναός της Κιουράς Καρδιανής. Αποβραδίς τελέσαμε τον Αρχιερατικό εσπερινό της εορτής στον οποίο χοροστάτησε ο αρχιεπίσκοπός μας π. Νικόλαος, ο οποίος και κήρυξε τον Θ. Λόγο. Την επομένη τελέσαμε την πανηγυρική Θ. Λειτουργία, στην οποία συλλειτούργησε ο π. Μάρκος Φώσκολος, ο εφημέριος π. Αντώνιος Φόνσος, ο π. Νικηφόρος Βιδάλης, ο π. Γεώργιος Ανδριώτης και στο αρμόνιο συνόδευε τις ψαλμωδίες ο π. Νικ. Ψάλτης. Παραβρέθηκε ο εφημέριος της ορθόδοξης ενορίας της Καρδιανής π. Ευστάθιος Σαντοριναίος και ένας συνάδελφός του από τη Θήβα, καθώς και πολλοί ευλαβείς της Κιουράς Καρδιανής από όλη την Τήνο και απόδημοι Καρδιανιώτες.

Κάμπος

v       Στις 24 Αυγούστου, πέθανε στη πόλη της Τήνου η Ευστρατία (Στρατή) Δελλατόλα 71 ετών. Η κηδεία της έγινε στην Αγ. Τριάδα Κάμπου.

v       Η μικρή κοινότητα του Αγ. Ρωμανού, τους θερινούς μήνες πολλαπλασιάζεται όχι μόνο σε άτομα αλλά και σε δυναμισμό. Για την ώρα δεν υπάρχει δυνατότητα τέλεσης της Ευχαριστίας την Κυριακή, όμως η επιτροπή της Εκκλησίας, με επικεφαλής την κ. Τερέζα Φιλιππούση συγκεντρώνονταν στον ιερό ναό για μια ομαδική προσευχή, και αυτό όχι μόνο την Κυριακή αλλά και μέσα στην εβδομάδα. Άξιοι συγχαρητηρίων είναι όλοι οι κάτοικοι του Αγ. Ρωμανού που με δωρεές θέλουν να καλλωπίσουν τον ναό. Έχουν αγοράσει μια νέα μεγάλη καμπάνα και κατασκευάζονται νέα θρανία για τους πιστούς. 

Αγάπη

v       Στις 18 Αυγούστου πανηγύρισε ο Ενοριακός Ναός του Αγίου Αγαπητού. Την παραμονή της Εορτής τελέστηκε επίσημος εσπερινός και την ημέρα της Εορτής η Πανηγυρική Θεία Λειτουργία σε ένα Ιερό Ναό που έλαμπε όχι μόνο από την εσωτερική περιποίηση και την εξωτερική ανακαίνισή του, αλλά περισσότερο από την αθρόα προσέλευση των πιστών που ευλαβούνται τον Άγιο.

v       Στις 20 Αυγούστου τελέσαμε την Θεία Ευχαριστία στο ανακαινισμένο εξωκλήσι της Παναγίας Κιουράς. Θερμά συγχαρητήρια αξίζουν στα μέλη του συλλόγου και σε όσους συνεργάστηκαν είτε με προσωπική εργασία είτε με οποιαδήποτε άλλη βοήθεια δείχνοντας την αγάπη τους στην Παναγία Μητέρα όλου του κόσμου.

v       Στις 9 Σεπτεμβρίου τελέσαμε την Θεία Ευχαριστία στο κοιμητήριο του χωριού μας στη Γρίζα, αφιερωμένο στο Γενέθλιο της Θεοτόκου.

Κουμάρος

Στις 17 Αυγούστου τελέσαμε τη Θεία Λειτουργία στο εξωκλήσι της Παναγίας Ευαγγελίστριας, κοντά στο χωριό.

Στενή

v       Τελέσαμε πανηγυρική Θ. Λειτουργία στις 6 Ιουνίου στο εξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου, στις 24 Ιουνίου στο Παρεκκλήσιο του Αγίου Ιωάννη, στις 13 Ιουλίου στο εξωκλήσι της Αγίας Μαρίνας και στις 25 Αυγούστου στο εξωκλήσι της Αγίας Άννας στην περιοχή Λάζαρος

v       Το μήνα Ιούνιο ολοκληρώθηκαν οι εργασίες ριζικής ανακαίνισης του Ενοριακού Ναού Αγίου Νικολάου οι οποίες είχαν ξεκινήσει το Σεπτέμβριο του 2004. Αντικαταστήσαμε τη στέγη στα δύο πλαϊνά κλίτη, με νέα οπλισμένη πλάκα σχηματίζοντας θολωτά κατά μήκος του κλίτους, και πάνω από την πλάκα ειδική θερμομόνωση και υγρομόνωση. Η μόνωση αυτή έγινε και στο πρεσβυτέριο. Ανοίχθηκαν δύο πλαϊνές πόρτες στην κεντρική πρόσοψη του Ναού, τοποθετήθηκαν μαρμάρινοι φεγγίτες και υπέρθυρα όπου κρίθηκε αναγκαίο, αντικαταστήσαμε τα κουφώματα, έγινε νέα ηλεκτρική και μικροφωνική εγκατάσταση, μεταφέρθηκε το βαπτιστήριο σε πλαϊνό βήμα για να είναι περισσότερο λειτουργικό και σύμφωνο με τις υποδείξεις της λειτουργικής μεταρρύθμισης, νέες αμμοκονιάσεις και ελαιοχρωματισμοί, και νέος φωτισμός. Επισκευάστηκε ο παλιός κρυστάλλινος πολυέλαιος, δημιουργήθηκε πάνω από την κεντρική είσοδο στο εσωτερικό του Ναού, κατάλληλος χώρος για το αρμόνιο, επεκτάθηκε ο προαύλιος χώρος και διαμορφώθηκε κατάλληλα. Επίσης ανακαινίστηκε ριζικά και ο χώρος του σκευοφυλακίου. Συντηρήθηκε επίσης στην Αθήνα από τον κ. Ιωάννη Γκερέκο το εικόνισμα του Αγίου Νικολάου, καθαρίστηκε και το μαρμάρινο κεντρικό Βήμα. Το Ενοριακό Συμβούλιο ευχαριστεί όλους εκείνους που επώνυμα ή ανώνυμα μας στήριξαν ηθικά και υλικά στις εργασίες αυτές, όλους εκείνους που προσέφεραν αφιλοκερδώς την εργασία τους κατά τη διάρκεια της ανακαίνισης, όλα τα συνεργεία που προσέφεραν την εμπειρία τους για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Ευχαριστίες ακόμη στο Δήμο Εξωμβούργου, στο Τοπικό Συμβούλιο του Δημοτικού Διαμερίσματος Στενής και στο Σύλλογο «ο Τσικνιάς» που μας στήριξαν με κάθε δυνατό τρόπο. Στη γρήγορη αποπεράτωση των εργασιών καταλυτικό ρόλο έπαιξε και το κτήμα του κ. Γεωργίου Γιαννησόπουλου, μέσα στο οποίο μεταφέρθηκαν όλα τα υλικά που ήταν απαραίτητα στις εργασίες και από το οποίο είχαν πρόσβαση όλα τα τροχοφόρα οχήματα, καθώς και του Μάριου Αλβέρτη (Ζιανής). Ο κ. Γιαννησόπουλος Γεώργιος πρόσφερε και τμήμα του κτήματός του για την επέκταση της αυλής.

