Εν όψει της Τεσσαρακοστής

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

 

Σελ. 2

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΕΝΟΡΙΩΝ

 

Σελ. 3-5

Μήνυμα του Πάπα Ιωάννη-Παύλου Β’ για την Τεσσαρακοστή

 

Σελ. 6-7

Περί προσφάτων σκανδάλων

 

Σελ. 8

Ευχαριστία και Εκκλησία

 

Σελ. 9-10

Πότε έγιναν

καθολικοί οι κάτοικοι της Τήνου;

 

Σελ.11

Ανακοινωθέν της Ιεραρχίας

 

Σελ. 12

Προσφορές για τα ΤΜ

Βρισκόμαστε στα πρόθυρα της Αγίας Τεσσαρακοστής, μιας περιόδου αυτογνωσίας και προσωπικής έρευνας και αναζήτησης. Η Εκκλησία μας προσκαλεί να στρέψουμε το βλέμμα μας στην καρδιά μας και στη ζωή μας, προκειμένου να διορθώσουμε την πορεία μας, η οποία από τόσους παράγοντες ξεστρατίζει εύκολα προς δρόμους που μας απομακρύνουν από την αληθινή ζωή. Μόνο η εν Χριστώ ζωή είναι η πραγματική ζωή και αλήθεια.

Ζούμε ακόμα μέσα στο κλίμα των ημερών που βαραίνουν από αποκαλύψεις για πρόσωπα και καταστάσεις που μας θέτουν σειρά ερωτημάτων. Το θέμα μάς αφορά από κοντά και ασχολούμαστε μ’ αυτό, αφού είναι μια κατάσταση μέσα στην οποία ζούμε και κινούμαστε και για την οποία όχι μόνο ακούμε, αλλά συζητούμε και βγάζουμε τα δικά μας συμπεράσματα, τα οποία, δυστυχώς, καθοδηγούνται από άτομα όχι πάντα τα πιο ενδεδειγμένα. Η θλιβερή εικόνα σήψης που φαίνεται πως αφορά το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας, απαιτεί αντίδραση και επανάσταση. Μόνο που η επανάσταση αυτή πρέπει να αρχίσει από μας τους ίδιους. Η μετάνοια της Τεσσαρακοστής είναι το πρώτο και απαραίτητο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Ας μη το ξεχνούμε…   



Χώρα

v        Την Κυριακή 30 Ιανουαρίου, μετά τη Θ. Λειτουργία της Κυριακής οι έφηβοι της ενορίας ετοίμασαν και προσέφεραν σε όλους τους πιστούς ζεστό καφέ και γλυκίσματα. Η πράξη τους εκτιμήθηκε δεόντως και όλοι ευχήθηκαν να επαναληφθεί σύντομα.

Καλλονή

v        Στις 31 Ιανουαρίου το ανανεωμένο Ενοριακό Συμβούλιο συνήλθε σε πρώτη συνεδρίαση. Έγινε καταμερισμός υπευθυνοτήτων, συζητήθηκαν διάφορα θέματα που αφορούν την ενορία, διατυπώθηκαν προτάσεις, και μεταξύ αυτών σε ό,τι αφορά τον ποιμαντικό προγραμμα-τισμό της ενορίας, ετοιμάσθηκε ο οικονο-μικός απολογισμός του έτους 2004 για να ανακοινωθεί στο τέλος της Θ. Λειτουργίας την Κυριακή, και ετοιμάσθηκε έγγραφο προς τον Αρχιεπίσκοπο προς έγκριση, σύμφωνα με τα άρθρα 11 και 55 του καταστατικού των Ενοριακών Συμβουλίων

v        Το ανανεωμένο Ενοριακό Συμβούλιο αποτελείται από τον Εφημέριο π. Ρόκκο Ψάλτη, και τους Ζαχαρία Σκλάβο, Γεώργιο Αρμάο, Μωυσή Στεριώτη, Μαρία Ρεμούνδου, Αντώνιο Ρουγγέρη και Φραγκίσκα Ρουγγέρη. Τα μέλη αυτά παρουσιάστηκαν οικιοθελώς. Ευχόμαστε στο νέο ενοριακό Συμβούλιο καλή συνεργασία για την πρόοδο της ενορίας στον πνευματικό και υλικό τομέα.

v        Στις 8 Φεβρουαρίου τελέσαμε το « Λεγάτο» στο εξωκλήσι της Αγίας Ελεούσας.

v        Στις 10 Φεβρουαρίου τελέσαμε στον Ι. ναό του Αγ. Ιωάννη η μηνιαία Αγία Ώρα προσκυνήσεως του Αγ/του Μυστηρίου.

v        Στις 15 Φεβρουαρίου τελέσαμε η Θ. Λειτουργία στο Εκκλησάκι της Παναγίας της Λούρδης, ιδιοκτησίας της οικογένειας Νικολάου Κουκούλα.

v        Στις 25 Φεβρουαρίου κηδεύτηκε η Μαρία Κουκούλα, σύζυγος Ιωάννου Κουκούλα, που απεβίωσε στην Αθήνα στις 23 Φεβρ. σε ηλικία 83 ετών. Ευχόμαστε και προσευχόμαστε να αναπαύσει ο Κύριος την ψυχή της στη Βασιλεία του και συλλυπούμαστε θερμά τον σύζυγο της.

v        Στις 26 Φεβρουαρίου. έγινε στην ενοριακή αίθουσα συνέλευση των κατοίκων της περιοχής με τον Δήμαρχο Εξωμβούργου κ. Π. Κροντηρά, τον  Αντιδήμαρχο και εκπροσώπους του Δημαρχιακού Συμβουλίου. Συζητήθηκαν πολλά θέματα που αφορούν την περιοχή Καλλονής.

Αετοφωλιά

v        Στις 28 Ιανουαρίου απεβίωσε η Μαριάννα Αρμάου, χήρα Αντωνίου, σε ηλικία 77 ετών. Η κηδεία της έγινε την επομένη από τον Ενοριακό Ναό του Αγίου Ιωάννου. Συλλυπούμαστε τα παιδιά της ευχόμενοι κάθε παρηγοριά και προσευχόμενοι για την ανάπαυση της ψυχής της.

