Πραγματική προοδευτικότητα

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

 

Σελ. 2-6

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΕΝΟΡΙΩΝ

 

Σελ. 7

ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ

Σελ. 8-9

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΝΟΣ ΕΛΛΗΝΑ ΚΑΘΟΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΩΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ

 

Σελ. 10-11

Πότε έγιναν

καθολικοί οι κάτοικοι της Τήνου;

 

Σελ.12

Προσφορές για τα ΤΜ

 

Θεωρείται πλέον προφανής από όλους, ακόμα και από τα ελληνικά ΜΜΕ, που πάντα βρίσκουν κάτι να πουν…, η σταθερή θέληση του πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ’ να εργαστεί για την ενότητα της Εκκλησίας του Χριστού και τα βήματα που έκανε ήδη από τώρα προς αυτή την κατεύθυνση και μάλιστα με πρώτο στόχο την επαναπροσέγγιση της Καθολικής και της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Όχι μόνο εκδήλωσε από την πρώτη μέρα του ποντιφικάτου του τη διακαή επιθυμία του για την ενότητα της Εκκλησίας, αλλά και τη σταθερή του απόφαση να εργαστεί προς αυτή την κατεύθυνση. Το επανέλαβε δημοσίως και προ ημερών κατά τη θρονική Εορτή της Εκκλησίας της Ρώμης προς την πατριαρχική αντιπροσωπεία του Φαναρίου και ζήτησε να τακτοποιηθούν όλες εκείνες οι εκκρεμότητες που εμποδίζουν την επανέναρξη του θεολογικού διαλόγου που έχει διακοπεί  από το 2000.

Η κίνηση αυτή του πάπα Βενέδικτου αποτελεί την πραγματική προοδευτι-κότητα ενός εκκλησιαστικού ανδρός και όχι η στήριξη παρακμιακών επιλογών που επιβουλεύονται την ενότητα της οικογένειας και το σεβασμό της ανθρώπινης ζωής.

Όντως, σήμερα, η κοινωνία μας έχει ανάγκη από την ενωμένη χριστιανική μαρτυρία, ώστε να προωθηθούν οι πραγματικές αξίες που προάγουν τον άνθρωπο και τον πολιτισμό του.



Χώρα

v       Στις 4 Ιουνίου τέλεσαν στον ενοριακό μας ναό τους γάμους τους ο Ελευθέριος Βελαλόπουλος και η Βασιλική Ρήσσου. Τους ευχόμαστε να σχηματίσουν μια χριστιανική ευτυχισμένη οικογένεια!

v       Την ίδια μέρα ο αρχιεπίσκοπος επισκέφτηκε το Κατηχητικό Κέντρο της ενορίας μας και απεύθυνε τον λόγο του στα παιδιά. Είχε ιδιαίτερη συνάντηση με τα παιδιά που προετοιμάζονταν για το Μυστήριο του Χρίσματος.

v       Το Σάββατο 11 Ιουνίου έγινε στο Κατηχητικό μας Κέντρο μικρή τελετή με την οποία ολοκληρώσαμε το φετινό κατηχητικό έργο. Μοιράστηκαν στα παιδιά αναμνηστικά δωράκια και ευχαριστήρια στους κατηχητές.

v       Τη Δευτέρα 13 Ιουνίου πανηγύρισε ο ναός του Αγ. Αντωνίου, παλαιό καθολικό της ιστορικής μονής των Φραγκισκανών Πατέρων στη Χώρα. Αποβραδίς τελέστηκε από τον εφημέριο της Χώρας π. Μάρκο Φώσκολο ο πανηγυρικός Εσπερινός και την επομένη το απόγευμα πανηγυρική αρχιερατική Θ. Λειτουργία από τον Αρχιεπίσκοπό μας, ο οποίος στην ομιλία του υπογράμμισε την ιδιαίτερη ευλάβεια και αγάπη που τρέφουν οι πιστοί προς τον θαυματουργό Άγιο της Πάδοβας. Όντως, στην πανήγυρη συμμετείχε μεγάλος αριθμός πιστών από τη Χώρα, αλλά και από χωριά. Με την ευκαιρία της πανήγυρης, στη διπλανή αίθουσα της Αρχιεπισκοπής είχε ετοιμαστεί έκθεση εικόνων παζλ, που είχε φιλοτεχνήσει η νεαρή Λουκία Σιγάλα και για την οποία γράφουμε παρακάτω. Κάνουμε γνωστό ακόμα, πως άρχισε η ριζική εσωτερική και εξωτερική επισκευή του ναού του Αγ. Αντωνίου, ώστε να επιδιορθωθούν τα σημάδια που αφήνει ο πανδαμάτωρ χρόνος και ο ναός να ανανεωθεί και πάλι. Οι προσφορές των ευλαβών του Αγ. Αντωνίου μπορούν να προσφέρονται είτε στον εφημέριο της Χώρας, είτε στην Αρχιεπισκοπή.

v       Στις 26 Ιουνίου έλαβε το Μυστήριο του Βαπτίσματος το παιδί του Ιωσήφ Απέργη και της Αγγελικής Συρίγα, το οποίο πήρε το όνομα Αντώνιος-Παναγιώτης. Στους γονείς ευχόμαστε να χαρούν το παιδί τους και να το δουν μια μέρα ένα καλό χριστιανό.

v       Την Κυριακή 3 Ιουλίου, ημέρα Εορτής της Αγίας Δωρεάς του Σώματος και του Αίματος του Κυρίου, η Ενορία μας γιόρτασε πανηγυρικά τη μεγάλη αυτή επέτειο. Το απόγευμα του Σαββάτου τελέσαμε τον επίσημος Εσπερινό της Εορτής, μαζί με τη Θ. Λειτουργία για όσους δεν θα τους ήταν δυνατό να λάβουν μέρος την επομένη. Την Κυριακή το πρωί τελέσαμε την Ακολουθία των Αίνων της Εορτής, ενώ το απόγευμα ο Αρχιεπίσκοπός μας συλλειτούργησε με όλους σχεδόν τους εφημερίους της Τήνου στον ενοριακό μας ναό. Στη Θ. Λειτουργία έλαβε μέρος μεγάλος αριθμός πιστών από όλες σχεδόν τις ενορίες του νησιού, καθώς και οι τοπικές αρχές. Μετά το πέρας της Ευχαριστιακής Σύναξης άρχισε η λιτάνευση του Σώματος του Κυρίου στις οδούς της πόλεως και κατέληξε στο προαύλιο του ναού του Αγ. Αντωνίου, απ’ όπου ο Αρχιεπίσκοπος κήρυξε τον Θ. Λόγο για το Ευχαριστιακό Έτος και δόθηκε η Ευχή του Αγιοτάτου Μυστηρίου. Τη λιτάνευση συνόδευε παιανίζοντας η Φιλαρμονική του Ι. Ι. Ευαγγελιστρίας που παραχωρήθηκε ευγενώς από την Δ. Επιτροπή και εφέτος προς την οποία και εκφράζουν η ενορίτες και το Ενοριακό Συμβούλιο τις θερμές ευχαριστίες τους.