v       Το Σάββατο 2 Ιουλίου το απόγευμα στο παρεκκλήσιο του Αγίου Ιωάννη, στην είσοδο του χωριού, έγινε η υποδοχή της εικόνας του Αγίου Ιεράρχη Νικολάου, η οποία μετά την συντήρησή της στην Αθήνα επέστρεψε και πάλι στην Ενορία μας. Η φιλαρμονική του Π.Ι.Ι. Ευαγγελιστρίας Τήνου συνέβαλε στην υποδοχή της και συνόδευσε τη λιτάνευση της εικόνας στους δρόμους του χωριού, που την βάσταζαν λιμενικοί. Τελέστηκε Αρχιερατικός Εσπερινός από τον Σεβασμιότατο Αρχιεπίσκοπός μας π. Νικόλαο. Παραβρέθηκαν στην Ακολουθία εκτός από τον εφημέριο π. Φραγκίσκος, ο π. Ριχάρδος, ο π. Στανίσλαος και ο π. Ρόκκος. Μετά την Ακολουθία του Εσπερινού ακολούθησε δεξίωση στην πλατεία Αγίου Νικολάου όπου ο Δήμος Εξωμβούργου έριξε βεγγαλικά και πυροτεχνήματα. Στη συνέχεια έλαβε χώρα η χοροεσπερίδα της Ενορίας μας στο Ενοριακό Πνευματικό Κέντρο. Τίμησαν με την παρουσία τους την εκδήλωση αυτή ο Αρχιερατικός Επίτροπος π. Αντώνης Απέργης, ο π. Νικόλαος Μαραγκός, ο π. Πέτρος Μεταλληνός, ο Έπαρχος Τήνου και μέλη του Επαρχιακού Συμβουλίου, ο Δήμαρχος Εξωμβούργου, μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Εξωμβούργου και του Δήμου Τήνου, ο Διοικητής της Αστυνομίας, ο Λιμενάρχης και ο Προϊστάμενος της Πυροσβεστικής.

v       Την επομένη Κυριακή 3 Ιουλίου, Πανήγυρη της Αγίας Δωρεάς του Σώματος και του Αίματος του Κυρίου, τελέστηκε πανηγυρική Θ. Λειτουργία και περιφορά της Αγίας Δωρεάς του Κυρίου στους δρόμους του χωριού.

v       Απεβίωσε και κηδεύτηκε στις 20 Αυγούστου ο Νικόλαος Ζαλώνης. Με τη σύζυγό του δημιούργησαν μία οικογένεια αναθρέφοντας 14 παιδιά. Διετέλεσε πρόεδρος της τότε κοινότητας Στενής για 16 χρόνια. Προσευχόμαστε ώστε ο Κύριος να αναπαύσει την ψυχή του.

v       Χορηγήθηκε το Μυστήριο του Βαπτίσματος στις 27 Αυγούστου στον Ιωσήφ Παλαμάρη του Ιωάννη Παλαμάρη και της Ιωάννας Ζαλώνης, και στις 10 Σεπτεμβρίου στην Νικολέτα Γιαννησοπούλου του Μάρκου και της Μαργαρίτας.

v       Ηλεκτροδοτήθηκε το κτιριακό συγκρότημα του Κοιμητηρίου καθώς επίσης και το Παρεκκλήσιο του Αγίου Ιωάννη στην περιοχή «Τούρκος».

Μυρσίνη

v        Τελέστηκε πανηγυρική Θ. Λειτουργία στις 30 Μαΐου στο εξωκλήσι του Αγίου Κωνσταντίνου και στις 17 Αυγούστου στο Παρεκκλήσιο της Αγίας Άννας.

v        Ξεκίνησαν οι εργασίες στον Ιερό Ναό της Παναγίας στη Λιβάδα ο οποίος παρουσιάζει μεγάλες ρωγμές. Μετά από μελέτη μηχανικού και στατικού επιθυμούμε να προβούμε στις εργασίες εκείνες που κρίνονται απαραίτητες για την υποστήριξη τού προαναφερθέντα Ναού, που λόγω του περάσματος υπόγειων υδάτων παρουσιάζει χρόνο με το χρόνο μία αισθητή απόκλιση. Στη συνέχεια επιθυμούμε να αντικαταστήσουμε τους σοβάδες στο εσωτερικό του, προβλέποντας ηλεκτρική εγκατάσταση και ό,τι άλλο κριθεί απαραίτητο.

v        Επίσης ανακαινίστηκε ριζικά το εξωκλήσι Αγίου Γεωργίου στην περιοχή Γαβράδος, καθώς και το εξωκλήσι του Γενεθλίου της Παναγίας και διαμορφώθηκε και ο περιβάλλοντας χώρος τους.

v        Την Κυριακή 11 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε ο αγιασμός και τα εγκαίνια στο γήπεδο που κατασκευάστηκε σε κτήμα που η Ενορία παραχώρησε τη χρήση του, για το σκοπό αυτό.

