Ένα μεγάλο βήμα,

από ένα Μεγάλο άνδρα!

 

Αυτοί είναι οι άνδρες που αφήνουν το σημάδι τους στην Ιστορία! Είναι αυτοί που ανοίγουν νέους δρόμους στην πορεία των ανθρώπων, που μέχρι την παραμονή δε μπορούσε κανείς να φανταστεί.

Τέτοιος ήταν ανάμεσά μας στην Αθήνα ο πάπας ΙΩΑΝΝΗΣ-ΠΑΥΛΟΣ Β’ στην ιστορική επίσκεψή του της 4ης και 5ης Μαΐου 2001. Όσοι ζήσαμε από κοντά τα γεγονότα εκείνων των ημερών, είχαμε συναίσθηση πως ζούσαμε κάτι μεγάλο και μοναδικό, μια μεγάλη στιγμή που θα την κατέγραφε η ιστορία στις σελίδες της.

Δεν αναφερόμαστε στο γεγονός αυτό καθεαυτό, όσο σπουδαίο και μοναδικό και αν ήταν, αφού ο προηγούμενος πάπας που επισκέφτηκε, έστω και ως περαστικός την Ελλάδα, ήταν ο πάπας Κωνσταντίνος Α’ το έτος 710, πηγαίνοντας προς την Κωνσταντινούπολη. Σημασία έχει το γεγονός της επίσκεψης του πάπα Ιωάννη-Παύλου Β’ σε συνδυασμό με όσα προηγήθηκαν, με όσα συνέβηκαν και λέχθηκαν στην Αθήνα και με όσα ακολούθησαν, από την πρώτη κιόλας στιγμή που άφησε το ελληνικό έδαφος. Από τις πρώτες κιόλας στιγμές είχε αναστραφεί το εχθρικό κλίμα που για αιώνες (και μέχρι πριν μερικές μέρες) είχαν διαμορφώσει φανατισμένα κηρύγματα και βιβλία, που παραποιούσαν αλήθεια και ιστορία.

Το ταξίδι αυτό ήταν ένα ταξίδι που το θέλησε και το διαμόρφωσε στην επιθυμία του ο ίδιος ο Ιωάννης-Παύλος ο Β’, παρά τις αντικειμενικές και υποκειμενικές δυσκολίες που υπήρχαν μέχρι και την παραμονή. Ήταν προετοιμασμένος για όλα και γνώριζε πολύ καλά ότι θα αποτελούσε το δυσκολότερο ταξίδι της αρχιερατείας του. Όμως, παρά την ηλικία του και παρά την άσχημη κατάσταση της υγείας του, θέλησε να το πραγματοποιήσει «τώρα ή ποτέ», όπως λέγεται ότι είπε. Και το πραγματοποίησε.

Και άνοιξε πόρτες που ήταν κλειστές, άνοιξε δρόμους για το μέλλον. Έγραψε, όντως, Ιστορία.

Η εμβέλεια της Επίσκεψης

 

Το τι προηγήθηκε της επίσκεψης του πάπα Ιωάννη-Παύλου Β’ στην Αθήνα στις 4 και 5 Μαϊου 2001 το ζήσαμε όλοι διαβάζοντας τα ρεπορτάζ των εφημερίδων και παρακολουθώντας τα καθημερινά και πολυάριθμα «παράθυρα» των τηλεοπτικών καναλιών. Στα ίδια συμπεράσματα είναι, πιστεύω, κατέληξαν οι περισσότεροι από τους αναγνώστες και τους ακροατές. Αν υπάρχουν διαφοροποιήσεις, αυτές είναι σε επιμέρους θέματα που δεν μπορούν να αλλάξουν τη συνολική εικόνα που σχηματίσαμε όλοι μας, θα τολμούσα να πω, καθολικοί και ορθόδοξοι στην Ελλάδα. Το αποδεικνύουν εξάλλου και τα «γκάλοπ» των εφημερίδων που ακολούθησαν.

Πριν καλά-καλά αναχωρήσει ο πάπας για τη Δαμασκό οι πάντες (με πρώτους τους δημοσιογράφους) άρχισαν να κάνουν τους απολογισμούς, προσπαθώντας να εντοπίσουν τους κερδισμένους και τους χαμένους, αλλά και τους πιο κερδισμένους. Πιστεύω ότι η πιο κερδισμένη απ’όλους βγήκε η Εκκλησία του Χριστού στο σύνολό της. Έφτασε μια τόσο ολιγόωρη επίσκεψη για να καταρρίψει μύθους και μυθεύματα που είχαν συσσωρευτεί από αιώνες, μέσα από κηρύγματα, ιστορικές παραποιήσεις και «θεολογικές» διαστρεβλώσεις. Μπορούμε να πούμε χωρίς δυσκολία πως άρχισε μια νέα εποχή στη συναντίληψη των δυο Εκκλησιών στον τόπο μας. Ο βαθμός και η εμβέλεια αυτής της συναντίληψης θα φανούν στο μέλλον, ελπίζουμε όχι ιδιαίτερα απώτερο.

Πιστεύω, ακόμα, πως είναι πολύ νωρίς για να αντιληφθούμε την εμβέλεια κάποιων κινήσεων, κάποιων λόγων, κάποιων γεγονότων. Ένας λογικός ενθουσιασμός επικρατεί ακόμα στις τάξεις της Καθολικής τοπικής Εκκλησίας που δεν έχει καταλαγιάσει. Θα έρθει η ώρα που θα δούμε τα πράγματα ψυχραιμότερα και τότε θα είμαστε έτοιμοι να κάνουμε κάποια βήματα ακόμα πιο μπροστά στην προσέγγιση. Εκείνο που επιβάλλεται, αυτή τη στιγμή, είναι να αγκαλιάσουμε με αγάπη και στοργή τον σπόρο που έσπειρε ο πρώτος επίσκοπος της Εκκλησίας μας στον τόπο μας. Η δυσκολία της γλώσσας, η πυκνότητα του λόγου του, ο ενθουσιασμός της στιγμής δεν έχουν ακόμα επιτρέψει να τον μελετήσουμε όσο αξίζει. Χρειάζεται, όμως, να το κάνουμε.

Για τον λόγο αυτό τα «ΤΜ» δημοσιεύουν σήμερα τα πλήρη κείμενα των ομιλιών του Αγ. Πατέρα, με την ευχή να αποτελέσουν αντικείμενο μελέτης και εμβάθυνσης, πέρα από συναισθηματισμούς και ενθουσιασμούς. Αποτελούν, όντως, κείμενα-ορόσημα στα οποία οφείλουμε να ενσκύψουμε και να διακρίνουμε το λόγο που το Άγιο Πνεύμα απευθύνει σήμερα στην Καθολική Εκκλησία στην Ελλάδα, μέσω του Ποιμένα μας. Τότε, πράγματι, η επίσκεψη αυτή θα είναι καρποφόρος και αποτελεσματική. 

 

Ο ΛΟΓΟΣ

ΤΟΥ ΠΑΠΑ ΙΩΑΝΝΗ-ΠΑΥΛΟΥ Β’


ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΤΕΡΑ

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 

(4 Μαΐου 2001)

 

Κύριε Πρόεδρε,

 

1. Σας ευχαριστώ για τα ευγενικά λόγια με τα οποία μου απευθύνατε το καλώς ορίσατε.  Είμαι βαθύτατα ευτυχής με την ευκαιρία αυτή να σας χαιρετίσω και δια του προσώπου σας, να χαιρετίσω εγκάρδια τα μέλη της Κυβερνήσεως και των διπλωματικών αντιπροσωπειών. Διατηρώ με συγκίνηση το ενθύμιο, Κύριε Πρόεδρε, της επίσκεψης σας στο Βατικανό τον περασμένο Ιανουάριο και σας ευχαριστώ για την πρόσκληση σας να έλθω στην Ελλάδα. Επίσης, δια μέσου εσάς, απευθύνω τους εγκάρδιους χαιρετισμούς μου προς όλον το λαό της χώρας σας, επιθυμώντας έτσι  να αναγνωρίσω το χρέος που έχομε όλοι προς την Ελλάδα- πράγματι, κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει τη διαρκή επίδραση την οποία η μοναδική ιστορία της και ο πολιτισμός της είχαν επί του ευρωπαϊκού πολιτισμού ως και επί του συνόλου του κόσμου.

 

Τον περασμένο χρόνο, οι  χριστιανοί εόρτασαν παντού τη δισχιλιοστή επέτειο της γέννησης του Χριστού. Είχα μια ζωηρή επιθυμία να σφραγίσω το γεγονός αυτό ως προσκυνητής στους τόπους που συνδέονται με την ιστορία  της σωτηρίας· αυτό πραγματοποιήθηκε με το προσκύνημα μου στο Όρος Σινά και στους Αγίους Τόπους. Τώρα, έρχομαι ως προσκυνητής στην Ελλάδα, στα βήματα του αγίου Παύλου, του οποίου η σπουδαία μορφή κυριαρχεί στις δυο χιλιετίες της χριστιανικής ιστορίας και του οποίου η μνήμη παραμένει για πάντα χαραγμένη στο έδαφος αυτής της χώρας.