Καρκάδος

v        Στις 17 Φεβρ. κηδεύτηκε στην ενορία μας ο Μάρκος Καπετάνιος του Νικολάου που απεβίωσε στην Αθήνα στις 15 Φεβρ. σε ηλικία 94 ετών. Συλλυπούμαστε τα παιδιά του και τους συγγενείς ευχόμενοι και προσευχόμενοι όπως ο Κύριος αναπαύσει την ψυχή του.

Ευχαριστήριο

Η οικογένεια του εκλιπόντος Αντωνίου Απέργη (Σονάκια), εκφράζει τις θερμές της ευχαριστίες προς τον Σεβ/τατο Αρχιεπίσκοπο π. Νικόλαο, τον Ιερό Κλήρο, τις Αδ. Ουρσουλίνες, τους εκπροσώπους των τοπικών Αρχών και όσους συμμετείχαν στο βαρύ πένθος της. Στη μνήμη του, αντί στεφάνων η οικογένεια και οι λοιποί συγγενείς πρόσφεραν 700 ευρώ στον ενοριακό ναό του Καρκάδου και 50 Ευρώ στα Τ.Μ.

Αγάπη

v   Στις 23 Φεβρουαρίου, εορτή του αγίου Πολυκάρπου επισκόπου και μάρτυρα του 2ου αιώνα, τελέσθηκε η Θεία Λειτουργία στο εξωκλήσι του αγίου. Μετά το τέλος της Ευχαριστίας ευχηθήκαμε να είμαστε και του χρόνου όλοι καλά για να ξαναεορτάσουμε τη μνήμη του τόσο αγαπητού αγίου στο χωριό της Αγάπης.

Κατηχητικά

v        Την Κυριακή 6 Φεβρουαρίου τα παιδιά και των δυο Κατηχητικών Κέντρων της τοπικής μας Εκκλησίας έλαβαν μέρος σε μια παντηνιακή εκδήλωση στα πλαίσια του Ευχαριστιακού Έτους στο Εξώμβουργο. Γύρω από τον Αρχιεπίσκοπο και τους εφημερίους τους τα παιδιά έλαβαν ενεργά μέρος στη γιορτή με τα άσματά τους. Συμμετείχαν με το δικό τους λάβαρο και ειδική ενδυμασία και τα παιδιά της Ιεραποστολής, που

 

(Συνέχεια στη σελ. 12)



Μήνυμα του πάπα Ιωάννη-Παύλου Β’ για την Τεσσαρακοστή

 

Αγαπητοί μου,

 

1. Κάθε χρόνο, η Τεσσαρακοστή μας προτείνεται ως η κατάλληλη περίοδος για περισσότερη προσευχή και μετάνοια και μας καλεί να ανοίξουμε την καρδιά μας για να δεχτούμε με αγάπη το θείο θέλημα. Η Τεσσαρακοστή μας δείχνει μια πνευματική πορεία που μας ετοιμάζει να ξαναζήσουμε το μεγάλο μυστήριο του θανάτου και της ανάστασης του Χριστού, με την συνεχή ακρόαση του Λόγου του Θεού και την γενναιόδωρη και  έμπρακτη απονέκρωση, με την οποία μας δίνεται  η δυνατότητα να βοηθήσουμε τον  πλησίον μας που βρίσκεται σε ανάγκη.

Εφέτος, αδελφοί μου και αδελφές μου, επιθυμώ να επικεντρώσω την προσοχή σας σε ένα θέμα περισσότερο από ποτέ επίκαιρο και το οποίο συναντάμε στο βιβλίο του Δευτερονομίου: «γιατί αυτός είναι η ζωή σας κι αυτός είναι που θα σας δώσει να ζήσετε πολλά χρόνια εγκατεστημένοι στη χώρα» (30,20). Είναι τα λόγια που ο Μωυσής απευθύνει στο λαό στη γη Μωάβ και τον καλεί να δεχθεί τη Διαθήκη του Θεού. (30, 19-20). Η πίστη στη Διαθήκη του Θεού είναι για τον λαό του Ισραήλ η εγγύηση για το μέλλον: «στη χώρα, την οποία  υποσχέθηκε με όρκο στους προγόνους σας, τον Αβραάμ, τον Ισαάκ και τον Ιακώβ» (30,20). Στην Αγία Γραφή η προσέγγιση της ώριμης ηλικίας είναι σημείο ευλογίας του Θεού. Η μακροημέρευση παρουσιάζεται ως θεϊκό  δώρο.

Σας προσκαλώ, κατά τη διάρκεια της Τεσσαρακοστής, να σκεφτείτε πάνω σε αυτό το θέμα, για να ανακαλύψουμε το ρόλο που οι ηλικιωμένοι άνθρωποι είναι καλεσμένοι να διαδραματίσουν μέσα στην κοινωνία και την Εκκλησία και να διαθέσετε την ψυχή σας για να τους δεχθείτε  με αγάπη.

Στη σύγχρονη κοινωνία, χάρη στη συμβολή της επιστήμης και της ιατρικής, παρατηρούμε μια παράταση της ανθρώπινης ζωής με αποτέλεσμα την αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων. Η πραγματικότητα αυτή ζητάει μια ιδιαίτερη προσοχή προς την λεγόμενη «τρίτη ηλικία», με σκοπό να τους βοηθήσει να ζήσουν ολοκληρωτικά τις δυνατότητες τους, τοποθετώντας τους ενεργά στην υπηρεσία ολόκληρης της κοινωνίας.

Οι πιστοί οφείλουν να εξασφαλίζουν την περιποίηση των ηλικιωμένων ιδιαίτερα όταν βρίσκονται σε δύσκολες καταστάσεις, ιδίως  στις εκκλησιαστικές κοινότητες του δυτικού κόσμου όπου το πρόβλημα είναι πιο έντονο.

 2. Η ζωή του ανθρώπου είναι ένα πολύτιμο δώρο, που πρέπει να το αγαπάμε και να το υπερασπιζόμαστε σε κάθε φάση της. Η εντολή «Μη φονεύσεις», ζητά να τη σεβόμαστε και να την προάγομε πάντα, από την αρχή μέχρι τη φυσική της δύση. Είναι μια εντολή που πρέπει να τηρείται και στην περίπτωση της ασθένειας, και όταν οι δυνάμεις αυτοεξυπηρέτησης εγκαταλείπουν τον άνθρωπο. Εάν το γήρας, με όσους περιορισμούς το συνοδεύουν, γίνει με ηρεμία αποδεκτό, κάτω από το φως της πίστης, τότε μπορεί να μεταμορφωθεί σε πολύτιμη ευκαιρία για να κατανοήσουμε καλύτερα το μυστήριο του Σταυρού που δίνει αξία στην ανθρώπινη ύπαρξη. Με αυτή την έννοια, ο ηλικιωμένος έχει ανάγκη από κατανόηση και βοήθεια.