Ποταμιά

v        Τελέστηκε πανηγυρική Θ. Λειτουργία στις 27 Ιουνίου στο Εξωκλήσι της Αγίας Τριάδας στην περιοχή Τρισάγιος, στις 30 Αυγούστου στο Εξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη, στις 27 Ιουλίου προς τιμή του Αγίου Παντελεήμονα και στις 31 Αυγούστου στο Εξωκλήσι της Αγίας Μαργαρίτας

v        Πανηγύρισε στις 16 Ιουλίου με κάθε εκκλησιαστική λαμπρότητα η ενοριακή κοινότητα την προστάτιδά της Παναγία του Καρμήλου. Την παραμονή τελέστηκε Πανηγυρικός Εσπερινός προς τιμή της Παναγίας και ανήμερα της πανήγυρης Αρχιερατική Θ. Λειτουργία

v        Ξεκίνησαν οι εργασίες για την ανακαίνιση του Πρεσβυτερίου. Αντικαταστήσαμε με νέο οπλισμένο σκυρόδεμα το δάπεδο, ξεμπαζώθηκε το κατώγι και μεταφέρθηκαν στο σκουπιδότοπο όλα τα άχρηστα υλικά που με την πάροδο του χρόνου είχαν συσσωρευτεί ώστε να διαμορφωθεί για μία μελλοντική αξιοποίησή του.

v        Μετά το ξεμπάζωμα γύρω από το Ναό της Αγίας Τριάδας, για την αποφυγή της υγρασίας που εμφανίστηκε την περασμένη χρονιά, αντικαταστάθηκε με οπλισμένη πλάκα η οροφή του εξωκλησιού και διαμορφώθηκε το δάπεδό του και ό,τι άλλο κρίθηκε απαραίτητο.

v        Επίσης στο κτιριακό συγκρότημα της «Κιουράς των Αγγέλων» κτίστηκε τοίχος από την είσοδο στο χώρο προς το συγκρότημα, από την αριστερή πλευρά, μήκους 90 περίπου μέτρων, ώστε η έκταση που καταλαμβάνει το κτιριακό αυτό συγκρότημα να περιφραχτεί.

Στενή-Μυρσίνηοταμιά

v        Ως προετοιμασία για την πανήγυρη της Μετάστασης της Θεοτόκου τελέστηκε και στις τρεις Ενορίες η Παράκληση προς τιμή της Παναγίας

v        Πανηγύρισαν τα τρία Θεομητορικά προσκυνήματα της ποιμαντικής ενότητας της Στενής. Το Σάββατο 20 Αυγούστου τελέστηκε πανηγυρικός Εσπερινός από τον Εφημέριο στη Λιβάδα και στη Φανερωμένη. Την επομένη Κυριακή 21 Αυγούστου πανηγυρική Θ. Λειτουργία στην Λιβάδα από τον π. Ρόκκο Ψάλτη και στην Φανερωμένη από τον Εφημέριο. Τη Δευτέρα 22 Αυγούστου προσφέρθηκε η Θεία Λειτουργία και στα δύο προσκυνήματα για όλους τους κεκοιμημένους. Τις επόμενες ημέρες τελούταν η Θ. Λειτουργία για τους σκοπούς των προσκυνητών.

v        Το Σάββατο 27 Αυγούστου τελέστηκε πανηγυρικός Εσπερινός στο Προσκύνημα της Κιουράς και την Κυριακή 28 Αυγούστου η Πανηγυρική Θ. Λειτουργία

Νάξος

v       Το μήνα Αύγουστο, ο Σεβασμιότατος Αρχιεπίσκοπος επισκέφτηκε τη Νάξο και μετέδωσε το Μυστήριο του Χρίσματος σε 4 παιδιά της ενορίας. Στο δεύτερο δεκαήμερο  του Οκτωβρίου θα επιστρέψει και πάλι  για να μεταδώσει το Μυστήριο σε άλλα πέντε παιδιά. Επίσης, ο Αρχιεπίσκοπος αντικατέστησε τον εφημέριο π. Εμμ. Ρεμούνδο για δεκαπέντε ημέρες στη Νάξο και την Πάρο.

v       Το Σάββατο 10 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό Κέντρο της Καθολικής Μητρόπολης Νάξου εκδήλωση προς τιμήν του Ολλανδού ιστορικού κ. Ben Slot για την μέχρι τώρα πολύτιμη προσφορά του στην έρευνα της ιστορίας των Κυκλάδων. Ομιλητής ήταν ο εφημέριος Χώρας π. Μάρκος Φώσκολος, ο οποίος αναφέρθηκε στην προσωπικότητα και το έργο του τιμωμένου, αλλά και ο ίδιος ο κ. Ben Slot ο οποίος μίλησε για τα οικόσημα της Νάξου και των Κυκλάδων γενικότερα και παρουσίασε ένα χάρτη των Κυκλάδων, που τυπώθηκε πρόσφατα γι’ αυτό το θέμα. Την οργάνωση είχαν αναλάβει ο κ. Λευτέρης Καρυστηναίος και παραβρέθηκαν ο εφημέριος Νάξου π. Εμ. Ρεμούνδος, ο δήμαρχος Νάξου κ. Κόκκοτας και άλλοι δημοτικοί άρχοντες του νησιού και ερευνητές της ιστορίας των νησιών μας.

Άνδρος

v       Ο εφημέριος π. Μάρκος Φώσκολος επισκέφτηκε την Ενορία του Αγ. Ανδρέα και τέλεσε την Θ. Λειτουργία της Κυριακής στις 21 Αυγούστου, στις 4 και 25 Σεπτεμβρίου.

Σάμος

v        Από τις 11 Ιουλίου μέχρι και τις 4 Αυγούστου εξασφάλισε την πνευματική εξυπηρέτηση της ενοριακής κοινότητας Σάμου ο π. Μάριος Ψάλτης τ. Ι., ενώ από τις 24 Αυγούστου έως τις 7 Σεπτεμβρίου βρισκόταν στη Σάμο για μερικές ημέρες ανάπαυσης και πνευματική εξυπηρέτηση της ενορίας ο εφημέριος π. Εμ. Ρεμούνδος.

v        Ο Αρχιεπίσκοπος, συνοδευόμενος από τον κ. Ανδρέα Παλαμάρη, επισκέφτηκε τη Σάμο για να τελέσει τη θεία Λειτουργία στον εκεί ενοριακό Ναό της Μεταστάσεως της Θεοτόκου την Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου. Στις 10 το πρωί υποδέχτηκε μία ομάδα προσκυνητών προερχομένη από την Τουρκία και με προορισμό την Πάτμο. Ήταν μια ομάδα Άγγλων προσκυνητών στα βήματα των Αγίων Αποστόλων Παύλου και Ιωάννη. Την ομάδα συνόδευαν τρεις ιερείς, οι οποίοι και συλλειτούργησαν στις 10 το πρωί στον Ενοριακό μας Ναό. Στη Θεία Λειτουργία παραβρέθηκε και ο Αρχιεπίσκοπος, ο οποίος τους ευχαρίστησε για την όμορφη χριστιανική μαρτυρία και τους ευχήθηκε καλή συνέχεια στην πορεία τους και καλή επάνοδο στα σπίτια τους. Στις 11 το πρωί ο Αρχιεπίσκοπος τέλεσε τη Θ. Λειτουργία για την εκεί ενοριακή κοινότητα και μερικούς παραθεριστές. Τώρα ο Ενοριακός μας Ναός, μετά την πρόσφατη γενική ανακαίνιση του, μπορεί να ανταποκριθεί πλήρως στον προορισμό του.