 

Εδώ, στην Αθήνα, ο Παύλος ίδρυσε μια από τις πρώτες κοινότητες του κατά τον περίπλουν του στη Δύση και την αποστολή του στην ευρωπαϊκή ήπειρο· εδώ, εργάσθηκε ακούραστα για να κάνει γνωστό τον Χριστό· εδώ, υπέφερε για να αναγγείλει το Ευαγγέλιο- πώς να μη θυμηθούμε ότι εδώ ακριβώς, στην πόλη των Αθηνών, εγκαινίασε για πρώτη φορά το διάλογο μεταξύ του χριστιανικού μηνύματος και του ελληνικού πολιτισμού, διάλογο ο οποίος διαμόρφωσε σταθερά το ευρωπαϊκό πολιτισμό;

 

2. Πολύ προ της χριστιανικής εποχής, η επίδραση της Ελλάδος ήταν ευρέως διαδεδομένη. Στην ίδια τη βιβλική γραμματεία, τα τελευταία βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης, ορισμένα  γραμμένα στην ελληνική, είναι βαθύτατα σημαδεμένα από τον ελληνικό πολιτισμό. Η ελληνική μετάφραση της Παλαιάς Διαθήκης, γνωστή με το όνομα των Εβδομήκοντα, άσκησε μεγάλη επίδραση στην Αρχαιότητα. Ο κόσμος με τον οποίο ο Ιησούς ήλθε σε επαφή ήταν ευρέως εμποτισμένος από τον ελληνικό πολιτισμό. Ως προς τα κείμενα της Καινής Διαθήκης, διαδόθηκαν στην ελληνική,  πράγμα που επέτρεψε να εξαπλωθούν ταχύτερα. Αλλά επρόκειτο για κάτι πέραν μιας απλής υπόθεσης γλώσσας· οι πρώτοι χριστιανοί προσέφυγαν επίσης στον ελληνικό πολιτισμό για να μεταδώσουν το ευαγγελικό μήνυμα.

 

Βέβαια, οι πρώτες συναντήσεις μεταξύ των χριστιανών και του ελληνικού πολιτισμού υπήρξαν δύσκολες. Συναντάμε μια ένδειξη στην υποδοχή που επιφυλάχθηκε στον Παύλο όταν κήρυξε στον Άρειο Πάγο (Πραξ 17,16-34). Παρόλο που απαντώντας στη βαθιά αναμονή του αθηναϊκού λαού σε αναζήτηση του αληθινού Θεού, δεν κατέστη σ' αυτόν εύκολο να αναγγείλει το θανόντα και αναστάντα  Χριστό, δεικνύοντας ότι στο Χριστό  ευρίσκεται η πλήρης έννοια της ζωής και το τέλος ολόκληρης της θρησκευτικής εμπειρίας, θα επανέλθουν οι πρώτοι Απολογητές, όπως ο μάρτυρας άγιος Ιουστίνος, για να δείξουν ότι είναι δυνατή μια καρποφόρα συνάντηση ανάμεσα στη λογική και στην πίστη.

 

3. Μόλις παρήλθε η πρώτη δυσπιστία, οι χριστιανοί συγγραφείς άρχισαν να θεωρούν τον ελληνικό πολιτισμό ως ένα σύμμαχο παρά εχθρό, και μεγάλα κέντρα του ελληνικού χριστιανισμού είδαν το φως γύρω από τη Μεσόγειο.

 

Διατρέχοντας τις  πολυσήμαντες σελίδες του  Αυγουστίνου Ιππώνος και του Διονυσίου  Αρεοπαγίτου, βλέπουμε ότι  η χριστιανική θεολογία και  μυστικισμός άντλησαν στοιχεία του διαλόγου με την πλατωνική  φιλοσοφία. Συγγραφείς όπως  ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός,  οι οποίοι ήσαν εμποτισμένοι με την ελληνική ρητορική, ήσαν ικανοί να δημιουργήσουν μια ελληνική γραμματεία άξια του κλασσικού παρελθόντος της. Προοδευτικά, ο ελληνικός κόσμος κατέστη χριστιανικός και ο χριστιανισμός, κατά κάποια έννοια, ελληνικός· έπειτα γεννήθηκαν ο βυζαντινός πολιτισμός στην Ανατολή και ο πολιτισμός του Μεσαίωνα στη Δύση, και οι δύο εξίσου εμποτισμένοι από τη χριστιανική πίστη και τον ελληνικό πολιτισμό. Και πώς να μην αναφερθεί το εγχείρημα του Αγίου Θωμά του Ακυνάτη, ο οποίος, εντρυφώντας στη μελέτη των έργων του Αριστοτέλη, παρουσίασε μια αυθεντική θεολογική και φιλοσοφική σύνθεση.

 

Στο ζωγραφικό έργο του Ραφαέλο "Η Σχολή των Αθηνών", που βρίσκεται στο Μέγαρο του Βατικανού, διαφαίνεται καθαρά η συμβολή της Σχολής των Αθηνών στην τέχνη και στον πολιτισμό της Αναγέννησης, περιόδου κατά την οποία είχε επιτευχθεί μια μεγάλη συμβίωση ανάμεσα στην κλασσική Αθήνα και τον πολιτισμό της χριστιανικής Ρώμης.

 

4. Ο ελληνισμός χαρακτηρίζεται από μια παιδαγωγική φροντίδα προς την νεολαία. Ο Πλάτων επέμενε στην ανάγκη να διαμορφωθεί η ψυχή των νέων προς το αγαθό  και προς ό,τι είναι τίμιο, ως και προς το σεβασμό των θείων αρχών. Πόσοι φιλόσοφοι και Έλληνες συγγραφείς, αρχίζοντας από το Σωκράτη, Αισχύλο και Σοφοκλή δεν προσκάλεσαν τους συγχρόνους τους να ζουν "σύμφωνα με  τις αρετές"! Οι άγιοι Βασίλειος και Χρυσόστομος δε θα παραλείψουν να εξυμνήσουν την αξία της ελληνικής παιδαγωγικής παράδοσης, για την φροντίδα της να καλλιεργήσει το ηθικό αίσθημα των νέων, βοηθώντας τους να επιλέγουν ελεύθερα το αγαθό.

 

Οι θεμελιώδεις  αρχές της μακράς  αυτής παράδοσης παραμένουν ισχυρές και αξιόλογες για τους ανθρώπους και τους νέους της εποχής μας. Μεταξύ των πλέον καταξιωμένων στοιχείων, παραμένουν  οι ηθικές όψεις  που περιέχονται  στον όρκο του Ιπποκράτη, ο οποίος προσδίδει αξία στον απόλυτο σεβασμό της ανθρώπινης ζωής στη μητρική γαστέρα.

 

Η Ελλάδα είναι  επίσης η χώρα όπου γεννήθηκαν οι δυο μεγάλες  αθλητικές παραδόσεις, οι ολυμπιακοί  αγώνες και ο μαραθώνιος δρόμος. Δια μέσου των αγώνων αυτών, διαφαίνεται η σημαντική έννοια του ανθρωπίνου προσώπου, μέσα από την αρμονία της πνευματικής και της σωματικής διάστασης, δια μέσου μιας ισόρροπης προσπάθειας, εμποτισμένης από ηθικές και πολιτιστικές αξίες. Δεν μπορούμε παρά να χαρούμε βλέποντας να συνεχίζονται τα αγωνίσματα αυτά, τα οποία δημιουργούν στενούς δεσμούς μεταξύ των λαών ολόκληρης της γης.

 

5. Η ενσωμάτωση του Ευαγγελίου στον ελληνικό κόσμο παραμένει παράδειγμα για την ενσωμάτωση  του σε κάθε πολιτισμό. Στις σχέσεις με τον ελληνικό πολιτισμό, η διάδοση του Ευαγγελίου κατέβαλε προσπάθειες συνεχούς διάκρισης, για να αποδεχθεί και να αξιοποιήσει όλα τα θετικά του στοιχεία, αποκρούοντας συγχρόνως τις ασυμβίβαστες εκείνες πλευρές με το χριστιανικό μήνυμα. Ευρισκόμεθα ενώπιον μιας διαρκούς πρόκλησης για την άγγελμα του Ευαγγελίου, στην επαφή του με τους πολιτισμούς και τις διαδικασίες παγκοσμιοποίησης. Όλα αυτά μας καλούν σε  ένα ειλικρινή με σεβασμό διάλογο, και απαιτούν νέα αλληλεγγύη που να μπορεί να εμπνεύσει η ευαγγελική αγάπη, οδηγώντας προς την εκπλήρωση του το ελληνικό ιδεώδες της κοσμοπόλεως, για ένα κόσμο πραγματικά ενωμένο, που να διακρίνεται από δικαιοσύνη και αδελφοσύνη.