Θέλω να σας βεβαιώσω για το πόσο εκτιμώ όσους προσπαθούν με όλες τους τις δυνάμεις να ικανοποιήσουν αυτές τις απαιτήσεις, και παροτρύνω όλους τους ανθρώπους καλής θελήσεως να επωφεληθούν από την περίοδο της Τεσσαρακοστής και να συμβάλλουν με το δικό τους τρόπο. Αυτό θα επιτρέψει σε πολλούς ηλικιωμένους να μην αισθάνονται ως βάρος για την χριστιανική κοινότητα και μερικές φορές και για τις οικογένειές τους, να μην βρίσκονται μέσα σε μια κατάσταση μοναξιάς που τους εκθέτει στον κίνδυνο να κλειστούν στον εαυτό τους και να αποθαρρυνθούν.

Είναι ανάγκη να κάνομε να συνειδητοποιήσει περισσότερο η κοινή γνώμη ότι οι ηλικιωμένοι αποτελούν ένα πλούτο που πρέπει να αξιοποιηθεί. Πρέπει λοιπόν να ενισχυθούν οι οικονομικές ενισχύσεις και οι νομοθετικές πρωτοβουλίες, που θα τους επιτρέψουν να μην αποκλείονται από την κοινωνική ζωή. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες η κοινωνία είναι πιο ευαίσθητη στις απαιτήσεις τους και η ιατρική φροντίδα αποδεικνύεται πιο ευνοϊκή για τους μακροχρόνια ασθενείς των νοσοκομείων.

3. Διαθέτοντας περισσότερο χρόνο σε αυτή τη στιγμή της ζωής τους, οι ηλικιωμένοι έχουν την δυνατότητα να αντιμετωπίσουν ερωτήματα ζωτικής σημασίας που είχαν παραμελήσει στο παρελθόν, εξαιτίας άλλων ενδιαφερόντων στα οποία έδιναν πρωταρχική σημασία. Η συνειδητοποίηση ότι πλησιάζουν στον τελικό προορισμό, ωθεί τους ηλικιωμένους να επικεντρώσουν το ενδιαφέρον τους σε ό,τι είναι πιο σημαντικό, δίνοντας προτεραιότητα σ’ αυτό που η φθορά του χρόνου δεν καταστρέφει.

Είναι ακριβώς η περίοδος της ηλικίας τους που τους επιτρέπει να λάβουν ενεργό ρόλο στην κοινωνία. Αν πράγματι ζούμε με ότι κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας και το μέλλον μας εξαρτάται από τον τρόπο μετάδοσης των πολιτιστικών αξιών στους απογόνους μας, τότε η σοφία και η εμπειρία των ηλικιωμένων μπορούν να διαφωτίσουν τον δρόμο της προόδου που οδηγεί σε ένα είδος πιο ολοκληρωμένου πολιτισμού.

Είναι πολύ σημαντικό να ανακαλύψουμε και πάλι τον αμοιβαίο εμπλουτισμό των διαφόρων γενεών! Η Τεσσαρακοστή με την γενική πρόσκλησή της για μεταστροφή και αλληλεγγύη, μας οδηγεί φέτος να επικεντρωθούμε σε αυτά τα πολύ σημαντικά θέματα που αφορούν όλους τους ανθρώπους. Τι θα συνέβαινε αν ο Λαός του Θεού δεχόταν την αντίληψη ότι οι ηλικιωμένοι είναι σχεδόν άχρηστοι, μόλις ελαττωθούν οι φυσικές τους δυνάμεις λόγω γήρατος και ασθενειών; Πόσο διαφορετική θα ήταν όμως η κοινωνία, ξεκινώντας από την οικογένεια, εάν προσπαθούσε να παραμείνει ανοικτή και φιλόξενη στους ηλικιωμένους!

4. Πολυαγαπημένοι αδελφοί και αδελφές μου: Σ’ αυτή τη Τεσσαρακοστή, με την βοήθεια του Λόγου του Θεού, ας σκεφτούμε πόσο είναι σημαντικό για κάθε κοινωνία να συμπορεύεται με τα ηλικιωμένα άτομα με αγάπη και κατανόηση. Πρέπει επιπλέον, με εμπιστοσύνη στο Θεό, να εξοικειωθούμε με το μυστήριο του θανάτου, έτσι ώστε η τελική συνάντηση μαζί Του, να πραγματοποιηθεί σε ένα κλίμα εσωτερικής γαλήνης, με τη βεβαιότητα πως γινόμαστε δεκτοί από Εκείνον «που μας διαμόρφωσε μέσα στα μητρικά σπλάχνα» (Ψλ 139,13) και που θέλησε να είμαστε «κατ’ εικόνα και ομοίωση του» (Γεν 1,26).

Κατά τη διάρκεια της Τεσσαρακοστής, ας είναι οδηγός σε όλους τους πιστούς και ιδιαίτερα σε όλους τους ηλικιωμένους, η  Αειπάρθενος Μαρία, για να γνωρίσουμε καλύτερα το Χριστό, που πέθανε και αναστήθηκε, και είναι η μοναδική αιτία της ύπαρξής μας. Ας μεσιτεύει για τον καθένα μας, η πιστή μητέρα του Υιού του Θεού, μαζί με την αγία Άννα και τον άγιο Ιωακείμ, «τώρα και στην ώρα του θανάτου μας».

Σε όλους δίνω την αποστολική μου Ευλογία.