Χίος

Στη διάρκεια του καλοκαιριού η ενοριακή κοινότητα της Χίου εξυπηρετήθηκε από τον π. Δομίνικο Ψάλτη, που πέρασε μεγάλο μέρος του καλοκαιριού στην ιδιαιτέρα πατρίδα του. Μετά την αναχώρηση του από τη Χίο ένας άλλος Ιερέας από την Πορτογαλία θα συνεχίσει την πνευματική εξυπηρέτηση μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου.

Μύκονος

Την Κυριακή, 25 Σεπτεμβρίου στον ναό της Παναγίας του Ροδαρίου τελέστηκε αρχιερατική Συλλειτουργία από τον Αρχιεπίσκοπο π. Νικόλαο Πρίντεζη και τους ππ. Ριχάρδο Ταράσκεβιτς και Σεβαστιανό Φρέρη. Σ’ αυτό χορηγήθηκε το Μυστήριο του Χρίσματος στη Αουρέλια-Αλεξάνδρα Οσενκόφσκι, τη Βασιλική-Στεφανία Ρούσσου και τη Σάρα-Μαρία Ραμπία. Τα παιδιά αυτά είχαν προετοιμαστεί κατάλληλα με την κατήχηση για να λάβουν συνειδητά αυτό το Μυστήριο. ενώ οι γονείς φρόντισαν για τα πρακτικά θέματα.

Σήμερα, στη Μύκονο, ο αριθμός των μονίμων Ελλήνων ενοριτών είναι περίπου 30 πιστοί. Όμως μαζί με τους αλλοδαπούς μετανάστες αδελφούς, των οποίων όμως ο αριθμός αλλάζει από μήνα σε μήνα και από μέρα σε μέρα, όλοι μαζί οι καθολικοί πιστοί της Μυκόνου φτάνουν κάποιες εκατοντάδες. Σ’ αυτούς πρέπει να προστεθούν και οι πολυπληθείς τουρίστες.

 


Για τα 40 χρόνια από τη Β’ Σύνοδο του Βατικανού

 

Σύντομος απολογισμός για την

Αγ. Γραφή και τη Θ. Λατρεία

 

Σε όλη την Καθολική Εκκλησία γίνεται φέτος ένας απολογισμός για το έργο που συντελέστηκε σ’ αυτήν κατά τα τελευταία 40 χρόνια, ως άμεσος ή έμμεσος καρπός του έργου και της έμπνευσης της Β’ Βατικανής Συνόδου.

Την Β’ Σύνοδο του Βατικανού την συγκάλεσε ο πάπας Ιωάννης 23ος στις 26 Δεκεμβρίου 1961 και άνοιξε τις εργασίες στις 11 Οκτωβρίου 1962. Την έκλεισε με μια πανηγυρική τελετή ο διάδοχός του πάπα Ιωάννη 23ου ο πάπας Παύλος ο 6ος στις 8 Δεκεμβρίου 1965. Η επιθυμία του πάπα Ιωάννη έγινε θέληση και υλοποιήθηκε μέσα από πολλές δυσκολίες, τις οποίες δημιουργούσαν όλοι εκείνοι οι κύκλοι (ακόμα και της Αγ. Έδρας) που φοβούνταν τους κινδύνους που θα μπορούσε να φέρει η φυσική αναστάτωση την οποία θα προκαλούσε μια οικουμενική σύνοδος. Οι αναστατώσεις ήρθαν, αλλά όπως οι φυσικές αντιδράσεις στην έγκυο γυναίκα.

Όντως, ο κόσμος βρισκόταν σε κρίσιμη καμπή, μετά το τέλος του Β’ παγκοσμίου πολέμου και την έναρξη και αποκορύφωμα αυτού που ονομάστηκε στην παγκόσμια ιστορία ως «ψυχρός πόλεμος». Μέσα σ’ ένα τέτοιο διχασμένο κόσμο η Εκκλησία του Χριστού έπρεπε να φέρει ένα μήνυμα ενότητας και το Άγιο Πνεύμα, από το τέλος του 19ου αιώνα και μετά ετοίμαζε την εσωτερική αναγέννηση, ώστε νέα και χωρίς ρυτίδες (κατά την έκφραση του Απ. Παύλου στην Εφ 5,27) να έχει ένα λόγο απάντησης, υπόδειξης και καθοδήγησης στις αγωνίες και τις ελπίδες των ανθρώπων.

Όμως οι χριστιανοί οι ίδιοι βρίσκονταν (και βρίσκονται ακόμα…) χωρισμένοι και διηρημένοι μεταξύ τους από αιώνες. Ο λόγος τους δεν μπορούσε να είναι πιστευτός εύκολα. Μόνο μια ενωμένη Εκκλησία μπορεί να εκφέρει ένα λόγο ενότητας για το ανθρώπινο γένος. Το είχε πει ο Κύριος: «όλοι να είναι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, μαζί μου και εγώ μαζί σου, για να είναι και αυτοί μαζί μας, ώστε ο κόσμος να πιστέψει πως εσύ με απέστειλες» (Ιω 17,21). Έτσι, η Β’ Σύνοδος του Βατικανού ξεκίνησε με την καθοριστική ομιλία του πάπα Ιωάννη 23ου που ζητούσε από τους επισκόπους όλου του κόσμου να μην αναζητήσουν νέες διδασκαλίες, ούτε να καταδικάσουν άλλες, όπως γινόταν στο παρελθόν, αλλά να βρουν μια γλώσσα που να μπορούσε να μιλήσει στον σημερινό κόσμο.

Η Σύνοδος έδωσε, λοιπόν, προτεραιότητα μελέτης τόσο σε θέματα που απασχολούσαν τον κόσμο του 20ου αιώνα, αλλά και σε εσωτερικά θέματα της ζωής της και της δραστηριότητας. Τα μεγάλα κινήματα του 20ου αιώνα, τόσο εντός (το Λειτουργικό Κίνημα, το Βιβλικό Κίνημα, κλπ), όσο και εκτός της Εκκλησίας (ο οικουμενισμός, το κίνημα της ειρήνης, ο εκδημοκρατισμός των κοινωνιών, κλπ), είχαν καλλιεργήσει το υπέδαφος και έτσι βρήκαν «ευήκοο ους» και γενική αποδοχή από τους Πατέρες της Συνόδου. Οι «Διατάξεις» της Συνόδου αφορούσαν την εσωτερική της ζωή και χρειάζονταν για να κατασκευάσουν τις βάσεις πάνω στις οποίες θα χτιζόταν η πρόταση της Εκκλησίας για τον ταραγμένο κόσμο. Ανάμεσα στις 16 συνοδικές Διατάξεις ξεχωρίζουμε γι’ αυτή τη φορά δυο θέματα που αναφέρονται σε δυο βασικούς τομείς της ζωής της Εκκλησίας: τη Διάταξη για τη Θ. Λατρεία (Sacrosanctum Concilium, στις 4 Δεκεμβρίου 1963) και τη δογματική Διάταξη για την Αγία Γραφή (Dei Verbum, στις 18 Νοεμβρίου 1965) που εγκρίθηκαν με μεγάλη πλειοψηφία από τους επισκόπους.