 

Διανύουμε μια  αποφασιστική περίοδο της ευρωπαϊκής ιστορίας· ελπίζω με όλες τις ευχές μου ότι η Ευρώπη που τώρα γεννιέται θα επανεύρει με ανανεωμένο και επινοητικό τρόπο τη μακρά αυτή παράδοση της  συνάντησης μεταξύ του  ελληνικού πολιτισμού και του χριστιανισμού, αποδεικνύοντας ότι δεν πρόκειται για υπολείμματα ενός εξαφανισμένου κόσμου, αλλ’ ότι σ’ αυτόν υπάρχουν οι αληθινές βάσεις της αυθεντικής ανθρώπινης προόδου που ευχόμαστε για τον κόσμο μας.

 

Στο αέτωμα του Ναού των Δελφών είναι χαραγμένες αυτές οι λέξεις: "γνώθι σαυτόν"· καλώ λοιπόν την Ευρώπη να γνωρίσει τον εαυτόν της σε πάντα μεγαλύτερο βάθος. Η γνώση αυτή του εαυτού της θα πραγματοποιηθεί μόνον εάν η Ευρώπη ανασκάψει εκ νέου τις ρίζες της  ταυτότητας της, ρίζες  που πλέουν βαθιά στην ελληνική κλασσική κληρονομιά και στην χριστιανική κληρονομιά, οι οποίες οδήγησαν στην γέννηση ενός ανθρωπισμού θεμελιωμένου στη θεώρηση ότι κάθε ανθρώπινο πρόσωπο έχει δημιουργηθεί ήδη εξ αρχής κατ’ εικόνα και ομοίωση του Θεού.

 

6. Η γεωγραφία και η ιστορία έχουν τοποθετήσει τη χώρα σας, Κύριε Πρόεδρε, μεταξύ Ανατολής και Δύσεως, που σημαίνει ότι η φυσική κλήση της Ελλάδος είναι να οικοδομήσει γέφυρες  και ένα πολιτισμό διαλόγου. Αυτό σήμερα είναι ουσιώδες για το μέλλον της Ευρώπης. Πολλά τείχη έπεσαν κατά τη σύγχρονη περίοδο, άλλα όμως ακόμη παραμένουν.  Η προσπάθεια ενοποίησης μεταξύ των ανατολικών και δυτικών μερών της Ευρώπης παραμένει πολύπλοκη- πολλά ακόμη πρέπει να γίνουν ώστε να επιτευχθεί η αρμονία μεταξύ των χριστιανών Ανατολής και Δύσεως, και η Εκκλησία να μπορέσει να αναπνεύσει με τους δυο της πνεύμονες. Κάθε πιστός πρέπει να αισθανθεί την υποχρέωση για την επίτευξη αυτού του στόχου. Η Καθολική Εκκλησία παρούσα στην Ελλάδα εύχεται να συμμετάσχει ειλικρινά στην προαγωγή της ευγενούς αυτής υπόθεσης που έχει θετικές επιπτώσεις και στον κοινωνικό τομέα.

 

Υπό την άποψη αυτή, μια σημαντική συμβολή προσφέρεται από τα σχολεία, στα οποία διαπαιδαγωγούνται οι νέες γενεές. Το σχολείο είναι κατεξοχήν ο τόπος ολοκλήρωσης των νέων διαφόρων οριζόντων. Η Καθολική  Εκκλησία, σε αρμονία  με τις άλλες Εκκλησίες και θρησκευτικές ομολογίες, εύχεται να συνεργασθεί με όλους τους πολίτες για την παιδεία της νεότητας. Επιθυμεί να συνεχίσει τη μακρά  μορφωτική της εμπειρία  στη χώρα σας, ιδιαίτερα δια μέσου του έργου των Μαριανών Αδελφών και των Αδελφών των χριστιανικών Σχολών, των Ουρσουλινών Αδελφών και των Αδελφών του Αγίου Ιωσήφ. Οι διάφορες μοναχικές κοινότητες απέδειξαν ότι γνωρίζουν, με λεπτότητα και σεβασμό των πολιτιστικών παραδόσεων των νέων που τους έχουν ανατεθεί, να μορφώνουν άνδρες και γυναίκες, για να είναι πραγματικοί Έλληνες ανάμεσα σε Έλληνες.

 

Στο τέλος της συνάντησης μας, σας ευχαριστώ ολόψυχα και πάλι, Κύριε Πρόεδρε, για την υποδοχή σας και εκφράζω συγχρόνως την ευγνωμοσύνη μου προς όλους όσους μου επέτρεψαν την πραγματοποίηση του προσκυνήματος μου στα βήματα του αγίου Παύλου. Ζητώ από τον Θεό να χορηγεί πάντα άφθονες τις Ευλογίες του στους κατοίκους της χώρας σας, ώστε, κατά την πορεία της τρίτης χιλιετίας, η Ελλάδα να συνεχίσει να προσφέρει νέες και θαυμαστές δωρεές στην ευρωπαϊκή ήπειρο και στην κοινωνία των εθνών!

 

 

ΣΤΟΝ ΠΑΠΑ ΙΩΑΝΝΗ-ΠΑΥΛΟ Β’

ΠΟΥ ΓΙΟΡΤΑΣΕ ΤΑ 81α ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΤΟΥ

ΣΤΙΣ 18 ΜΑΪΟΥ 2001

Η ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΝΑΞΟΥ-ΤΗΝΟΥ ΚΑΙ ΧΙΟΥ

ΕΥΧΕΤΑΙ ΥΓΕΙΑ, ΜΑΚΡΟΗΜΕΡΕΥΣΗ

ΚΑΙ ΚΑΘΕ ΕΥΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ

ΕΠ’ ΑΓΑΘΩ ΤΗΣ ΑΝΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ


ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΤΕΡΑ

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΜΑΚ/ΤΟ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ κ. κ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟ

(4 Μαΐου 2001)

 

Μακαριότατε,

Σεβάσμια Μέλη της Ιεράς Συνόδου,

Αγαπητοί Επίσκοποι της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ελλάδος,

 

Χριστός ανέστη!

 

1. Μέσα στη χαρά του Πάσχα, σας χαιρετίζω με τα λόγια του Αποστόλου Παύλου προς την Εκκλησία της Θεσσαλονίκης: "Ο Κύριος της ειρήνης δώη υμίν την ειρήνην δια παντός εν παντί τρόπω" (2 Θεσ 3,16).

 

Έχω τη μεγάλη χαρά να συναντήσω τη Μακαριότητα Σας στην έδρα του προκαθημένου της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ελλάδος. Απευθύνω τις θερμές ευχές μου στα μέλη της Ιεράς Συνόδου και όλης της Ιεραρχίας. Χαιρετίζω τον κλήρο, τις μοναστικές κοινότητες και τους πιστούς της ευγενούς αυτής γης. Η ειρήνη να είναι με όλους εσάς !

 

2. Θα ήθελα κατ’ αρχάς να σας εκφράσω την αγάπη και την εκτίμηση της Εκκλησίας της Ρώμης. Από κοινού, διαμοιραζόμαστε την αποστολική πίστη στον Ιησού Χριστό, τον Κύριο και Σωτήρα μας· έχομε κοινή την αποστολική κληρονομιά και το μυστηριακό δεσμό του Βαπτίσματος· και ως εκ  τούτου είμεθα όλοι  μέλη της οικογένειας του Θεού, καλεσμένοι να υπηρετήσουμε το μοναδικό Κύριο και να κηρύξουμε  το Ευαγγέλιο του στον κόσμο. Η Β' Βατικανή Σύνοδος κάλεσε τους καθολικούς να θεωρούν τα μέλη των άλλων Εκκλησιών "ως αδελφούς εν Χριστώ" (περί Οικουμενισμού, 3), και ο πνευματικός δεσμός της αδελφοσύνης μεταξύ της Εκκλησίας της Ρώμης και της Εκκλησίας της Ελλάδος είναι δυνατός και διαρκής.

 

Βέβαια, φέρομε το φορτίο των αντιθέσεων του παρελθόντος και του παρόντος και επίμονων ασυνεννοησιών. Αλλά μέσα σε πνεύμα  αμοιβαίας αγάπης, όλα  αυτά μπορούν και  πρέπει να ξεπερασθούν, γιατί αυτό είναι που μας ζητά ο Κύριος. Έχομε σαφώς ανάγκη μιας απελευθερωτικής πορείας καθάρσεως της μνήμης. Για όλες τις παρελθούσες και παρούσες περιστάσεις οπού τα τεκνά της Καθολικής Εκκλησίας αμάρτησαν με πράξεις και παραλήψεις κατά των ορθοδόξων αδελφών τους, ο Κύριος ας μας χορηγήσει τη συγχώρεση που του ζητούμε !