Βατικανό, 8 Σεπτεμβρίου 2004

 

ΙΩΑΝΝΗΣ-ΠΑΥΛΟΣ Β΄, πάπας

 

 

% % %


Ως σημειώσεις στο περιθώριο…

 

Περί προσφάτων σκανδάλων

και άλλων τινών

 

Όντως, η ζωή στην Ελλάδα στροβιλίζεται τους δυο τελευταίους μήνες στους ρυθμούς των «αποκαλύψεων» του έντυπου και ηλεκτρονικού τύπου γύρω από τα σκάνδαλα (πραγματικών και φανταστικών) που αναφέρονται σε πρόσωπα της Ορθόδοξης Εκκλησίας και της ελληνικής Δικαιοσύνης. Στις πολυάριθμες εκπομπές όλων των καναλιών, αλλά και στα πολυπληθή άρθρα των εφημερίδων και των περιοδικών, ακούει και διαβάζει κανείς διάφορα σοβαρά και μη, από σχετικούς και άσχετους.

Ίσως να σκεφτεί κάποιος πως άσχετοι είμαστε και εμείς που ασχολούμαστε με το θέμα. Αλλά δεν το θεωρούμε έτσι, πρώτο επειδή όλοι σ’ αυτό τον τόπο ζούμε και αναμφίβολα πολλές απ’ αυτές τις καταστάσεις επηρεάζουν και τη δική μας Κοινότητα και, δεύτερον, είτε ως ενορίες, είτε ως άτομα, πληρώνουμε με τους φόρους μας τη διατήρηση κάποιων ατόμων και καταστάσεων. Εκτός αυτού, και με πάσα ειλικρίνεια, οφείλουμε να πούμε δυο πράγματα ακόμα: η κατάσταση αυτή μας λυπεί αυτή καθεαυτή και επειδή περνούν ορισμένα μηνύματα στον απλό πιστό, ανεξάρτητα από το δόγμα στο οποίο ανήκει, που είναι παντελώς λανθασμένα. Ας τα δούμε όλα αυτά πιο αναλυτικά.

Α. Στην Ελλάδα υφίσταται θρησκευτική ανισότητα και δε μπορεί να το αμφισβητήσει κανείς. Όχι μόνο συνταγματικά είναι καθιερωμένη επίσημη θρησκεία του κράτους και όλες οι άλλες θεωρούνται παρακατιανές στην καθημερινή αντιμετώπισή τους από τα όργανα της πολιτείας, αλλά πληρώνουν και οι μη ορθόδοξοι τη συντήρηση ατόμων και θεσμών της ορθόδοξης κρατικής Εκκλησίας, χωρίς οι ίδιοι να απολαμβάνουν ανάλογη μεταχείριση. Πράγματι, ως προς εμάς υφίσταται διαχωρισμός Κράτους-Εκκλησίας, αλλά μονομερώς. Ως προς τις υποχρεώσεις είμαστε ίσοι (αν και όχι πάντα και αυτό εις βάρος μας), αλλά ως προς τα δικαιώματα όχι. Και αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς υφίσταται διαπλοκή θρησκευτικής και πολιτικής εξουσίας στην Ελλάδα εις βάρος των μη ορθοδόξων κοινοτήτων. Και όπως φαίνεται, αυτή η διαπλοκή είναι που γεννά και καλλιεργεί τα πραγματικά σκάνδαλα. Ύστερα ακολουθεί και η διαπλοκή με τη δικαστική εξουσία.

Β. Όσον αφορά τα σκάνδαλα, υπάρχει ο ευαγγελικός λόγος που τα θέτει στη σωστή τους διάσταση: «Όποιος σκανδαλίσει ένα απ’ αυτούς τους μικρούς που πιστεύουν σε μένα, τον συμφέρει να του κρεμάσουν μια μυλόπετρα στο λαιμό του και να καταποντιστεί στα νερά της θάλασσας. Αλίμονο στον κόσμο, εξαιτίας των σκανδάλων. Διότι, αναγκαστικά θα έλθουν τα σκάνδαλα, αλλά αλίμονο στον άνθρωπο εκείνο, μέσω του οποίου έρχεται το σκάνδαλο (Μτ 18,6-8). Τα σκάνδαλα, λοιπόν, είναι απαραίτητα για να μπορέσει να ανδρωθεί το καλό (βλ. Μτ 13,36-43).

Στην Ελλάδα η σκανδαλολογία και η περισυλλογή σκανδάλων αποτελεί για πολλούς τρόπο ζωής και εργασίας που φαίνεται πως είναι και αποδοτικός, αφού οι κασέτες και τα άλλα ενοχοποιητικά στοιχεία έχουν ανεβασμένη τιμή στην αγορά και φαίνεται και από τον αριθμό των διαφημίσεων που πλαισιώνουν τις σχετικές τηλεοπτικές εκπομπές… Δημοσιογράφοι και δικηγόροι κάνουν καριέρα στο ευγενικό αυτό πεδίο, «λησμονώντας» πως και οι ίδιοι ανήκουν σε κυκλώματα που όζουν ατασθαλιών και πάσης φύσεως διαπλοκής, απλώς ξέρουν να τα κρύβουν κάπως καλύτερα, επειδή είναι καλύτεροι γνώστες του συστήματος. Και ξέρουν καλύτερα απ’ τον καθένα πως το σύστημα είναι που νοσεί και έχει πάθει γάγγραινα. Αλλά για όλα αυτά κουβέντα. Ανέλαβαν το θεάρεστο έργο να εξυγιάνουν πρώτα-πρώτα τον θεσμό της Εκκλησίας…

Γ. Όπως είπαμε και πιο πάνω, έχουμε δικαίωμα να πούμε την άποψή μας, αφού όλοι στο ίδιο κάρο (την Ελληνική Πολιτεία) είμαστε δεμένοι και συμμετέχουμε πλήρως στην κίνησή του (ή την ακινησία του…). Το πρόβλημα κατ’ εμάς έγκειται στο γεγονός ότι όλοι, ακόμα και μέλη της ορθόδοξης Ιεραρχίας, όταν μιλούν για την ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος ή για τα άλλα ελληνόφωνα πατριαρχεία, κάνουν λόγο για «θεσμούς». Θεωρούν την Εκκλησία ως «θεσμό» και μάλιστα κρατικό, οπότε και διαπλεκόμενο εξ ορισμού με τις υπόλοιπες εξουσίες του κράτους: πολιτική, δικαστική, οικονομική και πάει λέγοντας. Ποιος ξέχασε τον αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο που μιλούσε δημοσίως, στο περίφημο συλλαλητήριο για τις ταυτότητες, για το τρίπτυχο «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια»; Η θρησκεία, όντως, είναι ένας θεσμός, αλλά η Εκκλησία δεν είναι. Όποιος την κάνει θεσμό, ουσιαστικά την καταντάει σε μια ανθρώπινη κοινωνία με όλα εκείνα τα αρνητικά που συνεπάγεται κάτι τέτοιο. Η ερώτηση είναι απλή: ο Χριστός ήρθε στον κόσμο για να ιδρύσει ένα θεσμό, μια θρησκεία;