Τα Μυστήρια

της Μύησης

v       Με την ευκαιρία της τέλεσης του Ευχαριστιακού Έτους οι εφημέριοι αποφάσισαν να χορηγηθεί φέτος το Μυστήριο της Α’ Κοινωνίας στα παιδιά όλων των ενοριών στο Θεομητορικό προσκύνημα της Παναγίας στο Βρυσί. Φέτος έλαβαν την Α’ Κοινωνία 21 παιδιά από διάφορες ενορίες του νησιού. Οι γονείς, οι συγγενείς και οι φίλοι τους αποτέλεσαν μια χαρούμενη ευχαριστιακή σύναξη, στην οποία χοροστάτησε ο Αρχιεπίσκοπός μας και συλλειτούργησαν όλοι οι εφημέριοι. Στα παιδιά μας, στα οποία, κατά το καθιερωμένο προσφέρθηκαν αναμνηστικά για τη μεγάλη αυτή στιγμή της ζωής τους, ευχόμαστε να διατηρήσουν πάντοτε την ίδια θέρμη και στις επόμενες συμμετοχές τους στο κορυφαίο αυτό Μυστήριο.

v       Την Κυριακή της Πεντηκοστής, μέσα σε πανηγυρική και χαρούμενη ατμόσφαιρα χορηγήθηκε στον Καθεδρικό ναό της Παναγίας του Ροδαρίου στην Ξινάρα το Μυστήριο του Χρίσματος σε 15 παιδιά που προέρχονταν από τις περισσότερες ενορίες του νησιού. Τα περιστοίχιζαν οι γονείς, οι ανάδοχοί τους, φίλοι και πολυάριθμοι πιστοί. Ο Αρχιεπίσκοπος, που χορήγησε το μεγάλο αυτό Μυστήριο που ολοκληρώνει το Βάπτισμα, κήρυξε τον Θείο Λόγο και τόνισε τη σπουδαιότητα της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος στην ζωή της σημερινής Εκκλησίας, ως τη δύναμη εκείνη που μπορεί να την ανανεώσει. Στο τέλος της Θ. Συλλειτουργίας οι γονείς προσέφεραν κεράσματα σε όλους τους παρόντες πιστούς και δέχτηκαν τις ευχές τους για τα παιδιά τους.

Κτικάδος

v       Στις 18 Μαΐου τελέσαμε το Λεγάτο του Αγ. Γεωργίου του Κρεμαστού.

v       Για το κλείσιμο του θεομητορικού μήνα του Μαΐου τελέσαμε επίσημη Θ. Λειτουργία και περιφορά της Εικόνας της Παναγίας.

Σμαρδάκιτο

v       Κατά τη διάρκεια του θεομητορικού μήνα του Μαΐου τρεις φορές απαγγείλαμε το Άγιο Ροδάριο σε λιτανεία προς το εξωκλήσι της Κάτω-Κιουράς, όπου τελέσαμε τη Θ. Λειτουργία.

v       Στις 13 Ιουνίου τελέσαμε με κάθε επισημότητα την πανήγυρη του ενοριακού μας ναού, προς τιμήν του Αγ. Αντωνίου της Παδούης. Προηγήθηκε τριήμερο προετοιμασίας, κατά το οποίο, λόγω του Ευχαριστιακού Έτους θέσαμε σε προσκύνηση το Αγιότατο Μυστήριο και δόθηκε η Ευχή. Την ημέρα της εορτής ο Αρχιεπίσκοπός μας τέλεσε την επίσημη Αρχιερατική Θ. Λειτουργία στην οποία συλλειτούργησε σχεδόν όλος ο κλήρος της Τήνου.

Κιόνια

v       Την 1η Ιουνίου έλαβε το Μυστήριο του Βαπτίσματος ο Λορέντζος Βιδάλης του Ιωάννη και της Μαρίας. Ευχόμαστε στους ευτυχείς γονείς να τους ζήσει.

Καλλονή

v       Στις 26 Μαΐου τελέσαμε η Θ. Λειτουργία στο ιδιωτικό εξωκλήσι του Αγίου Ελευθερίου, Πάπα Ρώμης, που επισκευάσθηκε από τον ιδιοκτήτη του κ. Γεώργιο Κουκούλα. Πολλοί ενορίτες έλαβαν μέρος στην Θ. Ευχαριστία.

v       Στις 20 Ιουνίου, τη Δευτέρα μετά την Πεντηκοστή, ο Αρχιεπίσκοπος μας ο π. Νικόλαος Πρίντεζης τέλεσε Αρχιερατική Θ. Συλλειτουργία στον γραφικό και ιστορικό ναό της «Αγίας Υπακοής». Στο τέλος ο Αρχιεπίσκοπος προέβη στον αγιασμό και την ευλογία της αμαξιτής οδού που συνέδεσε αυτό το εξωκλήσι με τον νέο επαρχιακό δρόμο Αετοφω-λιάς-Πανόρμου. Συλλειτούργησαν ο εφημέριος, ο π. Νικόλαος Ψάλτης, ο π. Ριχάρδος και ο π. Στανίσλαος. Χάρη στο νέο δρόμο πλήθος προσκυνητών έφθασαν με αυτοκίνητα στον χώρο του Ι. Ναού και άλλοι ανέβηκαν πεζή από τον παλαιό ανηφορικό αγροτικό δρόμο που έχει γίνει προβληματικός. Στην πανηγυρική αυτή Θ. Λειτουργία έλαβε μέρος ο δήμαρχος Εξωμβούργου κ. Παναγιώτης Κροντηράς, με εκπροσώπους του Δημοτικού Συμβουλίου και της τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ο Σεβασμιότατος, που την ίδια μέρα εόρταζε την 12η επέτειο της αφίξεώς του στην Τήνο ως εκλεγμένος Αρχιεπίσκοπος Νάξου-Τήνου κλπ, στην ομιλία του έκανε σύντομη αναφορά στην ιστορία του ναού αυτού, και την διαμονή μοναχών, στα υπάρχοντα ακόμα ερείπια των «κελιών» τους, από τα οποία πήρε και την παλιά ονομασία του το χωριό «Κελιά». Αναφέρθηκε στο νόημα της Εορτής, την παρουσία του Αγίου Πνεύματος και την ανάγκη να ζήσουμε μια συνεχή Πεντηκοστή, ώστε το Πανάγιο Πνεύμα να μας ανανεώνει πνευματικά. Αναφερόμενος στον τίτλο του Ναού: «Αγία Υπακοή» και την εικόνα που παριστάνει την Αγία Τριάδα να στεφανώνει την Παναγία, παρότρυνε όλους να μιμηθούμε την Παναγία για να υπακούμε πάντοτε, κατά το παράδειγμα της, στο θέλημα του Θεού. Κατόπιν ευχαρίστησε τους πρωτεργάτες της διάνοιξης αυτού του δρόμου, τον κ. Δήμαρχο και τους συνεργάτες του, αλλά και τον κ. Λούη Άνδροβικ για τις επίμονες ενέργειες του και το σημαντικό χρηματικό ποσό που πρόσφερε συμβάλλοντας έτσι αποφασιστικά για το έργο αυτό, που θεωρείται ιστορικό για την « Αγία Υπακοή».

Μετά μίλησε ο εφημέριος, ευχαριστώντας τον Αρχιεπίσκοπο που δέχθηκε να τελέσει τη Αρχιερατική Θ. Λειτουργία. Είναι η πρώτη φορά που τελείται Αρχιερατική Λειτουργία σ’ αυτό τον ιστορικό ναό και του ευχήθηκε να εορτάζει εκεί κάθε χρόνο την επέτειο της άφιξης του στην Τήνο. Ευχαρίστησε με τη σειρά του τους δωρητές και όσους κατέβαλλαν κόπο για τη ολοκλήρωση του δρόμου και τη φωταγώγηση ναού και του γύρω χώρου. Ευχαρίστησε επίσης τα μέλη του ενοριακού συμβουλίου που φρόντισαν για τον καθαρισμό και στολισμό του χώρου της εκκλησίας.