 

Ορισμένες αναμνήσεις είναι ιδιαίτερα οδυνηρές, και ορισμένα γεγονότα του απώτερου παρελθόντος άφησαν μέχρι σήμερα βαθιά τραύματα στα  πνεύματα και στις  καρδιές του λαού. Αναλογίζομαι τη δραματική άλωση της αυτοκρατορικής πόλεως της Κωνσταντινουπόλεως, η οποία από τόσο μακρούς χρόνους ήταν ο προμαχώνας της Χριστιανοσύνης στην Ανατολή. Είναι τραγικό ότι οι επιδρομείς, ξεκινώντας για να εξασφαλίσουν την ελεύθερη πρόσβαση των χριστιανών στους Αγίους Τόπους, εστράφησαν κατά των αδελφών  τους, εν τη πίστει. Το γεγονός ότι χριστιανοί Λατίνοι συμμετείχαν σ' αυτό προκαλεί στους καθολικούς βαθιά θλίψη. Πώς να μη διαβλέψαμε εδώ σε δράση «το μυστήριον ανομίας» στην καρδιά του ανθρώπου; Η κρίση ανήκει μόνο στον Θεό, και επομένως εμπιστευόμαστε το βαρύ φορτίο του παρελθόντος στην άπειρη φιλευσπλαχνία του, ικετεύοντας τον να θεραπεύσει τα τραύματα που κάνουν ακόμη να υποφέρει η καρδιά του Ελληνικού λαού. Μαζί, οφείλαμε να εργασθούμε γι’ αυτή τη θεραπεία, αν πράγματι η Ευρώπη, που τώρα αναδύεται, επιθυμεί να είναι αληθινή με  την ταυτότητα της,  που είναι αναπόσπαστη  από το χριστιανικό ουμανισμό που συμμερίζονται Ανατολή και Δύση.

 

3. Με την ευκαιρία αυτής της συνάντησης, επιθυμώ επίσης να διαβεβαιώσω τη Μακαριότητα σας για ιόν ειλικρινή θαυμασμό που η Εκκλησία  της Ρώμης τρέφει προς την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος για τον τρόπο με τον οποίο διαφύλαξε την κληρονομιά της πίστεως και της χριστιανικής ζωής. Το όνομα της Ελλάδος αντηχεί παντού όπου το Ευαγγέλιο έχει κηρυχθεί. Το όνομα των πόλεων της είναι γνωστό στους χριστιανούς,  όπου κι αν ευρίσκονται, από την ανάγνωση των Πράξεων των Αποστόλων και των Επιστολών του αγίου Παύλου. Από την αποστολική εποχή μέχρι σήμερα, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος αποτελεί πλούσια πηγή από την οποία η Δυτική Εκκλησία άντλησε τη λειτουργία της, την πνευματικότητα της και το δίκαιο της (περί Οικουμενισμού, παρ. 14). Οι Πατέρες, προνομιούχοι ερμηνευτές της όλης αποστολικής Παράδοσης, και οι Συνοδοί, των οποίων η διδασκαλία παραμένει στοιχείο ασάλευτο  της χριστιανικής πίστεως, αποτελούν την παρακαταθήκη της συνόλου Εκκλησίας. Η παγκόσμια Εκκλησία δεν μπορεί ποτέ να λησμονήσει το τι η ελληνική Χριστιανοσύνη της κληρονόμησε, ούτε να παύσει να αποδίδει ευχαριστίες για τη διαρκή επίδραση της ελληνικής παράδοσης.

 

Η Β’ Βατικανή Σύνοδος υπενθύμισε στους καθολικούς την αγάπη των ορθοδόξων για τη Λειτουργία, δια μέσου της οποίας οι πιστοί "αποκτούν την κοινωνία με την Αγιότατη Τριάδα, γενόμενοι μέτοχοι της θείας φύσεως" (περί Οικουμενισμού, 15). Προσφέροντας ανά τους αιώνες λειτουργική λατρεία που είναι ευάρεστη στον Θεό, κηρύττοντας το Ευαγγέλιο και σε περιόδους σκοτεινές και δύσκολες, παρουσιάζοντας μια διδασκαλία χωρίς αλλοιώσεις,  εμπνευσμένης από τις Γραφές και από τη μεγάλη Παράδοση της Εκκλησίας, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος ανέδειξε μια πληθώρα αγίων που μεσιτεύουν για όλο το Λαό του Θεού ενώπιον του θρόνου του της Χάριτος. Με τους αγίους, ατενίζαμε τον οικουμενισμό της αγιότητας, ο οποίος, με τη βοήθεια του Θεού θα μας οδηγήσει τελικά προς την πλήρη κοινωνία, που δεν είναι ούτε απορρόφηση, ούτε συγχώνευση, αλλά συνάντηση εν αλήθεια και  αγάπη (βλ. Slavorum Apostoli, 27).

 

4. Θέλω τέλος να εκφράσω προς τη Μακαριότητα σας την ελπίδα, ώστε να μπορέσαμε να βαδίσουμε μαζί στις οδούς της Βασιλείας του Θεού. Το 1965, με μια αμοιβαία πράξη, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας και ο Πάπας Παύλος Στ’ προέβησαν στην άρση και κατάργηση από τη μνήμη και τη ζωή της Εκκλησίας της απόφασης  αφορισμού μεταξύ Ρώμης  και Κωνσταντινουπόλεως. Η ιστορική αυτή χειρονομία μας ωθεί να εργασθούμε κατά τρόπο όλο και πιο διακαή προς όφελος της ενότητας, η οποία είναι το θέλημα του Χριστού. Η διαίρεση ανάμεσα στους χριστιανούς είναι αμάρτημα  στα μάτια του θεού και σκάνδαλο στα μάτια του κόσμου. Είναι τροχοπέδη στη διάδοση του Ευαγγελίου, γιατί καθιστά το κήρυγμα μας λιγότερο αξιόπιστο. Η Καθολική Εκκλησία είναι πεπεισμένη ότι πρέπει να πράξει καθετί που είναι στις δυνάμεις της για "να ετοιμάσει την οδόν Κυρίου" και για να "ποιήσει ευθείας τας τρίβους αυτού" (Μτ 3,3), και κατανοεί ότι αυτό πρέπει να επιτελεσθεί μαζί με τους άλλους χριστιανούς - μέσα στον αδελφικό διάλογο, τη συνεργασία και την προσευχή. Εάν ορισμένα  πρότυπα οργανωμένων συναντήσεων στο παρελθόν δεν ανταποκρίνονται πλέον στην ώθηση προς την ενότητα που το Άγιο Πνεύμα εμφύσησε πρόσφατα σχεδόν παντού στους χριστιανούς, οφείλουμε όλοι να είμεθα πιο ανοικτοί και προσεκτικοί σε ό,τι το Πνεύμα λέγει σήμερα στις Εκκλησίες (βλ. Απ 2,11).

 

Κατά την πασχαλινή αυτή περίοδο, η συνάντηση στο δρόμο της Εμμαούς μου έρχεται στη μνήμη. Χωρίς να τον αναγνωρίσουν, οι δυο μαθητές βαδίζουν με τον Αναστημένο Κύριο, ο οποίος τους διδάσκει ερμηνεύοντας τους τις Γραφές, «αρξάμενος από Μωυσέως και πάντων των προφητών» (Λκ 24,27). Δεν κατάλαβαν όμως αμέσως τη διδασκαλία του. Κατάλαβαν μόλις τα μάτια τους άνοιξαν και τον ανεγνώρισαν. Τότε, αντελήφθησαν τη δύναμη των λόγων του, λέγοντας ο ένας στον άλλο: «Ουχί η καρδία ημών καιομένη ην εν ημίν ως ελάλει ημίν εν τη οδώ, ως διήνοιγεν ημίν τας γραφάς;» (Λκ 24,32). Το αίτημα για τη συμφιλίωση και την πλήρη κοινωνία καλεί και μας επίσης να ερευνούμε τις Γραφές, ώστε και εμείς να γίνουμε θεοδίδακτοι (1 Κορ 4,9).

 

Μακαριότατε,

με την πίστη στον Ιησού Χριστό, "πρωτότοκον εκ των νεκρών" (Κολ 1,18), με πνεύμα αγάπης και  ζωντανής ελπίδας, εμμένω να σας διαβεβαιώσω ότι η Καθολική Εκκλησία δεσμεύθηκε χωρίς επιστροφή στο δρόμο της ενότητας με όλες τις Εκκλησίες. Μόνο έτσι, ο μοναδικός Λαός του Θεού θα λάμψει μέσα στον κόσμο ως το σημάδι και το όργανο της στενής ένωσης με τον Θεό και της ενότητας ολόκληρου του ανθρώπινου γένους  (βλ. Διάταξη περί Εκκλησίας, 1).