Η Εκκλησία είναι μια κοινότητα ανθρώπων, αμαρτωλών και αγίων, μέσα στην οποία συντελείται το έργο της σωτηρίας από το Άγιο Πνεύμα, με τη συνεργασία αυτών των ανθρώπων που την απαρτίζουν. Τώρα γίνεται λόγος για «κάθαρση». Στην Εκκλησία, όμως, δεν υφίσταται «κάθαρση», αλλά μετάνοια. Και η μετάνοια είναι συνεχής τρόπος ζωής που ταυτίζεται με τη συνεχή μεταστροφή στον Λόγο του Θεού, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο του σώματος της Εκκλησίας, αρχίζοντας από την κεφαλή. Οι όποιες εξωτερικές δομές της Εκκλησίας είναι απαραίτητες, επειδή η Εκκλησία ζει και ενεργεί μέσα στην ιστορία, αλλά πρέπει να αποβλέπουν στην αλλοίωση του κόσμου προς το καλύτερο, αυτό που ονομάζεται «μεταμόρφωση». Και η «μεταμόρφωση» δε γίνεται σε συνεργασία με τις άλλες νόμιμες πολιτειακής φύσεως εξουσίες. Ο χωρισμός της Εκκλησίας από το Κράτος είναι επιβεβλημένη ανάγκη για το καλό και των δύο.

Η Καθολική Εκκλησία έζησε στο παρελθόν το σφιχταγκάλιασμα με την πολιτική εξουσία, τόσο κατά τον μεσαίωνα, όσο και μέχρι πρόσφατα σε διάφορα κράτη. Και το πλήρωσε ακριβά, στον τομέα της αποστολής της. Τα σκάνδαλα (κάθε χρωματισμού) και οι διαπλοκές υφίστανται, αλλά από μεμονωμένα άτομα, εδώ και εκεί. Οι καιροί έχουν αλλάξει και ο κόσμος απαιτεί περισσότερη γνησιότητα και αυθεντικότητα. Και η Εκκλησία οφείλει να τα αποδεικνύει και να τα επιδεικνύει καθημερινά αν θέλει να είναι φως και αλάτι της γης, όπως είναι καθήκον και αποστολή της. Αλλιώς, «αν το αλάτι χάσει τη γεύση του, με τι θα αλατισθεί; Σε τίποτα πια δεν χρησιμεύει, παρά μόνο να πεταχθεί έξω και να καταπατηθεί απ' τους ανθρώπους» (Μτ 5,13). Το λέμε σε μας πρώτα, το επαναλαμβάνουμε στην Ορθόδοξη Εκκλησία, στη δύσκολη και στενάχωρη αυτή στιγμή. Η εξουσία στην Εκκλησία είναι διακονία, όχι στα λόγια, αλλά στην πράξη. Από παχιά λόγια, χωρίς κανένα ουσιαστικό αντίκρισμα, ο κόσμος έχει χορτάσει και δεν τα χρειάζεται.

 


Για την πνευματική μας μελέτη

Εκκλησία και Ευχαριστία

 

Από την Ευχαριστία γεννιέται η Εκκλησία

 

Στην Αναφορά της Θ. Λειτουργίας προσευχόμαστε, λέγοντας: «Αξίωσε εμάς, που τρεφόμαστε με το Σώμα και το Αίμα του Υιού σου,πλήρεις από το Πνεύμα του το Αγιο, να ενωθούμε όλοι εν Χριστώ σ' ένα σώμα και σ' ένα πνεύμα». Αυτή η δέηση εκφράζει τη βαθιά πίστη της Εκκλησίας: Η Θεία Ευχαριστία  είναι το κατ' εξοχήν  μυστήριο ενότητας-κοινωνίας όλων των βαπτισμένων. Από την Θεία Ευχαριστία γεννιέται η Εκκλησία ως κοινωνία προσώπων. Σ' αυτό το ιερό Μυστήριο έχουμε τη βαθιά εμπειρία ότι δεν ζούμε ως μεμονωμένα άτομα την πίστη μας, αλλά ως μέλη ενός σώματος, το οποίο ταυτόχρονα είναι Σώμα Χριστού και Εκκλησία.

 Η Θεία Ευχαριστία όχι μόνο εκφράζει την ενότητα-κοινωνία της Εκκλησίας, αλλά και την πραγματοποιεί. Αυτό αφορά πρώτα απ' όλα στην τοπική Εκκλησία. Η τοπική Εκκλησία είναι η κοινότητα των πιστών, οι οποίοι, δια της Θείας Ευχαριστίας, επικοινωνούν με την Αγία Τριάδα, που είναι η αρχή και το τέλος ολόκληρου του μυστηρίου της ενότητας της Εκκλησίας. Έτσι η Εκκλησία, τόσο στην τοπική όσο και στην παγκόσμια επίφαση της, δημιουργείται από τη Θεία Ευχαριστία ως ζωντανό και ενωμένο σώμα. Δια της Ευχαριστίας η Εκκλησία ξεπερνά την απλή τοπική κοινωνιολογική της υπόσταση και γίνεται πραγματικά μυστηριακό, πνευματικό, ουράνιο σώμα, εικόνα της Αγίας Τριάδος.

Η Θεία Ευχαριστία είναι συμπόσιο κοινωνίας

Η Θεία Ευχαριστία είναι πρώτα απ' όλα «κοινωνία», Δείπνο στο οποίο ο Θεός Πατέρας καλεί τα παιδιά Του. Ως κοινωνία, η Ευχαριστία δημιουργεί την ενότητα της  Εκκλησίας, ακριβώς διότι είναι συμποσιακή αδελφική συνάντηση με το Χριστό και «εν Χριστώ» με τον Πατέρα, με το Άγιο Πνεύμα και με τα αδέλφια μας. Η κοινωνία στον ίδιο Αρτο και στο ίδιο Ποτήριο τρέφει την αδελφική αγάπη, την ενότητα της σκέψης και της θέλησης, της πρωτοβουλίας και της δράσης ολόκληρης της χριστιανικής Κοινότητας. Η Θεία Ευχαριστία δημιουργεί αυτή την ομοφροσύνη των πιστών, την οποία περιγράφουν οι Πράξεις των Αποστόλων, αναφερό μενες στον τρόπο ζωής της πρώτης χριστιανικής κοινότητας (Πράξ. 4, 41-47).