Ύστερα μίλησε ο κ. Δήμαρχος που εξέφρασε τις θερμές ευχές του στον Αρχιεπίσκοπο, περιέγραψε τις δυσκολίες που αντιμετωπίστηκαν για την εκτέλεση του έργου και στα έξοδα που απαιτήθηκαν, ευχαριστώντας επίσης τον κ. Άνδροβικ για την πολύτιμη συνεργασία του. Τελευταίος μίλησε και ο κ. Λ. Άνδροβικ, που υποσχέθηκε να βοηθήσει και στην επισκευή του Ναού της Αγίας Υπακοής.

Ο Δήμος Εξωμβούργου, με τη συνεργασία του τοπικού εκπροσώπου κ. Γεωργίου Στεργιώτη, προσέφερε εκλεκτούς μεζέδες στους φιλέορτους και η ενορία γλυκά και αναψυκτικά.

Καρδιανή

Τελευταία, όλο και περισσότεροι ξενόγλωσσοι Καθολικοί επιλέγουν της ενορίες της Τήνου για να τελέσουν κάποιο Ιερό Μυστήριο. Η προτίμησή τους είναι κυρίως για την ενορία της "Κιουράς Καρδιανής". Έτσι, στις 19 Ιουνίου, ανήμερα της εορτής της Πεντηκοστής, το ζεύγος των Γάλλων Cyrille Rosseto και Marie Claude Le Naour, βάφτισαν τον γιό τους και τον ονόμασαν Malo-Zean-Elie. Ευχόμαστε να τους ζήσει! Αξίζει τον κόπο να σημειώσουμε τη σοβαρότητα, την καλή προετοιμασία και την καλή γνώση που έχουν οι ενδιαφερόμενοι για τα Μυστήρια, είτε αυτά αφορούν τους ίδιους (π.χ. ο γάμος) ή στα παιδιά τους (Βάπτισμα). Σίγουρα είναι παράδειγμα προς μίμηση.

Κάμπος

Με θρησκευτική κατάνυξη και λαμπρότητα γιόρτασε η ενορίας μας την εορτή της Αγίας Τριάδας. Στα πλαίσια του Ευχαριστιακού Έτους, την εβδομάδα που προηγήθηκε της εορτής, τελέσαμε η Αγία Ώρα με Έκθεση σε δημόσια προσκύνηση του Αγιοτάτου Μυστηρίου. Ακόμα τελέσαμε την Ακολουθία της Μετάνοιας, με τον π. Στα-νίσλαο διαθέσιμο στο εξομολογητήριο, για τη συμφιλίωση των πιστών με τον Θεό Πατέρα.

-Τελέσαμε αποβραδίς τον Μεγάλο Εσπερινό και ανήμερα Αρχιερατικό Συλλείτουργο, με προεξάρχοντα τον Αρχιεπίσκοπό μας π. Νικόλαο και στο τέλος ακολούθησε η λιτάνευση της Αγίας Ευχαριστίας στους δρόμους του χωριού.

-Πολλά συγχαρητήρια οφείλονται στους ενορίτες για την ενεργό συμμετοχή στις θρησκευτικές ακολουθίες. Στη κυρία, την υπεύθυνη για τον καθαρισμό και τον ευπρεπισμό του ναού, στους διάφορους που δώρισαν λουλούδια για το στολισμό, σε όσους προσέφεραν το πλούσιο κέρασμα στους πολυπληθείς ευλαβείς, στον ανώνυμο δωρητή της πόρτας του προαυλίου του ναού, αλλά και σε όλους τους ενορίτες που με χριστιανική αγάπη (κατά μίμηση του Αβραάμ), προσέφεραν φιλοξενία στα σπίτια τους στους προσκυνητές (σαν στους τρεις αγγέλους που φιλοξένησε ο Αβραάμ και που προεικόνιζαν την Αγ. Τριάδα).

Αγάπη

v       Με κατάνυξη η ενοριακή μας κοινότητα εόρτασε το Πασχαλινό τριήμερο με την παρουσία όλων των ενοριτών καθώς και πολλών απόδημων Αγαπιανών.

v       Κατά την Πασχαλινή περίοδο τελέσαμε τη Θεία Λειτουργία στην Αγία Ιουλιανή, στον Άγιο Ισίδωρο, την Αγία Ελένη  και τον Άγιο Ελευθέριο.

v       Στις 21 Μαΐου τελέσαμε το μνημόσυνο της Μαρίας Φιλιππούση όπου όλη η ενοριακή κοινότητα προσευχήθηκε για την ανάπαυση της ψυχής που πριν από ένα μήνα επέστρεψε στον Οίκο του Κυρίου.

v       Κατά τον μήνα Ιούνιο τελέσαμε η Θ. Λειτουργία στα εξωκλήσια του Αγίου Νικηφόρου και του Αγίου Νικολάου.

Ξινάρα

v       Στις 29 Ιουνίου εορτάσαμε τους προστάτες του χωριού μας Αγίους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο. Την παραμονή το βράδυ τελέστηκε ο επίσημος εσπερινός και την επομένη η Πανηγυρική Αρχιερατική Θ. Λειτουργία με τη συμμετοχή όλους σχεδόν του ιερού Κλήρου στον κατάμεστο πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό. Ακολούθησε η λιτάνευση της Αγίας Δωρεάς μέχρι τον Καθεδρικό ναό της Παναγίας του Ροδαρίου.

Κουμάρος

v       Μέσα στον μήνα Μάιο εορτάσθηκε η μνήμη του Αγίου Γεωργίου στο εξωκλήσι του Αγίου στην Γρίζα, και στο κοιμητήριο της ενορίας.

v       Στις 23 Μαΐου ξεκίνησαν οι εργασίες στον ενοριακό ναό για την καταπολέμηση της υγρασίας και το εσωτερικό βάψιμο. Ευχαριστούμε όλους όσους προσφέρουν την εθελοντική τους εργασία.

Κρόκος

Την Δευτέρα του Πάσχα εορτάσαμε την Ανάσταση του Κυρίου στο εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου. Η παρουσία όλων των ενοριτών αλλά και πιστών από τα γειτονικά χωριά και των Αθηναίων απέδειξε την αγάπη τους στον αναστημένο Χριστό και την ευλάβειά τους στον άγιο.

 

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΕΜΠΤΗ ΤΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΛΛΕΣ

 

Η Εκκλησία μας, κάθε τελευταία Πέμπτη του μήνα, συναθροίζεται στο Θεομητορικό Προσκύνημα της Παναγία Βρυσιώτισσας στην Τήνο, για να προσευχηθεί για τις ιερατικές και μοναχικές κλήσεις. Όμως η Πέμπτη 30 Ιουνίου ήταν διαφορετική από τις άλλες, αφού ο Ναός του Προσκυνήματος κατακλύστηκε από έφηβους της Τήνου, της Αθήνας και της Σάμου πού, με την καθοδήγηση των αδελφών Μαριανών, θέλησαν να εντάξουν μέσα στην ξεγνοιασιά των καλοκαιρινών διακοπών και την προσευχή τους για της κλήσεις.