 

 

___________________________________________________________________________

Σημ. Τ. Μ.: Προτιμήσαμε να δημοσιεύσουμε την ελληνική μετάφραση των κειμένων όπως αυτά χορηγήθηκαν από το Γραφείο Τύπου της Αγίας Έδρας, παρά τα γλωσσικά λάθη. Οι δικές μας επεμβάσεις είναι πολύ λίγες.

 


ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΤΕΡΑ

ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΚΑΘΟΛΙΚΟΥΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

(4 Μαΐου 2001)

 

Αγαπητοί Καθολικοί Αρχιερείς της Ελλάδος !

 

1. Η συνάντηση μας  αυτή έχει για  μένα όλως ιδιαίτερη σπουδαιότητα και σημασία, είναι ο λόγος για τον οποίο την ανέμενα με ζωηρό ρίγος. Είναι με σας που με συνδέουν οι δεσμοί της πιο δυνατής κοινωνίας. Σεις είστε υπό τη στενή έννοια η οικογένεια μου στην Ελλάδα και σ' αυτή τη διάσταση οικειότητας θα ήθελα να σας απευθύνω το λόγο μου από τα βάθη της καρδιάς.

 

Θέλω να σας πω πρώτα απ' όλα τη στοργή του πατέρα και του αδελφού και τον ειλικρινή θαυμασμό που αισθάνομαι για σας, που διαφυλάσσετε το ποίμνιο της Καθολικής Εκκλησίας σε συνθήκες συχνά πολύ δύσκολες. Σεις φροντίζετε, σε πολλές περιστάσεις, κοινότητες μικρές και διασκορπισμένες, των οποίων είστε οι Ποιμένες με όλη τη σημασία της λέξεως. Σεις ενισχύετε με την προσωπική παρουσία και το λειτούργημα σας το δεσμό της ορατής ενότητας,  και είστε η φωνή του κηρύγματος του Λόγου και οι πρώτοι  χορηγητές της μυστηριακής  ζωής για τις καθολικές κοινότητες αυτής της Χώρας. Και  ακριβώς για τον κόπο που απαιτούν οι επαφές αυτές, είστε από τους αδελφούς σας ιδιαίτερα αγαπητοί και οι επισκέψεις σας αποτελούν  αιτία μεγάλης πνευματικής αγαλλίασης. Σ' αυτή τη διάσταση μιας περιοδεύουσας επισκοπής υπάρχει κάτι που θυμίζει την χριστιανική αρχαιότητα, της οποίας αυτή η γη της Ελλάδος είναι ζωντανή μαρτυρία.

 

2. Σ’ αυτή τη γη  ζουν αδελφοί και  αδελφές της Ορθοδόξου Εκκλησίας, με τους οποίους μας ενώνει ένας πολύ δυνατός δεσμός πίστεως στον κοινό Κύριο. Πόσο θα θέλαμε  όλες οι καρδιές και τα χέρια να είχαν ανοιχθεί διάπλατα για να δεχθούν τον αδελφικό χαιρετισμό της ειρήνης! Πόσο ονειρευόμαστε οι Ποιμένες της ένδοξης αυτής γης, είτε ανήκουν στην ορθόδοξη Εκκλησία ή στην καθολική, υπερπηδώντας τις δυσκολίες του παρελθόντος και αντιμετωπίζοντας με θάρρος  και πνεύμα αγάπης  εκείνες του παρόντος, να αισθάνονταν από κοινού υπεύθυνοι της μοναδικής Εκκλησίας του Χριστού και της αξιοπιστίας της στα μάτια του κόσμου!

 

Εάν στο παρελθόν οι ιστορικές περιπέτειες, συνδεόμενες με νοοτροπίες και ήθη των καιρών, απομάκρυναν τις καρδιές, η μνήμη είναι για το χριστιανό κυρίως το ιερό που διαφυλάσσει τη ζωντανή μαρτυρία του Αναστάντος. Είναι η μνήμη που καθιστά δυνατή την Παράδοση, στην οποία τόσα οφείλουν οι Εκκλησίες μας- στην ανάμνηση έχει ενατεθεί το Μυστήριο, που είναι η εγγύηση της ενεργούς χάριτος: "Τούτο ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν", μας προτρέπει ο Κύριος στο Μυστικό Δείπνο.

 

Η μνήμη είναι για το χριστιανό ένα ιερό πολύ υψηλό και ευγενές για να μπορεί να μολυνθεί από την αμαρτία των ανθρώπων. Βέβαια, η αμαρτία μπορεί να τραυματίσει δόλια το ύφασμα της μνήμης, αλλά όχι και να το σκίσει: τέτοιο ύφασμα είναι όπως ο άραφος χιτώνας του Κυρίου Ιησού, που κανείς  δεν τόλμησε να διαιρέσει.

 

Αγαπητοί μου Αδελφοί, εργαζόμαστε ακούραστοι ώστε η μνήμη να επαναφέρει τη λάμψη των μεγάλων πραγμάτων που ο Θεός έκανε για μας· ας σηκώσουμε το βλέμμα από τις μικροπρέπειες και από τα λάθη, και ας ατενίσουμε στον ουρανό το θρόνο του Αμνού, όπου η αιώνια λειτουργία δοξολογίας ψάλλεται από ανθρώπους με λευκά ενδύματα κάθε λαού και φυλής. Εκεί ατενίζουν το πρόσωπο του Θεού,  όχι πια "δι’ εσόπτρου εν αινίγματι",  αλλά όπως είναι πραγματικά. Η μνήμη αφήνει εκεί ψηλά χώρο στην πληρότητα, μέσα στην οποία δεν υπάρχει πια ούτε δάκρυ, ούτε θάνατος, γιατί τα παλαιά πράγματα είναι περασμένα.

 

3. Σεις είστε Επίσκοποι στα σύνορα: ακριβώς λόγω των ειδικών συνθηκών στις οποίες ζείτε, η ευαισθησία σας γίνεται πιο απαιτητική, και θα θέλατε τα εμπόδια που παρεμβάλλονται στην πλήρη ενότητα, και που τόσο πόνο προκαλούν σε σας και στους αδελφούς σας, να είχαν  γρήγορα ξεπερασθεί. Κι έτσι, ενώ υπογραμμίζετε τα δίκαια δικαιώματα σας, προτρέπετε την Καθολική Εκκλησία, μερικές φορές με ανυπομονησία, να κάνει βήματα που μπορούν πάντα όλο και πιο αποφασιστικά να δείξουν τις κοινές βάσεις που  ενώνουν τις αρχαίες  Εκκλησίες του Χριστού.

 

Εγώ σας ευχαριστώ για την ένθερμη αυτή φροντίδα, γεμάτη από τόση γενναιοδωρία. Σας διαβεβαιώνω ότι συμμερίζομαι την ίδια θερμή αγωνία που δοκιμάζετε, ώστε η ενότητα της Εκκλησίας να μπορέσει το συντομότερο να καταστεί ορατή στην πληρότητα της. Και μαζί  σας συμφωνώ ότι  πρέπει να συνεχισθούν  οι προσπάθειες, που η  Β' Βατικανή Σύνοδος θέλησε έντονα  να υπενθυμίσει και ενισχύσει,  ώστε η Καθολική  Εκκλησία να ετοιμασθεί, μέσα στον εσωτερικό χώρο της διάρθρωσης της καθημερινής εμπειρίας της,  να καταστεί με μεγαλύτερη πάντα φροντίδα, θέτοντας τις βάσεις για μια καλλίτερη κατανόηση με τους αδελφούς των άλλων Εκκλησιών, που στο μεταξύ δε θα παραλείψουν να αναλάβουν το μέρος που τους ανήκει στην αναζήτηση της κοινωνίας.

 

Σεις όμως γνωρίζετε επίσης ότι η ωρίμανση των πραγμάτων απαιτεί μακρούς χρόνους, συνετές μετουσιώσεις, ειλικρινείς και παρατεταμένες παραβολές στοιχείων και δεδομένων. Αυτό προϋποθέτει την άσκηση της υπομονής της αγάπης, ώστε κλήρος και πιστοί  να μπορέσουν να  αφομοιώσουν και να  ακολουθήσουν προοδευτικά τις αναγκαίες αλλαγές, κατανοώντας τις εκ των έσω και καθιστάμενοι οι ίδιοι οι πρωτεργάτες τους. Ούτε πρέπει να λησμονηθεί ότι μετά από τις οδυνηρές διαιρέσεις του παρελθόντος, η Καθολική Εκκλησία συσσώρευσε μια εμπειρία και διασαφήνισε ειδικότερες πλευρές της πίστεως.