Από την Εγκύκλιο της Ιεραρχίας


Από την ιστορία της τοπικής μας Εκκλησίας

 

Πότε έγιναν καθολικοί οι κάτοικοι της Τήνου;

 

3-  Το νέο εκκλησιαστικό καθεστώς της Τήνου

Όταν οι νέοι κυρίαρχοι της Τήνου αισθάνθηκαν σίγουροι στις κτήσεις τους και πως είχαν πια εδραιώσει την εξουσία τους, τόσο για να την επιβεβαιώσουν όσο και για λόγους κύρους μεταξύ των άλλων κατακτητών, αποφάσισαν να προβούν σε ένα ακόμα βήμα προς την ίδια κατεύθυνση: να ζητήσουν την ονομασία ενός Λατίνου επισκόπου για τις κτήσεις τους. 

Οι Ghisi θα απευθύνθηκαν για τον σκοπό τους στο λατινικό πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης, και ζητούσαν την αναγνώριση της επισκοπής Τήνου ως λατινικής και την ονομασία του πρώτου Λατίνου επισκόπου Τήνου. Νομικά και κανονικά προβλήματα δεν πρέπει να υφίσταντο. Πράγματι, η Ρώμη είχε ήδη περιβάλλει και με νομικό χαρακτήρα το νέο εκκλησιαστικό καθεστώς που εφαρμοζόταν σταδιακά, αλλά και γρήγορα, στη λατινοκρατούμενη Ανατολή με τις αποφάσεις της 4ης Συνόδου του Λατερανού (1215). Οπότε, αφού το νομικό υπόβαθρο υφίστατο ήδη, δεν απέμεναν παρά οι τυπικές διαδικασίες για να γίνει δεκτό το αίτημα, όπως είχε ήδη γίνει με άλλες ηγεμονίες, κυρίως στο Δουκάτο του Αιγαίου (Νάξος, Άνδρος).

Πέρα από οποιαδήποτε αμφιβολία δόθηκαν οι απαιτούμενες πληροφορίες από τους Ghisi και λόγω της επισημότητας του αιτήματος, κάποια αντιπροσωπεία έφτασε στην Πόλη και κατέθεσε το σχετικό αίτημα, το οποίο και ικανοποιήθηκε με την ονομασία ενός Λατίνου μοναχού ως «επισκόπου Τήνου» και ίσως «Μυκόνου». Αν και δεν γνωρίζουμε την ακριβή χρονολογία αυτής της ονομασίας, πρέπει να την τοποθετήσουμε μέσα στην τρίτη δεκαετία του 13ου αιώνα, κοντά ή μαζί με τις ονομασίες των άλλων επισκόπων του λατινοκρατούμενου Αρχιπελάγους. Λογικά, πρέπει να προηγήθηκε η ονομασία ενός Λατίνου αρχιεπισκόπου στην Παροναξία. Εκεί ο πρώτος γνωστός αρχιεπίσκοπος είναι ο Στέφανος, ο οποίος κατείχε τον αρχιεπισκοπικό θρόνο ήδη κατά το έτος 1243. Στη γειτονική Άνδρο, ο πρώτος Λατίνος επίσκοπος, ο Ιωάννης, είχε εγκατασταθεί από πολύ νωρίς, κάποιο χρονικό διάστημα πριν το 1225, έτος κατά το οποίο βρισκόταν ήδη σε σύγκρουση με τον άρχοντα της Άνδρου, τον Μαρίνο Dandolo. Αυτή η χρονολογία μπορεί να είναι ενδεικτική για μας, για τη χρονική τοποθέτηση της εγκατάστασης της λατινικής ιεραρχίας στο Αιγαίο, αλλά αν κρίνουμε από άλλες γειτονικές περιοχές (νησιά ανατολικού Αιγαίου), θα πρέπει να θεωρήσουμε ως δεδομένη την ονομασία των πρώτων Λατίνων επισκόπων στις Κυκλάδες προς το τέλος της δεύτερης δεκαετίας ή, το αργότερο την αρχή της τρίτης. 

Για την Τήνο δεν διαθέτουμε πληροφορίες παρά προς το τέλος του 13ου αιώνα. Τότε εμφανίζεται το όνομα του πρώτου γνωστού Λατίνου επισκόπου, του Βονιφατίου (1295-1300). Και οι δυο χρονολογίες (1295,1300) είναι ενδεικτικές, αφού το 1295 αναφέρεται με τον επισκοπικό τίτλο της Τήνου, ενώ το 1300 γνωρίζουμε ότι βρισκόταν ακόμα εν ζωή.

Αμφιβάλλω για το αν ο Βονιφάτιος ήταν ο πρώτος Λατίνος επίσκοπος της Τήνου. Πρέπει να υπήρξαν και προγενέστεροι, όπως συνέβηκε στις γειτονικές Νάξο και Άνδρο, αλλά των οποίων δε διασώθηκαν τα ονόματα. Όποιος και αν ήταν ο πρώτος Λατίνος επίσκοπος Τήνου, αναμφίβολα, όμως, ήταν πρόσωπο της απόλυτης εμπιστοσύνης των Ghisi και σίγουρα ονομάστηκε ύστερα από πρότασή τους. Οπότε, είτε ήταν κάποιος Βενετός μοναχός που βρισκόταν στη Βενετία και τον γνώριζαν από πριν, είτε κάποιος μοναχός από τους πολυάριθμους εκείνους που είχαν εγκατασταθεί στη Λατινική Ρωμανία μετά το 1204 και, ενδεχομένως, εκτελούσε χρέη «εφημερίου» της οικογένειας Ghisi στο νησί και ο οποίος, ίσως, να τους είχε συνοδέψει στη εκστρατεία τους το 1207. Πριν από την εγκατάσταση του νέου επισκόπου στο νησί, πρέπει να προηγήθηκε η έγκριση του συγκεκριμένου επισκόπου και από τη Ρώμη, κάτι που θα έγινε χωρίς δυσκολία, αφού είχαν τηρηθεί οι προβλεπόμενες κανονικές διαδικασίες.