Ο Σεβασμιότατος π. Νικόλαος ενθάρρυνε τους έφηβους της κατασκήνωσης να συνεχίσουν να προσεύχονται στην Παναγία Μητέρα και στηριζόμενοι στο παράδειγμα των Πρωτομαρτύρων της Εκκλησίας της Ρώμης, να δίνουν και εκείνοι τη δική τους μαρτυρία για το Χριστό που τόσο τους αγαπά. Μεταξύ άλλων τους είπε:

«Χαίρομαι που σήμερα έχουμε μαζί μας μια ομάδα παιδιών που ξεκουράζονται και κάνουν ξέγνοιαστες διακοπές, χάρη στην ευκαιρία που τους προσφέρουν οι αγαπητοί σε όλους μας αδελφοί Μαριανοί, με τη βοήθεια των εκλεκτών συνεργατών τους μέσα σε ένα θαυμάσιο παραθαλάσσιο περιβάλλον, όπως είναι η Κολυμπήθρα. Εκεί αυτά τα παιδιά ξεκουράζουν το σώμα τους και πλουτί-ζουν το πνεύμα  και την καρδιά τους  με κάθε τι το ωραίο και ωφέλιμο για τη ζωή τους. Αυτό τους βοηθά να αναζητήσουν σιγά, σιγά πια αποστολή ο Κύριος θα τους αναθέσει μέσα στην κοινωνία και την Εκκλησία.

Αγαπητά μου παιδιά, κάθε τελευταία Πέμπτη του μήνα έρχομαι εδώ και με όσους ιερείς και πιστούς συναντήσω, τελούμε τη θεία Λειτουργία για τις μοναχικές και ιερατικές κλήσεις. Ζητούμε από την Παναγία, την οποία όλοι αγαπούμε και ευλαβούμαστε,  να ζητήσει μαζί μας στον Κύριο να φωτίσει νέους και νέες που θα θελήσουν να αφιερώσουν τη ζωή τους στο Θεό και την Εκκλησία.

Προσευχόμαστε επίσης για την αιώνια ανάπαυση της ψυχής όσων μοναχών και ιερέων πρόσφεραν τη ζωή του στην υπηρεσία της Εκκλησίας και αφού ολοκλήρωσαν το έργο τους πάνω στη γη, πέρασαν στην άλλη ζωή. Σήμερα σας προτείνω να προσευχηθούμε για ένα απλό και συμπαθή μοναχό Μαριανό, τον αείμνηστο αδελφό Ιωάννη Πρελορέντζο, καταγόμενο από την Κώμη της Τήνου, που έφυγε από κοντά μας στις 25 Αυγούστου πέρσι, αφού μας άφησε ένα ένα πολύ ωραίο παράδειγμα μοναχικής ζωής, μιας ζωής δηλαδή αφιερωμένης στον Κύριο.

Θα παρακαλέσουμε επίσης τον Κύριο και για τους σημερινούς μοναχούς και μοναχές, τους ιερείς και τους επισκόπους, ώστε να συνεχίζουν να θυσιάζονται για τα παιδιά, για σας τους έφηβους αλλά και για τους νέους και τις νέες που αποτελούν το μέλλον της Εκκλησίας και της κοινωνίας μας. Θα του ζητήσουμε μαζί με την Παναγία, να διαλέξει ανάμεσα στις νέες και τους νέους εκείνες και εκείνους στους οποίους θα αναθέσει να συνεχίσουν το έργο του Χριστού που έχει ανατεθεί στην Εκκλησία Του».

 

ΜΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΣ

 Στα πλαίσια της πανήγυρης, που έγινε στο Ναό του Αγίου Αντωνίου στην Παλλάδα της Τήνου, οποίος ευρίσκεται σε γενική εξωτερική και εσωτερική ανακαίνιση, έγινε  μία πρωτόγνωρη εκδήλωση που εντυπωσίασε μικρούς και μεγάλους.

Στο Πνευματικό Κέντρο «Άγιος Αντώνιος», που ευρίσκεται δίπλα στο Ναό, θαυμάσαμε 39 «πάζλ» της νεαρής καλλιτέχνιδας Λουκίας Σιγάλα. Η νεαρή αυτή κοπέλα έχει κάποια κινητικά προβλήματα υγείας και αναγκάζεται να μετακινείται με ειδικό καρότσι, έχει όμως άλλα χαρίσματα που την κάνουν άξια συγχαρητηρίων.

Ένα από αυτά τα χαρίσματα είναι η εντυπωσιακή ευκολία με την οποία συναρμολογεί τα «πάζλ» τα οποία αποτελούνται από μερικές εκατοντάδες  κομμάτια μέχρι και 1500, που είναι, μέχρι σήμερα, το μεγαλύτερο έργο της.

Ήταν εντυπωσιακό, συγκινητικό και άκρως διδακτικό, να βλέπει κανείς την νεαρή αυτή καλλιτέχνιδα, να ξεναγεί με το καροτσάκι της τους πολυάριθμους επισκέπτες στα έργα της πρώτης αυτής έκθεσής της και με ένα πλατύ χαμόγελο και μια εσωτερική χαρά που μετέδιδε και στους άλλους, να τους εξηγεί  τον τρόπο και τον κόπο που χρειάστηκε, για να γίνουν όλα αυτά τα έργα που τόσο αγαπά.

Οι πολλοί επισκέπτες, με τη σειρά τους, θαύμασαν τα έργα της χαρισματικής αυτής και ειδικής καλλιτέχνιδας, που έχει ειδικές ανάγκες αλλά και ειδικά χαρίσματα και έσπευσαν να αγοράσουν όλα σχεδόν τα έργα  της. Και όταν τη ρωτήσαμε, τι θα κάνει τα χρήματα από την πώληση των έργων της, μας είπε πως σκέπτεται να αγοράσει ένα ηλεκτρονικό υπολογιστή, για να εκσυγχρο-νίσει τη τέχνη της.

Και κάτι άλλο εξ ίσου δυνατό: Η ίδια διέθεσε το μεγαλύτερο από αυτά τα έργα της, να κληρωθεί και τα έσοδα να διατεθούν για τις εργασίες που γίνονται στο Ναό του Αγίου Αντωνίου.

Μια καλλιτέχνις, λοιπόν, με πολλά χαρίσματα. Μπράβο σου Λουκία!

ΣΝΠ


 

Από την 1 Ιουλίου, άνοιξε και φέτος στην Ξινάρα η

 

ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΙΜΗΛΙΩΝ

στο Αποστολικό Κέντρο «ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ»

της Καθολικής Αρχιεπισκοπής Νάξου-Τήνου

Για το Ευχαριστιακό Έτος 2005

Θέμα: «Panis Angelicus»

 

Η Καθολική Εκκλησία Νάξου-Τήνου συμμετέχοντας στον εορτασμό του Ευχαριστιακού Έτους διοργάνωσε φέτος την Έκθεση αυτή, την αφιερωμένη στο Μυστήριο της Ευχαριστίας με ιερά σκεύη, άμφια, βιβλία, αντικείμενα, ανάγλυφα, αντικείμενα λαϊκής κατασκευής που έμμεσα ή άμεσα συνδέονται με την τέλεση αυτού του Μυστηρίου κατά τη διάρκεια της ιστορικής της πορείας.


ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗ

ΝΑΞΟΥ-ΤΗΝΟΥ-ΑΝΔΡΟΥ-ΜΥΚΟΝΟΥ

84200 ΤΗΝΟΣ

 

ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Προς τους παραθεριστές και τους καλοκαιρινούς επισκέπτες των νησιών μας


Τήνος 27/6/2005

 

 Αγαπητοί μας,

 

Μαζί σας ευχαριστούμε τον Κύριο, που σας έδωσε τη δυνατότητα, κατά το φετινό καλοκαίρι, να παραθερίσετε στα νησιά μας, των Κυκλάδων και του Αιγαίου ή  και να περάσετε μερικές μέρες ξεκούρασης σ’ αυτά.

Γνωρίζουμε πως οι δύσκολες συνθήκες ζωής των μεγάλων πόλεων, σας δημιουργούν κόπωση παραπάνω από αυτή που σας προκαλεί η επαγγελματική σας  απασχόληση. Είναι λοιπόν μια μεγάλη ευκαιρία να ξεκουραστείτε, έστω και για λίγο, στα πανέμορφα Κυκλαδίτικα και Αιγαιοπελαγίτικα νησιά μας, για να επιστρέψετε και πάλι στον τόπο κατοικίας σας  ανανεωμένοι ψυχικά και σωματικά.

Είμαστε βέβαιοι πως, η αγάπη σας για τα νησιά μας και η φιλοξενία των κατοίκων τους, θα σας εξασφαλίσουν μία άνετη και ευχάριστη διαμονή, και η επιλογή σας θα αποδειχθεί τουλάχιστο επιτυχής.

Είμαστε όλοι, ως τοπική κοινωνία και ως Εκκλησία, στη διάθεσή σας για κάθε νόμιμη, λογική και δυνατή εξυπηρέτησή σας, μέσα στα πλαίσια του πνεύματος της αδελφικής εξυπηρέτησης. Θέλουμε όμως να σας παρακαλέσουμε, να συνεργαστείτε μαζί μας και να μας βοηθήσετε, ώστε σε μία περίοδο, που εσείς ξεκουράζεστε, να μην κουραστούν παραπάνω, όσοι παραμένουν στον τόπο τους, για να σας εξυπηρετήσουν. Ως Καθολική Μητρόπολη του Αιγαίου, θέλουμε να βοηθήσουμε προς κάθε κατεύθυνση, ώστε ο τουρισμός να μη θεωρείται και προπάντων να μην είναι βιοτεχνία  ή βιομηχανία αλλά χριστιανική  φιλοξενία με όλες τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται  αυτή η αρετή. Αυτή την αρετή ζητούμε να την ασκούν όχι μόνο οι απλοί κάτοικοι των νησιών μας αλλά και οι  επιχειρηματίες που εξυπηρετούν άμεσα τους τουρίστες και παραθεριστές μας, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα για τον εαυτό τους μια δίκαιη και τίμια αμοιβή των κόπων τους.

Δεχθείτε επίσης, σας παρακαλούμε, την παράκλησή μας να προσαρμοστείτε στον τρόπο ζωής της τοπικής μικρής κοινωνίας μας και της Εκκλησίας που προσπαθούν να διατηρήσουν αναλλοίωτες τις ηθικές και χριστιανικές αξίες, πάνω στις οποίες στηρίζουν την ανθρώπινη ευτυχία.

Θέλουμε να σας υπενθυμίσουμε επίσης πως, ενώ το σώμα ξεκουράζεται με την ανάπαυση, η ξεκούραση της ψυχής εξασφαλίζεται με την προσευχή και τη συμμετοχή στη ζωή της Εκκλησίας.

Δεχθείτε με πολλή αγάπη το «καλώς να ορίσετε κοντά μας» και τις ευχές μας για ένα καλό και ευχάριστο καλοκαίρι.

Καλή ξεκούραση στο σώμα και την ψυχή σας.

 

+ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΡΙΝΤΕΖΗΣ

Καθολικός Αρχιεπίσκοπος Νάξου-Τήνου-Άνδρου-Μυκόνου

Μητροπολίτης παντός Αιγαίου


Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΩΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ

Σκέψεις ενός μέλους της Καθολικής Εκκλησίας στην Ελλάδα

 

Θα μπορούσε κάποιος, και πολύ λογικά, να υποτιμήσει τη συνεισφορά της μικρής καθολικής κοινότητας παρούσας στην Ελλάδα σ’ ένα τέτοιο μεγαλόπνοο πολιτισμικό σχεδιασμό, όπως αυτός στον οποίο αναφέρεται το θέμα της ημερίδας, λαβαίνοντας υπόψη το μικρό ποσοστό των Ελλήνων καθολικών, έστω και αν προσθέσει σ’ αυτούς τους πολλαπλάσιους αλλοδαπούς καθολικούς που μετανάστεψαν πρόσφατα στην πατρίδα μας και οι οποίοι προέρχονται από τον κοινωνικό νότο, αλλά και τον γεωγραφικό βορρά. Ήδη ένας σημαντικός αριθμός αυτών των αλλοδαπών ενσωματώνεται αρμονικότατα στην τοπική καθολική Εκκλησία, τόσο ώστε να αποτελούν ένα ενιαίο σώμα, όπως επιβάλλεται για μια χριστιανική κοινότητα.

Η καθολική κοινότητα της Ελλάδας έχει μια πρόταση για την Ενωμένη Ευρώπη, που βασίζεται στην ιστορική της παρουσία στον ελληνικό χώρο, καθώς και στη θεολογική ερμηνεία της ύπαρξής της.

Ο χαρακτήρας της καθολικότητας, ο οποίος χαρακτηρίζει την Εκκλησία του Χριστού, δεν έχει μόνο πνευματικό χαρακτήρα, αλλά και ορατό, οπότε και πολιτισμικό, που πρέπει να γίνεται εμφανής σε παγκόσμιο, αλλά και σε τοπικό επίπεδο.

Το τραγικό γεγονός του θεολογικού σχίσματος μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας δεν ήταν παρά η θλιβερή κατάληξη της αποξένωσης δυο πολιτιστικών κόσμων από μεταξύ τους και το θλιβερό αποτέλεσμα μιας ολοένα αυξανόμενης πολιτισμικής απομάκρυνσης του ενός από τον άλλο. Στο τέλος αυτής της απομονωτικής διαδικασίας δεν απόμενε παρά η θεολογική επισφράγιση και επιβεβαίωση του σχίσματος. Αυτή η απομάκρυνση και αποξένωση είχε ξεκινήσει με την διάλυση, που έβαινε συνεχώς αυξανόμενη, μικρών ή και μεγάλων θυλάκων της μιας θεολογικής παράδοσης μέσα στα εδάφη της άλλης. Ορισμένοι από αυτούς τους θύλακες αντιστάθηκαν κατά το δυνατό, για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα απ’ ότι άλλοι και έτσι διέψευδαν συνεχώς, με την ύπαρξή τους, τις θεωρίες περί χριστιανικού μονολιθισμού, τόσο στην Ανατολή, όσο και στη Δύση. Έτσι, όπως μια Ευρώπη θα ήταν απαράδεκτη αν ήταν μονοδιάστατα δυτική και μονολιθική πολιτισμικά αν στερούταν την ορθόδοξη παρουσία, τον πολιτισμό και την παράδοση της Ανατολής, έχουμε την πεποίθηση εμείς οι Έλληνες καθολικοί, πως και η Ελλάδα, του χθες, του σήμερα και του αύριο, θα ήταν απαράδεκτα μονοδιάστατη αν στερούταν τη δική μας παρουσία.