 

Το Άγιο Πνεύμα μας ζητά να επανεξετασθούν όλα αυτά, νέες μορφές - ή ίσως αρχαίες μορφές επανακαλυπτόμενες- να μπορέσουν να υιοθετηθούν, αλλά με τη βεβαιότητα ότι τίποτε από την παρακαταθήκη της πίστεως δε θα χαθεί, ή έστω και μονό θα τεθεί στη  σκιά. Αυτή ήταν  η διπλή προσπάθεια ανοίγματος και πιστότητας που ενέπνευσε την Αρχιερατεία μου. Είμαι βέβαιος ότι αυτό είναι και στη βάση των επιθυμιών και των προσδοκιών σας.

 

4. Κατά την επίσκεψη σας στη Ρώμη (Ad limina) το 1999 θέλησα να σας προσφέρω μερικές συγκεκριμένες υποδείξεις, και ποιμαντικού περιεχομένου, που δε  θεωρώ αναγκαίο να  επανέλθω εδώ: μου φαίνονται ακόμη έγκυρες και σ' αυτές μπορείτε να κάνετε τις αναφορές σας  για την επεξεργασία των σχεδίων σας προς όφελος του λαού που σας είναι εμπιστευμένος. Αυτό που με πιέζει να υπογραμμίσω σήμερα είναι ότι ο Πάπας είναι  εδώ, μαζί σας, σ’ αυτή την ίδια γη, για να σας επισημάνει τη συμπαράσταση, ακόμη και φυσική, μια αυθεντική και στοργική εκτίμηση, μια ακούραστη γειτονία στην ανάμνηση και στην προσευχή.

 

Θα ήθελα να μπορούσα να συναντήσω ένα προς ένα τα αγαπητά τέκνα της Καθολικής Εκκλησίας. Το προσκύνημα μου στα βήματα του Παύλου συναντά ζωντανές κοινότητες. Είμαι ευτυχής να προσευχηθώ με αυτές και να τελέσω με αυτές την κοινωνία με τον Αναστάντα και ανάμεσα μας. Πρώτα απ' όλα ασπάζομαι μαζί σας τους πρεσβυτέρους και διακόνους, που διαφυλάσσουν, τρέφουν  και ενισχύουν στην πίστη και στην αγάπη τις εμπιστευμένες σ' αυτούς κοινότητες, μαζί με τους Μοναχούς και τις Μοναχές, των οποίων η παρουσία είναι  ουσιαστική για την  Καθολική Εκκλησία στην Ελλάδα. Δε λησμονούμε ποτέ ότι η γη αυτή αρχαίας μαρτυρίας είναι  ναός της πίστεως και ότι από τους θησαυρούς του παρελθόντος πρέπει να αντλήσουμε πνευματική δύναμη για να εκπληρώσουμε μέσα στον κόσμο του σήμερα την αποστολή μας.

 

Στους νέους εύχομαι να αντιμετωπίζουν με εμπιστοσύνη την πορεία της νέας Ελλάδας, όλο και  περισσότερο ζωντανά ενσωματωμένης στην Ευρώπη, όλο και περισσότερο κοσμοπολίτικης, και επομένως αναγκαία  ανοιγμένης στο διάλογο  και στην αναγνώριση των δικαιωμάτων όλων, αλλά και εκτεθειμένης στους κινδύνους μιας ξέφρενης εκκοσμίκευσης, που τείνει να ξηράνει το ζωντανό σφρίγος που δίνει  δροσιά στην ψυχή και ελπίδα στο ανθρώπινο πρόσωπο. Στους  ηλικιωμένους και τους  αρρώστους, ιδιαίτερα κοντινούς στο Σταυρό του Κυρίου, θα ήθελα να γίνει αισθητή όλη η φιλεύσπλαχνη αδελφοσύνη της Εκκλησίας.

 

5. Αγαπητοί Αδελφοί, στα πλαίσια της πολλαπλότητας των ποιμαντικών και λειτουργικών καταστάσεων, σεις αντιπροσωπεύετε την ποικιλία μέσα στην ενότητα στο εσωτερικό της Καθολικής Εκκλησίας. Και όλη Καθολική Εκκλησία δίνει για σας τη μαρτυρία της σήμερα, στο  πρόσωπο μου, τη συμπαράσταση και την αγάπη της. Μην αισθάνεστε μόνοι, μη χάνετε την ελπίδα σας: ο Κύριος επιφυλάσσει σίγουρα ανέλπιστες παρηγοριές σ' αυτούς που εμπιστεύονται σ' Αυτόν. Ενεργείτε πάντα  ενωμένοι, με τη γλυκύτητα της αγάπης και το θάρρος της αλήθειας.

 

Να είστε βέβαιοι ότι ο Πάπας σας θυμάται και σας ακολουθεί μέρα με τη μέρα, και καθημερινά ανυψώνει την προσευχή του για σας, ενισχυμένη από δω και πέρα από τη χαρά αυτής της συνάντησης.

 

Σε σας και στις κοινότητες σας η φιλόστοργη Ευλογία μου.

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΤΕΡΑ

ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥΣ, ΙΕΡΕΙΣ, ΜΟΝΑΧΟΥΣ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟΥΣ ΣΤΟΝ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟ ΝΑΟ ΤΟΥ ΑΓ. ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ

(4 Μαΐου 2001)

 

Αγαπητοί Αδελφοί στην Αρχιεροσύνη,

Αγαπητοί Αδελφοί και Αδελφές,

 

Ευχαριστώ κατ’ αρχάς τον Σεβ/τατο Φώσκολο, Αρχιεπίσκοπο των Καθολικών της Αθήνας και πρόεδρο της Συνόδου των Επισκόπων της Ελλάδας, για τη θερμή υποδοχή και για τις προσπάθειες που κατέβαλε για να πραγματοποιηθεί το προσκύνημά μου στα βήματα του αποστόλου Παύλου.

Χαίρομαι για την παρουσία των επισκόπων, των ιερέων, των μοναχών και των μοναζουσών και των λαϊκών στον καθεδρικό ναό του Αγ. Διονυσίου. Όπως μας το υπενθυμίζει η 2η Σύνοδος του Βατικανού αυτές οι συνάξεις είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικές. Πράγματι,  «οφείλουν όλοι να δίνουν μεγάλη σημασία στη λειτουργική ζωή της Εκκλησιαστικής Επαρχίας γύρω από τον Επίσκοπο, κυρίως στον καθεδρικό ναό, σίγουροι πως έχουμε την κύρια εκδήλωση της Εκκλησίας στην πλήρη και ενεργό συμμετοχή όλου του αγίου λαού του Θεού σ’ αυτές τις εκδηλώσεις» (Θ. Λατρεία, 41) στις οποίες προεδρεύει ο επίσκοπος τον οποίο περιβάλλει το πρεσβυτέριό του, που σχηματίζει γύρω του «ένα πολύτιμο πνευματικό στεφάνι» (Αγ. Ιγνάτιος Αντιόχειας, Προς Μαγνησίους, 13, 1).

Αυτός ο καθεδρικός ναός είναι αφιερωμένος στην προστασία του Αγ. Διονυσίου, που υπήρξε ένας από τους πρώτους Έλληνες που ακούγοντας το κήρυγμα του Παύλου για την ανάσταση, μεταστράφηκε. Είθε να μπορέσετε όλοι σας να δεχθείτε αυτό το μυστήριο σωτηρίας, για να το ζείτε και να είστε μαζί με τους αδελφούς σας οι μάρτυρες, μέσα σε ένα πνεύμα αμοιβαίας αποδοχής, αλληλεγγύης και χριστιανικής αγάπης! Ο Διονύσιος θεωρείται από την παράδοση ως ένας μεγάλος πνευματικός άνδρας. Να θυμάστε πως η ζωή την οποία ζει κάποιος σε βαθιά ένωση με τον Χριστό ενδυναμώνει την πίστη και εμφυσά τόλμη για την ιεραποστολή! Μη φοβάστε να μεταδίδετε στους νέους την Καλή Είδηση του Χριστού, για να τους επιτρέπετε να οικοδομήσουν την προσωπική τους ζωή και για να δεσμευτούν μέσα στην Εκκλησία και στον κόσμο. Ιδιαίτερα, οι κοινότητές σας έχουν ανάγκη όπως οι νέοι δεχτούν να ακολουθήσουν τον Χριστό κατά τρόπο ριζικό στην ιεροσύνη και στην αφιερωμένη ζωή. Να είστε υποκινητές και εμπνευστές κλήσεων!

Ο Κύριος ας σας οδηγεί στην πορεία σας. Η Παρθένος Μαρία, Μητέρα του Θεού και Μητέρα της Εκκλησίας, ας είναι για σας παράδειγμα χριστιανικής ζωής, στην ταπεινή διαθεσιμότητα στο κάλεσμα του Θεού και στο πάντα έτοιμο ενδιαφέρον να υπηρετείστε τον πλησίον. Σε όλους εσάς, στις οικογένειές σας, στις κοινότητές σας, χορηγώ τη στοργική Αποστολική Ευλογία. 