Κατά την επισκοπική του εγκατάσταση στην Τήνο θα πρέπει να τον συνόδευαν και μερικοί άλλοι ιερείς ή μοναχοί, τους οποίους θα χρησιμοποίησε ως βοηθούς του. Οι κυρίαρχοι του νησιού του παρέδωσαν το «φέουδο της επισκοπής», δηλαδή όλη την επισκοπική περιουσία των βυζαντινών προκατόχων του: επισκοπικό οίκημα, κτήματα, παροίκους και, βέβαια, τον καθεδρικό ναό.

Η κίνηση αυτή, πέρα από την πρακτική (οικονομική) σημασία της, είχε και νομική καθώς και συμβολική διάσταση. Πράγματι, η είσοδος των Λατίνων επισκόπων στις πρώην βυζαντινές επισκοπές είχε, για τη Ρώμη, και τον χαρακτήρα νομικής αποκαταστάσεως της τάξης που είχε διαταραχθεί με το σχίσμα, αλλά και την επιβεβαίωση πως ο ιερός και ποιμαντικός χαρακτήρας της Εκκλησίας συνεχιζόταν χωρίς κάποια σημαντική διακοπή. Από την άλλη πλευρά η διατήρηση της εκκλησιαστικής περιουσίας των πρώην βυζαντινών επισκοπών έπρεπε, κατ’ εντολή της Ρώμης και με ποινή αφορισμού, να διατηρήσει τον εκκλησιαστικό της χαρακτήρα χωρίς οποιαδήποτε απαλλοτρίωση υπέρ των νέων κυριάρχων ή οποιονδήποτε άλλων τρίτων. Έτσι, δε μπορούσε να γίνει και οποιαδήποτε μεταφορά του καθεδρικού ναού στο Κάστρο των Ghisi, αλλά έπρεπε να παραμείνει εκεί που βρισκόταν και προγενέστερα. Το θέμα αυτό τακτοποιήθηκε αργότερα, προς το τέλος του 15ου αιώνα, όταν μετατράπηκε ο παλαιός ενοριακός ναός της Sancta Maria της πόλης του Κάστρου σε νέο καθεδρικό ναό της Τήνου (βλ.παρακάτω).

Ο τίτλος «φέουδο της επισκοπής» είναι συμβατικός, επειδή ο επίσκοπος θεωρούταν ως ο πρώτος τη τάξει μέσα στη νέα κοινωνία του νησιού, αμέσως μετά τον Ghisi και η περιουσία της Εκκλησίας προστατευόταν και από τους νόμους της φεουδαρχίας, αλλά και από το εκκλησιαστικό κανονικό δίκαιο. Πράγματι, η περιουσία αυτή δεν αποτελούσε χορηγία μιας ανώτερης φεουδαρχικής αρχής (ο αυτοκράτορας ή οι Ghisi), προς την οποία ο επίσκοπος ήταν φεουδαρχικά υποτελής, αλλά «res ecclesiasticae», τα οποία η κοσμική εξουσία όχι μόνο δεν επιτρεπόταν να ζημιώσει ή να φορολογήσει, αλλά έπρεπε και να προστατέψει από τυχόν επιβουλές («illicitos detentores et occupatores»), όπως έγινε στην Τήνο στα 1456. Οι Βενετοί σε όλες τις ανατολικές τους κτήσεις σεβάστηκαν, σε γενικές γραμμές, αυτή την αρχή. Πράγματι, τα λατινικά πατριαρχικά και αρχιεπισκοπικά φέουδα της Κρήτης και της Εύβοιας (Negroponte), ανήκαν στο παρελθόν στον βυζαντινό πατριάρχη και στον βυζαντινό αρχιεπίσκοπο Κρήτης και Εύβοιας.

Ο πρώτος Λατίνος επίσκοπος της Τήνου, ή κάποιος από τους αμέσως επόμενους διαδόχους του, προσάρτησε στον τίτλο της Τήνου (προφανώς με άδεια της Ρώμης ή του πατριαρχείου) και τη Μύκονο, ορίζοντας επακριβώς τα όρια της επισκοπικής δικαιοδοσίας, για να ταυτιστούν με τα όρια της κυριαρχίας των Ghisi στις Κυκλάδες, δηλαδή «επισκοπή Τήνου και Μυκόνου». Η Ρώμη ήταν αντίθετη σε οποιαδήποτε αυθαίρετη αλλαγή των ορίων των παλαιών βυζαντινών αρχιεπισκοπών και επισκοπών. Εδώ, όμως, τα όρια δεν άλλαζαν, απλώς και μόνο ο τίτλος του εκάστοτε επισκόπου (episcopus Tinarum et Miconarum) ταυτιζόταν με εκείνον των Ghisi: dominator Tinarum et Miconarum. Πράγματι, δε φαίνεται να υπήρξε σκέψη για συνένωση και με τις Σποράδες Σκιάθο, Σκύρο και Σκόπελο, που επίσης είχαν κατακτήσει οι αδελφοί Ghisi. Ορισμένοι ιστοριοδίφες έχουν αναφερθεί σε ορισμένες μεταγενέστερες χρονολογίες ως έτη εκκλησιαστικής συνένωσης της Τήνου και της Μυκόνου, χωρίς προς τούτο να προσκομίζουν και αντίστοιχη αρχειακή τεκμηρίωση. Δεν διακρίνω κανένα λόγο για τον οποίο μια τέτοια διαμόρφωση του επισκοπικού τίτλου θα πρέπει να άργησε ιδιαίτερα και, μάλιστα, όταν πια ο τίτλος της οικογένειας των Ghisi όχι μόνο είχε αλλάξει, αλλά και εκλείψει (1390).   (Συνεχίζεται -3)


ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ
ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ

Από τις 14 έως και τις 18 Φεβρουαρίου 2005 πραγματοποιήθηκε στην Ιερά Μονή του Αγίου Φραγκίσκου, των σσ. ππ. Καπουκίνων, στους Αγίους Αναργύρους Αττικής, η προγραμματισθείσα, κατά την φθινοπωρινή Σύνοδο του 2004, έκτακτη Σύνοδος της Καθολικής Ιεραρχίας της Ελλάδος. To κύριο θέμα που απασχόλησε την Ιερά Σύνοδο ήταν η «Αναδιοργάνωση των Συνοδικών Επιτροπών».