Έτσι, οι Έλληνες καθολικοί αναγκάστηκαν να καταβάλλουν προσπάθειες για να διασώσουν και την ελληνική τους καταγωγή και πολιτισμό, αλλά και την καθολική τους πίστη, δημιουργώντας εξ ανάγκης μια αρμονική κοινότητα, ελληνική αλλά και καθολική. Αλλιώς ήταν καταδικασμένοι, από την ιστορική ανάγκη, να αφανιστούν είτε ως Έλληνες, είτε ως καθολικοί. Έτσι, κατόρθωσαν, με πολλές δυσκολίες, να συνδυάσουν μια σειρά στοιχείων, άλλων ενδογενών και άλλων εξωγενών και έτσι να υπηρετήσουν τη θεολογική αναγκαιότητα στην οποία προαναφέρθηκα. Όντως, η Καθολική Εκκλησία στην Ελλάδα διαφύλαξε τον ελληνικό της χαρακτήρα με τη γλώσσα, ιδιαιτέρως στη λατρεία της, την εκκλησιαστική της τέχνη, της οποίας έξοχα δείγματα θαυμάζουμε στην κρητοβενετική παράδοση και τον λαϊκό της πολιτισμό όπως αυτός διασώθηκε στα κυκλαδονήσια και όχι μόνο σ’ αυτά.

Ταυτόχρονα, λόγω του θεολογικού δεσμού της με το εκκλησιολογικό της κέντρο που ήταν και παραμένει η Αποστολική Έδρα της πρεσβυτέρας Ρώμης, αλλά και λόγω της βενετσιάνικης κυρίως παρουσίας στα μέρη όπου ευδοκίμησε, ήταν περισσότερο ανοικτή από το ορθόδοξο περιβάλλον της σε εξωγενείς επιδράσεις, τις οποίες αφομοίωνε αρμονικά, ενσωματώνοντάς τες στην ήδη υπάρχουσα παράδοσή της, μέχρι και σήμερα. Αισθανόταν, λοιπόν, όχι μόνο ελληνική, αλλά και ευρωπαϊκή ταυτόχρονα και για τον λόγο ετούτο δεν βρίσκουμε στην ιστορική της πορεία παρά ελάχιστες στιγμές κατά τις οποίες λειτούργησαν στους κόλπους της εκείνα τα ψυχολογικά και κοινωνιολογικά συμπλέγματα κατωτερότητας ή ανωτερότητας που συνήθως εκδηλώνονται στις εθνικές ή άλλου είδους μειονότητες και που οδηγούν, τελικά, στον απομονωτισμό. Όντως, η καθολική κοινότητα στην Ελλάδα αισθανόταν συνεχώς ανά τους αιώνες και ελληνική και καθολική.  

Η πολιτιστική πρόταση που έχει να προτείνει η μικρή Καθολική Εκκλησία στην Ελλάδα ταυτίζεται, λοιπόν, (και δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά) με την εκκλησιακή της ταυτότητα και αποστολή, καθώς και με την ιστορική της εμπειρία. Προτείνει στην Ευρώπη των λαών μια κοινωνία πολυπολιτισμική και ανοιχτή στις αξίες που φέρνει ο κάθε λαός ή μικρή ομάδα, όσο μικρή και αν είναι, αλλά και στις αξίες που φέρνουν μαζί τους οι πάσης φύσεως μετανάστες. Χωρίς να αποβάλλει την ταυτότητά της, ως σύνολο πολιτισμών που γεννήθηκαν και προήλθαν από την αρμονική συνένωση της ελληνικής και ρωμαϊκής κληρονομιάς της με τη χριστιανική παράδοση, να εκμεταλλευτεί όλες εκείνες τις πανανθρώπινες αξίες τις οποίες όλοι οι λαοί προώθησαν και προωθούν και σήμερα.

Πιστεύω ότι οι βασικές αρχές που έχει εκφραστεί από την Αγία Έδρα για τα καθήκοντα των χριστιανών στον σχηματισμό της Ενωμένης Ευρώπης συνεχίζουν να είναι επίκαιρες και θα είναι πάντοτε, αφού πηγάζουν από την κοινή ευαγγελική κληρονομιά: το απαραβίαστο των ανθρώπινων δικαιωμάτων των ατόμων, των μειονοτήτων και των λαών, ιδιαίτερα το δικαίωμα στη θρησκευτική ελευθερία, η προάσπιση του βασικού δικαιώματος στη ζωή, από τη σύλληψή της μέχρι και τον φυσικό θάνατο, την ενότητα της οικογένειας που βασίζεται πάνω στο γάμο. Αυτά είναι τα θεμέλια πάνω στα οποία οικοδομήθηκε η ευρωπαϊκή οικογένεια ανά τους αιώνες για να καταλήξουμε σήμερα στην ενωμένη Ευρώπη. Επιβάλλεται ακόμα η αλληλεγγύη Εκκλησιών, κρατών και οργανώσεων για τους πιο αδύναμους (τους ανέργους, τους νέους, τις γυναίκες) για να έχουν όλοι μια εργασία, μόρφωση και διαπαιδαγώγηση για τις ηθικές και ηθικές αξίες και ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Σε όλους αυτούς τους τομείς η μικρή Καθολική Εκκλησία στην Ελλάδα εργάστηκε, εργάζεται και συνεργάζεται για την επίτευξή τους και την περαιτέρω ανάπτυξή τους.

Η Ενωμένη Ευρώπη των λαών έχει ανάγκη και από την Ενωμένη Ευρώπη των Εκκλησιών. Ήδη έχει γίνει λόγος για τους δυο πνεύμονες, εκείνον της Ανατολής και εκείνον της Δύσης, με τους οποίους οφείλει να αναπνέει. Οι όροι Ανατολή και Δύση δεν είναι γεωγραφικοί, αλλά θρησκευτικοί και εκκλησιολογικοί. Η Ενωμένη Ευρώπη έχει ανάγκη από ενότητα.

Η βασική προσφορά την οποία έχουν να προσφέρουν οι Εκκλησίες στην ανοικοδόμηση της Ενωμένης Ευρώπης είναι το Μήνυμα της Αναστάσεως, μήνυμα ζωής, προοπτικής και αδελφοσύνης. Και η Ευρώπη μπορεί να ξαναβρεί τον πραγματικό της εαυτό, σ’ αυτή την εποχή της κρίσης, για νάναι και πάλι η πολιτισμική καρδιά του κόσμου, αν επιστρέψει στις αρχές της, στις ρίζες της. Και αυτές ταυτίζονται με την πλούσια πνευματική κληρονομιά της, την οποία είτε την αναφέρει είτε δεν την αναφέρει το υπό ψήφιση σύνταγμά της, κανένας σώφρων και σοβαρός Ευρωπαίος δεν μπορεί να αρνηθεί ή να αγνοήσει.