Α. Η Θεία Λατρεία αποτελεί για την Εκκλησία τον τελικό σκοπό της ύπαρξής της. Η Εκκλησία υφίσταται για να αναγγέλλει στους ανθρώπους την αγάπη του Θεού: «ε­σείς εί­στε ε­κλεκτή γε­νιά, βα­σι­λι­κό ιε­ρα­τεί­ο, έ­να ά­γιο έ­θνος, έ­νας λα­ός που α­νή­κει στο Θε­ό, για να α­ναγ­γεί­λε­τε τις α­ρε­τές ε­κεί­νου που σας κά­λε­σε μέ­σα απ'το σκο­τάδι στο θαυ­μα­στό του φως» (1 Πε 2,9). Έτσι, η Εκκλησία καλείται σε κάθε εποχή να χρησιμοποιήσει τη γλώσσα της εποχής της για να επιτελέσει το λατρευτικό της έργο. Η Εκκλησία αντιλήφθηκε ότι έπρεπε εκείνη πρώτη να βγει από την επικίνδυνη τυπολατρία στην οποία είχε περιπέσει η σχεδόν επί 4 αιώνες ανέπαφη λειτουργική της παράδοση. Χωρίς να απεμπολήσει την ουσία της λατρείας της, έπρεπε να βρει τρόπους ώστε η λατρεία αυτή να μιλά τη σύγχρονη γλώσσα των ανθρώπων, προκειμένου να γίνει κατανοητή. Το να αναγγέλλει τις «αρετές του Θεού» ισοδυναμεί με το κήρυγμα του λόγου της σωτηρίας προς τους ανθρώπους: ο Θεός δεν έπαψε να αγαπά τους ανθρώπους, αλλά έστειλε στον κόσμο τον Μονογενή του Υιό, τον Ιησού Χριστό, ως υπέρτατη απόδειξη αυτής της αγάπης. Και αυτό καλούνταν όλοι οι πιστοί να το κάνουν κατά τη διάρκεια της τέλεσης της Ευχαριστίας, που αποτελούσε την πηγή, αλλά και το αποκορύφωμα του έργου της.

Επιβαλλόταν, λοιπόν, η τέλεση της Ευχαριστίας να γίνει «Λειτουργία», δηλαδή έργο του λαού προς τον Θεό (και αντίστροφα), που επιβαλλόταν να φύγει από την ακινησία και τον απομονωτισμό και να καταστεί ενεργός συμμέτοχος σ’ αυτήν. Χρειαζόταν, λοιπόν, μεταρρύθμιση από τις ιστορικές φόρμες του παρελθόντος. Ένα παρελθόν που ήταν πολύ μακρινό και δεν χρησιμοποιούσε τους τρόπους και τον λόγο του ανθρώπου του 20ου αιώνα. Έτσι η Σύνοδος αποφάσισε τη γενική μεταρρύθμιση των εξωτερικών τρόπων λατρείας της Εκκλησίας και έδωσε προς τούτο τις κατευθυντήριες γραμμές, ώστε αυτή να γίνει συμμετοχική και, για τούτο, περισσότερο αυθεντική έκφραση των πιστών της στην εποχή μας. Εγκαταλείφθηκαν οι βαρύγδουποι και κενοί περιεχομένου τίτλοι, τα ακριβά και χρυσοποίκιλτα άμφια (κάποια απ’ αυτά, ιδιαίτερα τα επισκοπικά, καταργήθηκαν ως απομεινάρια και λείψανα μιας μακρινής εποχής), ανανεώθηκαν τα λατρευτικά κείμενα ώστε να είναι περισσότερο εμπνευσμένα από την Αγία Γραφή, προσανατολίστηκαν όλες οι καλές τέχνες προς μια μεγαλύτερη και πιο σύγχρονη εκφραστικότητα του μηνύματος του λόγου του Θεού,  επανατοποθετήθηκε ο κεντρικός πασχαλινός άξονας γύρω από τον οποίο να περιστρέφεται ολόκληρο το λειτουργικό έτος, αναπροσδιορίστηκε ο βασικός χαρακτήρας της Ευχαριστίας ως πασχαλινό δείπνο χωρίς να χάσει και τον χαρακτήρα της ως αναίμακτη θυσία του Σταυρού, αποφασίστηκε η απόδοση και η χρήση των λειτουργικών κειμένων στη ζωντανή γλώσσα του κάθε λαού, κοκ.

Η μετασυνοδική Εκκλησία υλοποίησε σε πολύ μεγάλο βαθμό όλες αυτές τις υποδείξεις της Συνόδου. Μεγάλες επιτροπές της Αγ. Έδρας, στελεχωμένες από άτομα που κατείχαν σε υψηλό βαθμό την επιστήμη της Λειτουργικής και που βρίσκονταν παραγκωνισμένα στο παρελθόν, ανέλαβαν το μεγάλο και δύσκολο έργο της λειτουργικής μεταρρύθμισης, κάτω από τη συνεχή φροντίδα και επιστασία του μεγάλου πάπα Παύλου 6ου. Πολλά έγιναν και κάποια ακόμα απομένει να γίνουν, ώστε να γίνει η λατρεία της Εκκλησίας η ζωντανή και όχι η τυποποιημένη πηγή έμπνευσης και δράσης του λαού του Θεού. Προς τούτο χρειάζεται ακόμα περισσότερη κατήχηση ποιμένων και πιστών για να ανακαλυφτεί και να υλοποιηθεί το αυθεντικό πνεύμα της Β’ Βατικανής Συνόδου στις τοπικές Εκκλησίες και στις ενοριακές κοινότητες. Μέσα στη γενική ευφορία της μεταρρύθμισης για το νέο και την αλλαγή, με την παγκόσμια χρήση της ιταλικής λέξης Aggiornamento, που είχε γίνει σημαία και σύνθημα από τον πάπα Ιωάννη 23ο, η κατηχητική προετοιμασία ποιμένων και ποιμνίου προκειμένου να δεχτούν και να υλοποιήσουν τη μεταρρύθμιση με αυθεντικό πνεύμα, δεν είχε πάρει τη σπουδαιότητα και τη θέση που έπρεπε. Για τούτο ορισμένες αλλαγές έγιναν χωρίς να έχει υπάρξει η απαραίτητη προηγούμενη πνευματική προετοιμασία και έτσι δεν έγιναν άμεσο κτήμα και μέσο πνευματικής ανανέωσης, αλλά πολλοί ξανάπεσαν στον ίδιο κομφορμισμό και τυπολατρία. Πράγματι, κάποιοι αντιλήφθηκαν τη λατρευτική μεταρρύθμιση ως αυτοσκοπό και όχι ως απαραίτητο μέσο για πνευματική αναγέννηση, μη έχοντας κατανοήσει το αυθεντικό πνεύμα της Συνόδου. Αλλά ποτέ δεν είναι αργά…