 

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΤΕΡΑ

ΚΑΤΑ ΤΗ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΟ ΟΑΚΑ

(5 Μαΐου 2001)

 

Αγαπητοί Αδελφοί και Αδελφές,

1. "Ο ούν αγνούντες ευσεβείτε, τούτο εγώ καταγγέλλω υμίν" (Πραξ 17, 23). Αναφερόμενα στις Πράξεις των Αποστόλων, αυτά τα λόγια του Παύλου που εκφωνήθηκαν στον Άρειο Πάγο των Αθηνών αποτελούν ένα από τα πρώτα μηνύματα της χριστιανικής πίστεως στην Ευρώπη. "Αν εξετάσαμε  το ρόλο της Ελλάδος στη  διάπλαση του αρχαίου πολιτισμού, κατανοούμε ότι η ομιλία αυτή του Παύλου μπορεί να θεωρηθεί ως το ίδιο το σύμβολο της συνάντησης του Ευαγγελίου με τον ανθρώπινο πολιτισμό" (Επιστολή Το προσκύνημα στους Τόπους τους συνδεδεμένους με την  ιστορία της σωτηρίας, 29 Ιουνίου 1999, παρ. 9).

"Τοις ηγιασμένοις εν Χριστώ Ιησού, κλητοίς αγίοις, συν πάσιν τοις επικαλούμενοις το όνομα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού [...]· χάρις υμίν και ειρήνη από θεού Πατρός ημών και Κυρίου Ιησού Χριστού" (Α" Κορ. 1,2-3). Με τα λόγια αυτά του Αποστόλου προς την κοινότητα της Κορίνθου, σας χαιρετίζω με αγάπη, όλους εσάς, επισκόπους, ιερείς και λαϊκούς καθολικούς που ζείτε στην Ελλάδα. Ευχαριστώ πρώτα απ'όλους τον Σεβασμιότατο Φώσκολο, αρχιεπίσκοπο των εν Αθήναις Καθολικών και Πρόεδρο της Συνόδου της Καθολικής Ιεραρχίας της Ελλάδος, για την υποδοχή και τους εγκάρδιους λόγους του. Συγκεντρωμένοι σήμερα το πρωί για την τέλεση της Αγίας Ευχαριστίας, θα ζητήσουμε από τον Απόστολο Παύλο να μας δώσει τη θέρμη του στην πίστη και στην αγγελία του Ευαγγελίου σε όλα τα έθνη, όπως και τη φροντίδα του για την ενότητα της Εκκλησίας. Χαίρομαι για την παρουσία στη θεία Λειτουργία πιστών άλλων χριστιανικών ομολογιών, οι οποίοι μαρτυρούν  έτσι την προσοχή  τους για τη ζωή της καθολικής κοινότητας και της κοινής αδελφοσύνης εν Χριστώ.

2. Ο Παύλος σαφώς υπενθυμίζει ότι δεν μπορούμε να κλείσουμε τον Θεό στους ανθρώπινους τρόπους σκέψης και πράξης μας. Αν θέλουμε να δεχθούμε τον Κύριο, καλούμαστε στη μεταστροφή. Αυτή είναι η οδός που μας έχει προταθεί, οδός που κάνει να ακολουθήσουμε τον Χριστό για να ζήσουμε όπως εκείνος, ως τέκνα εν τω Τέκνω. Μπορούμε τότε να επανεξετάσουμε την προσωπική μας πορεία και εκείνη της Εκκλησίας ως μιας πασχαλινής εμπειρίας· πρέπει να εξαγνισθούμε για να εισέλθουμε πλήρως στο θείο θέλημα, αποδεχόμενοι ότι ο θεός, δια της χάριτος του, μεταμορφώνει το είναι και την ύπαρξη μας, όπως συνέβη με την περίπτωση του Παύλου, ο οποίος, από διώκτης έγινε ιεραπόστολος (πρβλ. Γαλ. 1,11-24). Διαβαίνομε  έτσι δια της  δοκιμασίας της Μεγάλης Παρασκευής, με τα βάσανα, με τις νύχτες της πίστεως, με τις αμοιβαίες ακατανοησίες. Ζούμε όμως επίσης στιγμές φωτός, όμοιες με την αυγή του Πάσχα, όπου ο Αναστημένος μας μεταδίδει τη χαρά του και μας κάνει να φθάσουμε σε όλη την αλήθεια. Αντιμετωπίζοντας με αυτόν τον τρόπο την προσωπική μας ιστορία και την ιστορία της Εκκλησίας,  δεν μπορούμε παρά να εμμείνουμε στην ελπίδα, βέβαιοι ότι ο Διδάσκαλος της ιστορίας μας οδηγεί σε δρόμους που ο ίδιος μόνο γνωρίζει. Ας ζητήσουμε από το Άγιο Πνεύμα να μας ωθήσει να είμαστε με τα λόγια και τις πράξεις μας μάρτυρες του Ευαγγελίου και της αγάπης του Θεού! Γιατί το Πνεύμα δημιουργεί τον ιεραποστολικό ζήλο στην Εκκλησία του, είναι αυτό που καλεί και αποστέλλει, και αληθινός απόστολος είναι κυρίως ο άνθρωπος "που ακούει προσεκτικά", υπηρέτης ευπειθής στην ενέργεια του θεού.

3. Φέροντας στη μνήμη εδώ στην Αθήνα τη ζωή και τη δράση του Παύλου, σημαίνει ότι καλούμαστε να αναγγείλουμε το Ευαγγέλιο έως τα πέρατα της γης, προτείνοντας στους συγχρόνους μας τη σωτηρία που έφερε ο Χριστός και δεικνύοντας τους δρόμους της αγιότητας και  του ορθού ηθικού βίου, που αποτελούν την ανταπόκριση στο κάλεσμα του Κυρίου. Το Ευαγγέλιο είναι μια παγκόσμια  καλή αγγελία, που όλοι  οι λαοί μπορούν  να κατανοήσουν.

Απευθυνόμενος στους Αθηναίους, ο Άπ. Παύλος δε θέλει τίποτε να αποκρύψει στα περί της πίστεως που έλαβε· οφείλει, όπως κάθε απόστολος, να διαφυλάξει πιστά την  παρακαταθήκη (πρβλ. 2 Τιμ. 1,14). Αν ξεκινά  από τις συνήθεις αναφορές των ακροατών του και του τρόπου της σκέψης τους, το κάνει για να τους κάνει να κατανοήσουν το Ευαγγέλιο που έρχεται να τους φέρει. Ο Παύλος στηρίζεται στη φυσική γνώση περί Θεού και στη βαθιά  πνευματική επιθυμία που μπορούν να έχουν οι συνομιλητές του για να τους προετοιμάσει να δεχθούν την αποκάλυψη του μοναδικού και αληθινού Θεού.

Αν μπόρεσε  να αναφερθεί ενώπιον  των Αθηναίων σε συγγραφείς της κλασσικής Αρχαιότητας, είναι γιατί, κατά κάποιο τρόπο, η προσωπική του παιδεία ήταν σφυρηλατημένη από τον ελληνισμό. Χρησιμοποίησε λοιπόν αυτό για να αναγγείλει  το Ευαγγέλιο με λέξεις που να μπορούσαν να αγγίξουν τους ακροατές του (πρβλ. Πραξ 17,  17). Τι μάθημα! Για να αναγγείλει  το Ευαγγέλιο στους ανθρώπους της σημερινής εποχής η Εκκλησία πρέπει να είναι προσεκτική στις διάφορες όψεις των πολιτισμών τους και στα μέσα της επικοινωνίας τους, χωρίς αυτό να οδηγήσει στην αλλοίωση του μηνύματος της ή να ελαχιστοποιήσει την έννοια και τη αξία του. "Ο χριστιανισμός της νέας χιλιετίας πρέπει να απαντήσει όλο και καλλίτερα σ' αυτή την απαίτηση της ενσωμάτωσης στους πολιτισμούς" {Νovo millenio inenunte, 40). Η διδασκαλική ομιλία του Παύλου καλεί τους μαθητές του Χριστού να εισέλθουν σε ένα  διάλογο πραγματικά ιεραποστολικό με τους συγχρόνους τους, με το σεβασμό σε ό,τι αυτοί είναι, αλλ επίσης με μια πρόταση σαφή και δυνατή του Ευαγγελίου, ως και των επιπτώσεων και απαιτήσεων στη ζωή των προσώπων.