Η Εκκλησία από την αρχή της ιστορίας της δημιουργεί πολιτισμό. Είναι συστατικό της φύσης της, αφού αποβλέπει στην εξύψωση του ανθρώπου και των πραγματικών αξιών της ζωής. Μέσα στον κόσμο του 21ου αιώνα καλείται να μην είναι ουραγός, αλλά όπως και στο παρελθόν, να είναι πρωτοπόρος. Κάποτε, όταν η σημερινή Ευρώπη έπαιρνε μια ορισμένη ιστορική μορφή, μετά την κάθοδο των βαρβαρικών φυλών του 4ου και 5ου μ. Χ. αιώνα, συνεισέφερε στον εκπολιτισμό τους με τη δημιουργία αλφαβήτων και γραφής. Σήμερα η Ευρώπη χρειάζεται όχι αλφάβητα και γραφή, αλλά να αποκτήσει ένα πνευματικό πολιτισμό στον οποίο να πρυτανεύουν οι ευαγγελικές και χριστιανικές αξίες της ελευθερίας, του σεβασμού, της δικαιοσύνης, της αγάπης. Ας το λάβουν αυτό υπόψη τους οι ιστορικές Εκκλησίες, και ας συνεργαστούν μεταξύ τους για να προωθήσουν τον σκοπό αυτό, ως άλας της γης και ως φως του κόσμου. Αυτός ας είναι για τις Εκκλησίες σήμερα ο επανευαγγελισμός της Ευρώπης.


Από την ιστορία της τοπικής μας Εκκλησίας

Πότε έγιναν καθολικοί οι κάτοικοι της Τήνου;

6-  Το νέο εκκλησιαστικό καθεστώς της Τήνου

 

Στα γειτονικά προς την Τήνο νησιά του Δουκάτου του Αιγαίου ακολούθησαν οι δούκες ανάλογη, αλλά όχι την ίδια τακτική. Όμως, εκεί διαμορφώθηκαν δυο ομάδες πληθυσμού, τους «καστρηνούς» (ξένοι και καθολικοί) και τους «βουργιανούς» (ντόπιοι και ορθόδοξοι) με έντονες κοινωνικές διαφορές μεταξύ τους. Οι πρώτοι κατοικούσαν μέσα στο Κάστρο και οι δεύτεροι στο borgo γύρω από το Κάστρο ή στα χωριά των νησιών, όπου αυτά υπήρχαν (π.χ. στη Νάξο). Στη Σύρο, πάλι, με ιδιαίτερα μικρό πληθυσμό που αυξήθηκε σημαντικά με την άφιξη επήλυδων από τη Δύση και την Ανατολή, κατοικήθηκε αποκλειστικά το Κάστρο της, χωρίς σημαντικές κοινωνικές διαφορές μεταξύ των κατοίκων της. Στην Τήνο, όμως, έστω και αν υπήρχε και η πόλη του Κάστρου και το Βorgo και τα χωριά, τους καθολικούς και τους ορθόδοξους τους βρίσκουμε αναμειγμένους σχεδόν σε όλους τους οικισμούς του νησιού, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, από τότε που έχουμε πληροφορίες (αρχές 16ου αιώνα). Συναντούμε καθολικούς μεταξύ των Ελλήνων, συμπεραίνωντας από το οικογενειακό τους όνομα, αλλά και ορθόδοξους μεταξύ των προυχόντων του τόπου, με χαρακτηριστικά ιταλικά επώνυμα, ακόμα και μεταξύ του ορθόδοξου εφημεριακού κλήρου (ο πρώτος γνωστός κατάλογος ανέρχεται στις αρχές του 17ου αιώνα).

Η συγκρότηση, λοιπόν, της μεσαιωνικής τηνιακής κοινωνίας πρέπει να ακολούθησε διαφορετική διαδρομή από εκείνη που γνωρίζουμε σε άλλες ελληνικές χώρες και νησιά. Αυτό το γεγονός ερμηνεύει και το γιατί στην Τήνο επιβίωσε η καθολική κοινότητα σε τόσο μεγάλο βαθμό μέχρι σήμερα και όχι αλλού. Τις αρχές της ιστορικής αυτής διαδρομής είναι που αναζητούμε με την παρούσα μελέτη και έρευνα, έχοντας την ηθική βεβαιότητα, με την έμμεση στήριξη ποικίλων πληροφοριών της εποχής, πως στην Τήνο ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού προσχώρησε στην καθολική Εκκλησία μάλλον κατά το 2ο μισό του 15ου αιώνα, ύστερα από μια συντονισμένη προσπάθεια της ντόπιας θρησκευτικής και πολιτικής εξουσίας, την οποία ονομάζω ως «θρησκευτική μεταρρύθμιση» της Τήνου κατά τη βενετοκρατία.

 

3. Η θρησκευτική μεταρρύθμιση της βενετοκρατίας

Δε μπορούμε να εντοπίσουμε με απόλυτη ακρίβεια τη χρονική στιγμή κατά την οποία ένα μεγάλο μέρος του ντόπιου πληθυσμού και επήλυδων από άλλες ελληνικές περιοχές που εγκαταστάθηκαν στο νησί πέρασαν στη λατινική Εκκλησία, δημιουργώντας ένα σημαντικό δίκτυο καθολικών ενοριών, που αποτέλεσαν και συνεχίζουν να συνθέτουν μέχρι σήμερα την καθολική Εκκλησία της Τήνου. Όμως μπορούμε να εντοπίσουμε τη χρονική περίοδο αυτής της επιτυχημένης προσπάθειας, συνδυάζοντας τις έμμεσες πληροφορίες που έφτασαν μέχρι σε μας.

Αναμφίβολα οι πρώτες αλλαγές δόγματος πρέπει να συνέβηκαν κατά τη διάρκεια της γκιζοκρατίας και αυτές πρέπει να συνέβηκαν μεταξύ ορισμένων οικογενειών που θέλησαν να συνεργαστούν πλήρως με το νέο καθεστώς, όταν πλέον αυτό θα είχε πια εδραιωθεί πλήρως, για οικονομικούς και κοινωνικούς λόγους, όπως είπαμε πιο πάνω. Τις πρώτες αυτές καθολικές εστίες θα πρέπει να τις εντοπίσουμε στο Κάστρο και στους πρώτους οικισμούς που διαμορφώθηκαν με τη θέσπιση των οικογενειακών φέουδων. Όμως, δε μπορούμε να είμαστε σίγουροι ούτε για τον ακριβή αριθμό (που πρέπει να ήταν ιδιαίτερα μικρός), ούτε και για τις συγκεκριμένες περιοχές, αν και θα μας επιτρεπόταν να υποθέσουμε πως αυτές πρέπει να εντοπιστούν μάλλον στην περιοχή γύρω από το Κάστρο και στα Κάτω Μέρη.