Β. Η Αγία Γραφή αποτελούσε από πάντα, και δεν ήταν δυνατό να είναι διαφορετικό, την καρδιά της ζωής της Εκκλησίας, η οποία στεκόταν απέναντί της με εκείνον το ίδιο εκείνο σεβασμό με τον οποίο στεκόταν μπροστά στο μυστήριο της Ευχαριστίας.

Η Εκκλησία είναι η κοινότητα εκείνων οι οποίοι με πίστη ακούνε και αναγγέλλουν τον Λόγο του Θεού. Ο Ιησούς συνεχίζει να ζει και να μιλά στον λαό του μέσω της Αγίας Γραφής, να προσεύχεται μαζί του με τους Ψαλμούς, να τους αναζωογονεί με το λόγο του Ευαγγελίου και να τους καθοδηγεί μέσω του λόγου των αποστόλων του. Πράγματι, ο λόγος του Θεού ποτέ δεν γηράσκει, ούτε ποτέ εξαντλείται και σε κάθε εποχή και για τον καθένα είναι συνεχώς επίκαιρος. 

Όντως, η Εκκλησία δεν ζει αφ’ εαυτού της, αλλά από το Ευαγγέλιο και απ’ αυτό προσανατολίζεται στην πορεία της μέσα στην ιστορία του κόσμου. Ούτε έχει η Εκκλησία να παρουσιάσει ένα δικό της λόγο, αλλά τη σοφία του Θεού, που συχνά γίνεται αντιληπτή ως «μωρία» στα μάτια του κόσμου. Από τον Λόγο του Θεού, λοιπόν, η Εκκλησία ζει, αναγεννιέται και τρέφεται, μαζί με τον Άρτο της ζωής. Και στον ένα και στον άλλο διακρίνει τον Κύριό της που συνεχίζει ανά τους αιώνες να ενεργεί και να την γονιμοποιεί. Σωστά, λοιπόν, έγραψε ο Άγ. Ιερώνυμος πως η άγνοια της Γραφής σημαίνει και άγνοια του Χριστού.

Η Σύνοδος ζήτησε, λοιπόν, από τους ποιμένες της Εκκλησίας να φροντίσουν να λάβουν όλα εκείνα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου οι πιστοί να έχουν εύκολη και ελεύθερη πρόσβαση στα ιερά κείμενα της Γραφής. Για τούτο έπρεπε να γίνουν σύγχρονες μεταφράσεις που να λάβαιναν υπόψη τους τις μεγάλες ανακαλύψεις που είχαν γίνει στον τομέα αυτόν από τις διάφορες βιβλικές και άλλες επιστήμες (αρχαιολογία, φιλολογία, ιστορία κ.ά.). Ο κάθε πιστός πρέπει να κατέχει ένα αντίτυπο της Αγίας Γραφής (τουλάχιστο της Καινής Διαθήκης) και σ’ αυτήν να καταφεύγει σε καθημερινή βάση για να ακούσει τον Θεό που του μιλάει και για να προσευχηθεί σε ένα ενδόμυχο διάλογο μαζί του που να εκφράζεται με το γεμάτο εμπιστοσύνη άνοιγμα της καρδιάς προς τον Πατέρα.

Ήταν τεράστια η ανταπόκριση του λαού του Θεού σ’ αυτό το βιβλικό άνοιγμα. Πολλοί πιστοί, που δεν είχαν στο παρελθόν καμιά επαφή με το Βιβλίο της ζωής, παρά μόνο εκείνη της κυριακάτικης ακρόασης, πήραν τον Λόγο του Θεού στα χέρια τους και άνοιξαν έναν αυθεντικό διάλογο και επαφή με τον Θεό. Γνώρισαν τα μεγαλεία που Εκείνος έπραξε και συνεχίζει να πράττει για τον λαό του και τα παιδιά του σε κάθε εποχή. Κάτω από το φως του Λόγου του Θεού μπόρεσαν να διαβάσουν με αυθεντικότητα τα γεγονότα της ζωής τους και να τα ερμηνεύσουν ως σωτήριες επεμβάσεις του Πατέρα τους που τους καθοδηγεί στο μονοπάτι της ζωής τους. Ο ερμηνευτικός λόγος της Εκκλησίας, εκεί όπου δεν είναι στερεότυπα μονότονος και άψυχος, έγινε περισσότερο κατανοητός και ωφέλιμος. Ο Λόγος του Θεού, όπως έπρεπε, έγινε το κοινό σημείο αναφοράς και προσευχής με τους άλλους χριστιανούς, στην αναζήτηση της χαμένης ενότητας.


Από την ιστορία της τοπικής μας Εκκλησίας

Πότε έγιναν καθολικοί οι κάτοικοι της Τήνου;

8-  Η θρησκευτική μεταρρύθμιση της βενετοκρατίας

 