Οι Συνοδικές Επιτροπές, που είναι συμβουλευτικά όργανα της Ιεράς Συνόδου, σκοπό έχουν να βοηθήσουν το έργο της Εκκλησίας, το οποίο στηρίζεται πάνω στο τρίπτυχο: - Ακρόαση του Λόγου του Θεού (ευαγγελισμός και κατήχηση), - Τέλεση του Θείου Λόγου (Θεία Λατρεία και ποιμαντική των Μυστηρίων) και - Τήρηση του Λόγου (αγαθοεργία και κοινωνικό έργο της Εκκλησίας).

Η Ιερά Σύνοδος επιθυμεί οι Συνοδικοί Θεσμοί να είναι ευέλικτοι και αποτελεσματικοί,  γι’ αυτό αποφάσισε να είναι ολιγομελείς, μελέτησε τις σημερινές συνθήκες ζωής της Εκκλησίας και εξέτασε τις δυνατότητες και τις έμψυχες δυνάμεις της, προέβη στην αναδιοργάνωση:

α.- της Συνοδικής Επιτροπής για τη Θ.Λατρεία και την Ποιμαντική των Μυστηρίων.

β.-  της Συνοδικής Επιτροπής για τον Ευαγγελισμό και την Κατήχηση

γ.- της Συν. Επιτροπής για την Ποιμαντική της Νεολαίας και των Κλήσεων.

δ.- της Συνοδικής Επιτροπής για τις Διεκκλησιαστικές Σχέσεις.

ε.- της Συν. Επιτροπής για την Ποιμαντική του Τουρισμού και προετοιμάζει τη σύσταση Συνοδικής Επιτροπής για την Ποιμαντική των Μεταναστών.

 

Κατά τη διάρκεια των εργασιών της Ιεράς Συνόδου:

1.- Τελέστηκε Συλλείτουργο στον Ενοριακό Ναό του Αγίου Φραγκίσκου της Ιεράς Μονής των Πατέρων Καπουκίνων στους Αγίους Αναργύρους της Αττικής, στο οποίο συμμετείχαν αρκετοί πιστοί.

2.- Οι Ιεράρχες δέχτηκαν σε συνεργασία:

-Τον καθηγητή του Εκκλησιαστικού Δικαίου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, κ. Χαράλαμπο Παπαστάθη και το Νομικό Συμβούλιο της Καθολικής Ιεραρχίας Ελλάδος,

-Τον Διευθυντή και τον Υπεύθυνο Γραμματείας του Γραφείου Τύπου της Καθολικής Ιεραρχίας Ελλάδος, και ενημερώθηκαν για τα αποτελέσματα της πρώτης φάσης της επιστημονικής έρευνας για την εικόνα της Καθολικής Εκκλησίας στην Ελλάδα.

 

Η Ιεραρχία, αφού εξέτασε όλα τα θέματα που προέβλεπε η ημερήσια διάταξη, αποφάσισε να πραγματοποιήσει την τακτική της εαρινή Σύνοδο, από τις 17-22 Μαΐου 2005  στην Έδρα του Αποστολικού Βικαριάτου Θεσσαλονίκης.

  Αθήνα 18 Φεβρουαρίου 2005 

ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ


home

main

The climate of the island is very healthy. This is because the blowing of the northern winds prevents the development of germs. It is reported that some people that were sick and visited the island were healed without medicine.
Tinos is basically an island with religious and worshipping tourists. The finding of the icon, the erection of the temple, the improvement of the transportation had a great impact to the social and economic evolution of the island. The fact that it attracted tourism developed the city of Tinos, in contrast with the villages. Nevertheless it helped to reduce migration and kept the residents of the island on their land. From 1940 to 1981 approximately 32% of the population immigrated. In 1940 the town of Tinos concentrated 25% of the population.
Today urbanism has taken over and 75% of the population in concentrated in the town of Tinos. Today approximately 40 villages are inhabited. Their establishing history goes back to the middle ages and the Byzantine years. There are also many settlements, which are basically younger and were developed near the sea.
 The fact that many tourist centers were developed at many locations, the creation of greenhouses, n location canning of various vegetables, the systematic and advanced utilization of marble, played a major role in the keeping of the population on the island and especially at the villages. These developments have increased the occupation in various parts of the island having as a result to fight back of immigration.
The mixed religious population of Tinos, gives the island a special folklore character. A Tinian dialect is noticed, with the extraction of the vowels, the alteration of consonants and names of persons that have a western influence.
 At Tinos we come across two Christian dogmas that harmoniously coexist. The Temple of Evangelistria is a very important demotic worshipping area for the Orthodox and people from all over Greece assemble throughout the whole year to worship here. However at the same time Tinos is a very important center for the Catholics, basically for the Greek Catholics. All you need to do is to take a look around at all the churches in order to substantiate that you are at a religious center. When Panagia/ the Virgin Mary is celebrated, worshippers from all over the world swarm the island. Tinos belongs to the Cyclades and is the third in size island of this complex. Its area is 194 square kilometers. The total length of its coastline is estimated to approx 114 kilometers. It is situated south east of Andros and north west of Mykonos. It highest mountain is named Tsiknias and is 725 meters high. According to mythology Aelos, the god of the winds lived at the channel of Tsiknias. This explains the fact that the area is veAt Tinos irrespective of being Catholic or Orthodox, all the people have a deep love for the Virgin Mary. The Orthodox celebrates Panagia (Virgin Mary) on the 25th of March and on the 15th of August and the Catholics on the 1st Sunday of May and also on the 15th of August. The residents of Tinos are very hospitable and they open heartedly offer food and board to the worshippers during the festivities. The Tinians in order to sustain the ground from suffering intense deterioration, have created on the sides of the mountains the so called pezoules, which are small fields with a resistance made of rocks in order for the ground not to get corroded and are used to cultivate their products. The reduction of the agricultural population slowly left some of these areas uncultivated. Today cereals, citrus fruit, fruits and also oil, wine and raki are cultivated. The products are consumed basically within internal market but some are also exported. Another beneficial product of Tinos, is its honey. In the past they also had silk growing.