Η εγκατάσταση του Λατίνου επισκόπου και της ολιγομελούς συνοδείας του στο νησί αμέσως μετά την κατάργηση της βυζαντινής επισκοπής δεν πρέπει να σήμαινε και την απαρχή εντυπωσιακών αλλαγών στα εκκλησιαστικά πράγματα της Τήνου. Σύμφωνα με την επικρατούσα νομοκανονική λατινική νοοτροπία και αντίληψη, έφτανε η αλλαγή του ποιμένα για να σημάνει ταυτόχρονα και η «αλλαγή» του ποιμνίου. Και αυτή η νοοτροπία διατηρήθηκε σχεδόν μέχρι το τέλος της βενετοκρατίας, με λίγες εξαιρέσεις, απ’ ότι διακρίνουμε στις επισκοπικές εκθέσεις… Ιδιαίτερα, μάλιστα, μετά την ενωτική σύνοδο της Φλωρεντίας (1431-1442) υπήρχε γενικότερα η πεποίθηση πως οι ορθόδοξοι είχαν μετατραπεί, περίπου αυτόματα, σε «καθολικούς» πιστούς που είχαν δικαίωμα να διατηρήσουν τις λατρευτικές και τις κανονικές τους ανατολικές παραδόσεις. Πράγματι, εμμέσως πλην σαφώς, οι Λατίνοι επίσκοποι της Τήνου, από τότε που διασώθηκαν εκθέσεις τους για την εκκλησιαστική τους επαρχία, ομολογούσαν πως στην Τήνο, εκτός από τους Λατίνους πιστούς, υφίστανται και οι «Έλληνες», την πλειονότητα των οποίων θεωρούσαν καθολικούς, ενώ υπήρχαν και κάποιοι «Έλληνες» οι οποίοι έδειχναν την εχθρότητά τους προς καθετί το λατινικό και για τούτο χαρακτηρίζονταν ως «scismatici». Οι Βενετοί κυρίαρχοι είχαν περισσότερο πραγματιστικές αντιλήψεις, αλλά και αυτοί όχι πάντοτε, αφού έκριναν και αντιμετώπιζαν τις καταστάσεις σχεδόν πάντα με κριτήριο τα οικονομικά και πολιτικά τους συμφέροντα, άμεσα ή μακροπρόθεσμα.

Συνήθως ο επίσκοπος ποίμαινε απευθείας το ποίμνιό του και κατά την απουσία του, τον αντικαθιστούσε ο βικάριός του. Στις αρχές, μάλιστα, η μόνιμη απουσία των επισκόπων από την έδρα τους ήταν σύνηθες φαινόμενο και, μάλιστα, για μεγάλες χρονικές περιόδους. Η ίδρυση σώματος Κανονικών στον καθεδρικό ναό της Τήνου (Capitulum ecclesiae cathedralis) έγινε πολύ αργότερα, όταν ο επίσκοπος Γεώργιος Περπινιάνης έθεσε τις οικονομικές προϋποθέσεις, με έσοδα που προέρχονταν από την Ιταλία και την Κρήτη, την ολοκλήρωσε ο διάδοχός του Νικόλαος Ρήγος, ο οποίος και συνέταξε τον κανονισμό και όρισε τις αρμοδιότητες των μελών του (πρώτες δεκαετίες 17ου αιώνα).

Το πέρασμα των ντόπιων ή των Ελλήνων μεταναστών στην καθολική Εκκλησία πρέπει να έγινε κατά τη διάρκεια του 15ου αιώνα, με πιθανότερη περίοδο εκείνη του δεύτερου μισού. Ας δούμε τις πληροφορίες που έχουμε και πώς αυτές συνδυάζονται μεταξύ τους και διαφωτίζουν το θέμα μας.

 

α. Το ιστορικό πλαίσιο

Στα 1390 πεθαίνει ο τελευταίος της δυναστείας Ghisi, ο Γεώργιος ΙΙΙ, και αφήνει ως γενική του κληρονόμο στις κτήσεις του στο Αιγαίο, την Εύβοια και την Πελοπόννησο, τη Δημοκρατία της Βενετίας. Την ίδια εκείνη στιγμή και οι κάτοικοι του νησιού στέλνουν στη Χαλκίδα τον επίσκοπό τους και κάποιον εκπρόσωπο της κοινότητας του νησιού, τον Marchio ή Mattio Curiallo, για να διαπραγματευτούν την παράδοση της διακυβέρνησης του νησιού στη «Γαληνότατη Δημοκρατία του Αγίου Μάρκου». Η Βενετία, μέσω του εκπροσώπου της στη Χαλκίδα (Negroponte) αποδέχεται στην αυτοκρατορία της την Τήνο-Μύκονο, με εκείνους τους όρους που ζήτησαν οι κάτοικοι, αλλά στη συνέχεια, επειδή κρίνει ασύμφορη την κατοχή δυο μικρών νηησιών στο Αιγαίο, προσπαθεί να τα νοικιάσει ή να πουλήσει σε κάποιον Βενετό ευγενή των Κυκλάδων. Όμως, οι κάτοικοι των νησιών αντιδρούν έντονα και επανειλημμένα. Μετά την τελευταία ενοικίαση στον κόμη της Αστυπάλαιας Zannachi Quirini, ο οποίος δοκίμασε να μεταφέρει μέρος των κατοίκων της Τήνου στο νησί του, η Βενετία αποφασίζει την ανάληψη της άμεσης διακυβέρνησης του νησιού μέσω ενός δικού της ρέκτορα (1413).

 

π. Μάρκος Φώσκολος  (Συνεχίζεται -6)


home

main

The climate of the island is very healthy. This is because the blowing of the northern winds prevents the development of germs. It is reported that some people that were sick and visited the island were healed without medicine.
Tinos is basically an island with religious and worshipping tourists. The finding of the icon, the erection of the temple, the improvement of the transportation had a great impact to the social and economic evolution of the island. The fact that it attracted tourism developed the city of Tinos, in contrast with the villages. Nevertheless it helped to reduce migration and kept the residents of the island on their land. From 1940 to 1981 approximately 32% of the population immigrated. In 1940 the town of Tinos concentrated 25% of the population.
Today urbanism has taken over and 75% of the population in concentrated in the town of Tinos. Today approximately 40 villages are inhabited. Their establishing history goes back to the middle ages and the Byzantine years. There are also many settlements, which are basically younger and were developed near the sea.
 The fact that many tourist centers were developed at many locations, the creation of greenhouses, n location canning of various vegetables, the systematic and advanced utilization of marble, played a major role in the keeping of the population on the island and especially at the villages. These developments have increased the occupation in various parts of the island having as a result to fight back of immigration.
The mixed religious population of Tinos, gives the island a special folklore character. A Tinian dialect is noticed, with the extraction of the vowels, the alteration of consonants and names of persons that have a western influence.
 At Tinos we come across two Christian dogmas that harmoniously coexist. The Temple of Evangelistria is a very important demotic worshipping area for the Orthodox and people from all over Greece assemble throughout the whole year to worship here. However at the same time Tinos is a very important center for the Catholics, basically for the Greek Catholics. All you need to do is to take a look around at all the churches in order to substantiate that you are at a religious center. When Panagia/ the Virgin Mary is celebrated, worshippers from all over the world swarm the island. Tinos belongs to the Cyclades and is the third in size island of this complex. Its area is 194 square kilometers. The total length of its coastline is estimated to approx 114 kilometers. It is situated south east of Andros and north west of Mykonos. It highest mountain is named Tsiknias and is 725 meters high. According to mythology Aelos, the god of the winds lived at the channel of Tsiknias. This explains the fact that the area is veAt Tinos irrespective of being Catholic or Orthodox, all the people have a deep love for the Virgin Mary. The Orthodox celebrates Panagia (Virgin Mary) on the 25th of March and on the 15th of August and the Catholics on the 1st Sunday of May and also on the 15th of August. The residents of Tinos are very hospitable and they open heartedly offer food and board to the worshippers during the festivities. The Tinians in order to sustain the ground from suffering intense deterioration, have created on the sides of the mountains the so called pezoules, which are small fields with a resistance made of rocks in order for the ground not to get corroded and are used to cultivate their products. The reduction of the agricultural population slowly left some of these areas uncultivated. Today cereals, citrus fruit, fruits and also oil, wine and raki are cultivated. The products are consumed basically within internal market but some are also exported. Another beneficial product of Tinos, is its honey. In the past they also had silk growing.