Ο επίσκοπος Antonius de Tibure είχε εκλεγεί για την επισκοπή Τήνου-Μυκόνου στις 12 Αυγούστου 1418, αλλά εγκαταστάθηκε στην Τήνο κάποια χρόνια αργότερα, αφού ακόμα το 1421 τον βρίσκουμε να ζει στη Β. Ιταλία και να εκτελεί χρέη γενικού βικαρίου στην επισκοπή Cenedensis. Είναι γνωστό πως μια από τις κυριότερες πηγές της κακοδαιμονίας των μεσαιωνικών επισκοπών ήταν η συνεχής απουσία των επισκόπων από τις έδρες τους, σε μέρη πιο σίγουρα και ασφαλή (Ιταλία), όπου απολάμβαναν τα έσοδα των επισκοπών τους, τα οποία τους έστελναν εκεί. Συχνά τα έσοδα των επισκοπών δεν τους ενδιέφεραν τόσο, λόγω της ιδιαίτερα μικρής αξίας τους, ενώ με τον επισκοπικό τίτλο που τους συνόδευε κατόρθωναν να αποκτούν στη Δύση μεγαλύτερα εισοδήματα. Όχι μόνο η Αγία Έδρα τους είχε διατάξει πολλές φορές να μην απομακρύνονται από τις έδρες τους, αλλά και η βενετική Γερουσία είχε παρέμβει συχνά προς την Αγία Έδρα, αλλά και προς τους ενδιαφερόμενους, για να δώσει τέλος σ’ αυτή την απαράδεκτη τακτική. Είναι, ακριβώς, η περίπτωση του επισκόπου Αντωνίου de Tibure, ο οποίος ελάχιστα ενδιαφερόταν για την κατάσταση της επισκοπής του, ωσότου μια διαταγή της Γερουσίας τον ανάγκασε να αναχωρήσει από την Ιταλία και να πάει επιτόπου στην επαρχία του στο Αιγαίο. Η θλιβερή κατάσταση στην οποία βρήκε στην επισκοπή του πρέπει να τον προβλημάτισε ιδιαίτερα και αποφάσισε να στείλει στην Αγία Έδρα την παρακάτω αίτηση της 5 Οκτωβρίου 1426.

 Το έγγραφο αυτό (Παράρτημα εγγράφων, αρ. 2) μας πληροφορεί, πολύ συνοπτικά και κατά τρόπο συμπερασματικό, πως ο λατινικός κλήρος της Τήνου προερχόταν μέχρι εκείνη τη στιγμή από τη Δύση. Ιερείς που δεν είχαν δικές τους ενορίες στην πατρίδα τους, αναχωρούσαν για την Ανατολή προσφέροντας τις υπηρεσίες τους στους Λατίνους άρχοντες που είχαν εγκατασταθεί εκεί, αλλά και ασκώντας και άλλες οικονομικές δραστηριότητες (εμπόριο, συντάξεις νοταριακών εγγράφων, κ.ά.). Όμως, η αλλαγή των πολιτικών καταστάσεων, ο αυξημένος κίνδυνος από τους Τούρκους (in confinibus infidelium) και τους πειρατές απέτρεπαν πλέον τους ιερείς του εφημεριακού κλήρου (saeculares presbyteros) να απομακρυνθούν από την ασφάλεια της πατρίδας τους σε αναζήτηση μιας καλύτερης τύχης στις βενετικές αποικίες της επικίνδυνης πλέον Ανατολής. Έτσι δημιουργήθηκε στην λατινική Εκκλησία της Τήνου μια εκρηκτική κατάσταση: τεράστια έλλειψη ιερέων και ιδιαίτερα εκείνων που να γνώριζαν την Αγία Γραφή και να μπορούσαν να κηρύξουν τον θείο λόγο (magna penuria in partibus illis presbyterorum et maxime personarurn quae sciant ibidem divinam Scripturam annunciare et evangelizare). Το κείμενο αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ίσως να υπήρχαν ιερείς, αλλά ήταν τελείως αμόρφωτοι και ανίκανοι να αντιμετωπίσουν τις υφιστάμενες πνευματικές ανάγκες, ανάμεσα στις οποίες και εκείνη της μεταστροφής στην ορθόδοξη Εκκλησία. Για τους λόγους αυτούς ο επίσκοπος Αντώνιος de Tibure ζητούσε την άδεια από τον πάπα Μαρτίνο Ε’ να αναζητήσει δυο ιερομόναχους, από όποιο μοναχικό τάγμα mendicantium του καταστεί δυνατό να βρει, για να τον βοηθήσουν στο ποιμαντικό του έργο. Ήταν τέτοια και τόση η αγωνία του αιτούντος επισκόπου, ώστε ζητούσε να του χορηγηθεί η άδεια, ακόμα και ενάντια σε όποια τυχόν εναντίωση δημιουργούσαν οι ηγούμενοι και οι κανονισμοί αυτών των ταγμάτων.

Η παπική άδεια χορηγήθηκε, αλλά δε γνωρίζουμε αν όντως βρέθηκαν αυτοί οι μοναχοί. Μπορούμε να υποθέσουμε πως ο επίσκοπος Αντώνιος είχε ήδη βρει τέτοιους μοναχούς και στη συνέχεια ζήτησε την άδεια του πάπα, προκειμένου να ξεπεράσει τον σκόπελο των αντίθετων απόψεων των ηγουμένων. Σε μια τέτοια περίπτωση, από ποιο τάγμα μπορεί να προέρχονταν οι μοναχοί αυτοί; Το πιθανότερο είναι πως θα απευθυνόταν σε μοναχούς του δικού του τάγματος (Φραγκισκανοί), που είχαν αρκετές μονές στον ελληνικό χώρο και ιδιαίτερα στην Κρήτη. Δυο χρόνια αργότερα (1428), ο επίσκοπος Αντώνιος μετατέθηκε στην επισκοπή «Civitas Nova» στην Ιταλία (η σημερινή πόλη Asolo, στην περιοχή του Treviso) και τον διαδέχτηκε ο Iacobus de Venetiis, επίσης μοναχός Φραγκισκανός (31 Μαΐου 1428). Δυο χρόνια αργότερα ο Iacobus απεβίωσε και τον διαδέχτηκε ο επίσης Φραγκισκανός μοναχός Μάρκος Σκλάβος de Candia (Από την Κρήτη, στις 25 Οκτωβρίου 1430). Μήπως αυτή η αλυσίδα Φραγκισκανών επισκόπων στην Τήνο θέλει να μας υποδείξει το τάγμα των μοναχών που προσκάλεσε ο επίσκοπος Αντώνιος να τον βοηθήσουν στο επισκοπικό του καθήκον; Πιστεύω ότι είναι μια καθ’ όλα νόμιμη υπόθεση.

Στη σύντομη αρχιερατεία του Iacobus de Venetiis δεν πρέπει να συνέβηκε τίποτε αξιόλογο και αξιομνημόνευτο. Αν και γνωρίζουμε επίσης πολύ λίγα και για την αρχιερατεία του διαδόχου του, επισκόπου Μάρκου Σκλάβου de Candia (1430-1449), η προσωπικότητά του, οι αντιλήψεις του αναφορικά με τις σχέσεις των δυο Εκκλησιών, καθώς και η προϊστορία του ως μοναχού στην Κρήτη, μας αναγκάζει να δώσουμε ένα σύντομο διάγραμμα της ταραχώδους ζωής του, πριν την άφιξή του στην Τήνο ως επισκόπου.

Ο Μάρκος Σκλάβος καταγόταν από οικογένεια που προερχόταν από τη Δαλματία (πιθανόν από το Sebenico), όπως συμπεραίνει ο Fr. Thiriet από το οικογενειακό του επίθετο. Είχε γεννηθεί στην Κρήτη (Χάνδακας) γύρω στο έτος 1380 και εντάχθηκε στο μοναχικό τάγμα των Μινοριτών Φραγκισκανών (O.F.Min), στη μονή του Αγ. Φραγκίσκου της πατρίδας του.

Την ίδια εκείνη εποχή, ένας συνάδελφός του Φραγκισκανός, αλλά και συμπατριώτης του από την Κρήτη, ο Πέτρος Φίλαργης είχε εκλεγεί πάπας από τους πατέρες της συνόδου της Πίζας με το όνομα Αλέξανδρος Ε’ (17 Ιουνίου 1409 – 3 Μαΐου 1410). Οι δυο άνδρες γνωρίζονταν και ο Αλέξανδρος Ε΄ διόρισε τον Μάρκο Σκλάβο, εκτιμώντας προφανώς τις ικανότητές του, ως υπεύθυνο του προσωπικού του παρεκκλησίου στην Bologna, λίγο καιρό πριν τον θάνατό του (1410). Στη σύντομη αρχιερατεία του ο Αλέξανδρος Ε’ είχε θέσει ως βασικό σκοπό του ποντιφικού του έργου την ένωση των Εκκλησιών Δύσης και Ανατολής. Για τον σκοπό αυτό, θέλησε να έρθει αμέσως σε επαφή με τους Βυζαντινούς και προς τούτο έστειλε και μια πρεσβεία στον αυτοκράτορα Μανουήλ Β’ τον Παλαιολόγο. Την εκλογή του Αλέξανδρου Ε’ στον παπικό θρόνο την είχε επικροτήσει αμέσως η Βενετία, παρά τις αμφιβολίες που υπήρχαν για το έγκυρο της εκλογής, επειδή ένας πρώην υπήκοός της είχε φτάσει στην κορυφή της καθολικής ιεραρχίας και απ’ αυτόν ανέμενε στενή συνεργασία για τα θέματα που την απασχολούσαν στην πολιτική της προς την Ανατολή. Ως προς τα ποιμαντικά, έχοντας γνωρίσει από κοντά το έργο των Φραγκισκανών και των Δομινικανών στην Ανατολή, τους παραχώρησε το προνόμιο να κηρύττουν ελεύθερα και να εξομολογούν, έστω και χωρίς της άδεια των τοπικών επισκόπων (βούλλα Regnans in excelsis, της 12 Οκτωβρίου 1409), κάτι που ακύρωσε λίγο αργότερα ο διάδοχός του πάπας Ιωάννης ΚΓ’ (αντιπάπας).

Όμως και ο Ιωάννης ΚΓ’ είχε γνωρίσει τον Μάρκο Σκλάβο προσωπικά, τον είχε εκτιμήσει και για τούτο τον διόρισε, στις 2 Απριλίου 1412, «επαρχιακό ηγούμενο του τάγματος των Φραγκισκανών της Ρωμανίας» (minister provincialis) για μια πενταετία. Επιπλέον τον είχε εξουσιοδοτήσει με επίσημα έγγραφα να αναλάβει μια ενωτική προσπάθεια στην Κρήτη, που να φέρει πιο κοντά τους ορθόδοξους και τους καθολικούς του νησιού (2 Απριλίου 1414). Με βάση αυτές τις επιστολές και βούλλες, ο Μάρκος Σκλάβος οργάνωσε στον καθολικό ναό του Αγ. Φραγκίσκου στον Χάνδακα (Ηράκλειο) ιεροτελεστίες που τελούσαν ορθόδοξοι ιερείς και ψάλτες και στις οποίες συνέρρεαν πλήθη ορθοδόξων (maxima congregatio gentium).

 

 

π. Μάρκος Φώσκολος  (Συνεχίζεται -8)


home

main

The climate of the island is very healthy. This is because the blowing of the northern winds prevents the development of germs. It is reported that some people that were sick and visited the island were healed without medicine.
Tinos is basically an island with religious and worshipping tourists. The finding of the icon, the erection of the temple, the improvement of the transportation had a great impact to the social and economic evolution of the island. The fact that it attracted tourism developed the city of Tinos, in contrast with the villages. Nevertheless it helped to reduce migration and kept the residents of the island on their land. From 1940 to 1981 approximately 32% of the population immigrated. In 1940 the town of Tinos concentrated 25% of the population.
Today urbanism has taken over and 75% of the population in concentrated in the town of Tinos. Today approximately 40 villages are inhabited. Their establishing history goes back to the middle ages and the Byzantine years. There are also many settlements, which are basically younger and were developed near the sea.
 The fact that many tourist centers were developed at many locations, the creation of greenhouses, n location canning of various vegetables, the systematic and advanced utilization of marble, played a major role in the keeping of the population on the island and especially at the villages. These developments have increased the occupation in various parts of the island having as a result to fight back of immigration.
The mixed religious population of Tinos, gives the island a special folklore character. A Tinian dialect is noticed, with the extraction of the vowels, the alteration of consonants and names of persons that have a western influence.
 At Tinos we come across two Christian dogmas that harmoniously coexist. The Temple of Evangelistria is a very important demotic worshipping area for the Orthodox and people from all over Greece assemble throughout the whole year to worship here. However at the same time Tinos is a very important center for the Catholics, basically for the Greek Catholics. All you need to do is to take a look around at all the churches in order to substantiate that you are at a religious center. When Panagia/ the Virgin Mary is celebrated, worshippers from all over the world swarm the island. Tinos belongs to the Cyclades and is the third in size island of this complex. Its area is 194 square kilometers. The total length of its coastline is estimated to approx 114 kilometers. It is situated south east of Andros and north west of Mykonos. It highest mountain is named Tsiknias and is 725 meters high. According to mythology Aelos, the god of the winds lived at the channel of Tsiknias. This explains the fact that the area is veAt Tinos irrespective of being Catholic or Orthodox, all the people have a deep love for the Virgin Mary. The Orthodox celebrates Panagia (Virgin Mary) on the 25th of March and on the 15th of August and the Catholics on the 1st Sunday of May and also on the 15th of August. The residents of Tinos are very hospitable and they open heartedly offer food and board to the worshippers during the festivities. The Tinians in order to sustain the ground from suffering intense deterioration, have created on the sides of the mountains the so called pezoules, which are small fields with a resistance made of rocks in order for the ground not to get corroded and are used to cultivate their products. The reduction of the agricultural population slowly left some of these areas uncultivated. Today cereals, citrus fruit, fruits and also oil, wine and raki are cultivated. The products are consumed basically within internal market but some are also exported. Another beneficial product of Tinos, is its honey. In the past they also had silk growing.