4. Αδελφοί και Αδελφές, η χώρα σας χαίρει μιας μακράς παράδοσης σοφίας και ανθρωπισμού. Από τη γένεση του χριστιανισμού, οι φιλόσοφοι αφοσιώθηκαν στο "να προβάλουν το δεσμό που υπάρχει μεταξύ της λογικής και της θρησκείας [...] Εργάσθηκαν έτσι σε ένα δρόμο ο οποίος, εγκαταλείποντας τις επί μέρους αρχαίες παραδόσεις, κατέληγε σε μια επεξεργασία που ανταποκρίνονταν στις απαιτήσεις της παγκόσμιας λογικής" (Fides et ratio, 36). Η εργασία αυτή των φιλοσόφων και των πρώτων χριστιανών απολογητών επέτρεψε να ανοίξουν, ακολουθώντας τον άγιο Παύλο και την ομιλία του στην Αθήνα, ένα καρποφόρο διάλογο μεταξύ της χριστιανικής πίστεως και της φιλοσοφίας.

Ακολουθώντας το παράδειγμα του αγίου Παύλου και των πρώτων κοινοτήτων, επείγει να αναπτύξουμε τις ευκαιρίες διαλόγου με τους συγχρόνους μας, ιδιαίτερα στους τόπους όπου διακυβεύεται το μέλλον του ανθρώπου και της ανθρωπότητας, ώστε οι αποφάσεις που λαμβάνονται να μην καθοδηγούνται αποκλειστικά από  πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα που παραβλέπουν την αξιοπρέπεια των προσώπων και τις απαιτήσεις που συνεπάγονται, αλλά να υπάρχει  το συμπλήρωμα ψυχής  που υπενθυμίζει  την εξαίρετη θέση και την αξία του ανθρώπου. Οι αρεοπάγοι που σήμερα προτρέπουν τη μαρτυρία των χριστιανών είναι πολλοί (πρβλ. Redemptoris missio, 37)· σας ενθαρρύνω να είστε παρόντες μέσα στον κόσμο· όπως ο προφήτης Ησαΐας, οι χριστιανοί είναι εκείνοι που έχουν τεθεί στην κορυφή του τείχους για να φρουρούν επάλξεις άγρυπνοι (πρβλ. Ησ 21,11-12), για να διακρίνουν τα ανθρώπινα τεχνάσματα των σημερινών καταστάσεων, για να διαβλέπουν μέσα στην κοινωνία τους σπόρους ελπίδας και για να δείχνουν στον κόσμο το φως του Πάσχα, που φωτίζει ως μια νέα ημέρα όλες τις ανθρώπινες πραγματικότητες.

Οι Κύριλλος και Μεθόδιος, οι δύο αδελφοί της Θεσσαλονίκης, άκουσαν το κάλεσμα του Κυρίου: "Πορευθέντες εις τον κόσμον άπαντα κηρύξατε το ευαγγέλιον πάση τη κτίσει" (Μκ 16, 15). Ξεκινώντας προς συνάντηση των σλαβικών λαών, κατόρθωσαν να τους φέρουν το Ευαγγέλιο στη δική τους γλώσσα. Όχι μόνο "εκπλήρωσαν την αποστολή τους σεβόμενοι απόλυτα τον πολιτισμό που υπήρχε  ήδη στους σλαβικούς λαούς,  αλλά τον υποστήριξαν και ανέπτυξαν ακούραστα  κατά τρόπο εξαίσιο συγχρόνως με τη θρησκεία" (Slavorum Apostoli, 26). Είθε το παράδειγμα και η προσευχή τους να βοηθήσουν να απαντήσουμε πάντα καλλίτερα στην απαίτηση της ενσωμάτωσης στον πολιτισμό και να χαρούμε για το κάλλος αυτής της πολύμορφης όψης της Εκκλησίας του Χριστού!

5. Στην  προσωπική του εμπειρία ως χριστιανού και του αποστολικού λειτουργήματος του, ο Παύλος κατενόησε ότι μόνον ο Χριστός είναι η οδός της σωτηρίας, εκείνος που, δια της χάριτος συμφιλιώνει τους ανθρώπους μεταξύ τους και με το Θεό. "Αυτός γαρ εστίν η ειρήνη ημών, ο ποιήσας τα αμφότερα εν και  το μεσότοιχον του φραγμού λύσας" (Εφ.2,14). Ο Απόστολος γίνεται στη συνέχεια ο υπερασπιστής της ενότητας,  στο εσωτερικό των κοινοτήτων  ως και μεταξύ τους, καθότι εφλέγετο  από "την μέριμναν πασών των Εκκλησιών" (πρβλ. Β' Κορ 11, 28) !

Το πάθος της ενότητας της Εκκλησίας πρέπει να είναι όλων των μαθητών του Χριστού. "Δυστυχώς, η θλιβερή κληρονομιά του παρελθόντος μας ακολουθεί ακόμα πέραν από το κατώφλι της τρίτης χιλιετίας [...], ένας  μακρύς δρόμος παραμένει  ακόμα να διανύσουμε" (Novo millenio ineunte, 48). Αλλά αυτό δεν πρέπει να μας αποθαρρύνει· η αγάπη μας για τον Κύριο μας ωθεί να εργασθούμε ακόμη περισσότερο προς όφελος της ενότητας. Για να κάνουμε νέα βήματα υπ αυτήν την έννοια, είναι σημαντικό να "ξεκινήσουμε από το Χριστό" (παραπάνω, παρ. 29).

"Στην προσευχή του Ιησού και όχι στις ικανότητές μας πρέπει να στηριχθεί η εμπιστοσύνη «ώστε να μπορέσουμε να φτάσουμε μέσα στην ιστορία στην πλήρη και ορατή κοινωνία όλων των χριστιανών [...] Είθε η ανάμνηση του καιρού όπου η Εκκλησία ανέπνεε με «δύο πνεύμονες» να ωθήσει τους χριστιανούς Ανατολής και Δύσεως να βαδίσουν μαζί στην ενότητα της πίστεως και στο σεβασμό των νομίμων διαφορών, αποδεχόμενοι αλλήλους και αλληλοστηριζόμενοι ως μέλη του μοναδικού Σώματος του Χριστού» (Novo millenio ineunte, 48)!

Η Παρθένος  Μαρία συνόδευσε με  την προσευχή και την παρουσία της τη ζωή και την αποστολή της πρώτης χριστιανικής κοινότητας γύρω από τους Αποστόλους (πρβλ. Πραξ 1,14). Έλαβε μαζί με αυτούς το Πνεύμα της Πεντηκοστής! Είθε να επαγρυπνεί κατά την πορεία  που οφείλουμε τώρα να διανύσουμε προς την πλήρη ενότητα με  τους αδελφούς μας  της Ανατολής και  να επιτελέσουμε από κοινού  με διάθεση και  ενθουσιασμό, την αποστολή που ο Ιησούς Χριστός εμπιστεύθηκε στην Εκκλησία του. Είθε η Παρθένος Μαρία, που τόσο τιμάται στη χώρα σας και κυρίως στα προσκυνήματα των νησιών, όπως της Παναγίας της Ευαγγελίστριας στην Τήνο και υπό την επωνυμία της Παναγίας της Φανερωμένης στη Σύρο, να μας οδηγεί πάντα προς τον Υιό της τον Ιησού (πρβλ. Ιω 2, 5). Ο Χριστός είναι "το φως το αληθινόν το φωτίζον πάντα άνθρωπον, ερχόμενον εις τον κόσμον" (Ιω 1,9)!

Δυνατοί από την ελπίδα που μας έρχεται από το Χριστό και ενισχυόμενοι από την αδελφική προσευχή όσων μας προηγήθηκαν στην πίστη, ας συνεχίσουμε το επίγειο  προσκύνημα μας ως αληθινοί αγγελιοφόροι του Ευαγγελίου, χαρούμενοι από την πασχαλινή δοξολογία που κατοικεί στις καρδιές μας και με την επιθυμία να την μοιρασθούμε με όλους:

"Αινείτε τον  Κύριον πάντα τα  έθνη, επαινέσατε αυτόν, πάντες οι λαοί. Ότι εκραταιώθη το έλεος αυτού εφ’ ημάς, και η αλήθεια αυτού μένει εις τον αιώνα" !" (Ψαλ. 116). Αμήν.

 

 

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΤΕΡΑ

ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΟ ΟΑΚΑ

 

Ευχαριστώ τον Κύριο που μπορώ να ζήσω αυτές τις μέρες προσκυνήματος στα βήματα του Αποστόλου των εθνών. Παρακαλώ τον Απόστολο Παύλο να σας συντροφεύει κάθε μέρα. Όπως ο Παύλος να είστε και εσείς μάρτυρες του Χριστού!

 

Ευχαριστώ, κατ’ αρχάς τον κ. Πρόεδρο της Δημοκρατίας για την πρόσκληση και για την υποδοχή του. Ευχαριστώ τον Μακαριότατο Χριστόδουλο και τους συνεργάτες του για το ενδιαφέρον που έδειξαν γι’ αυτό το προσκύνημα στα βήματα του Απ. Παύλου. Ταυτόχρονα οι ευχαριστίες μου εκφράζονται και προς τον Σεβ/τατο Φώσκολο και προς όλους τους καθολικούς επισκόπους. Ευχαριστώ και όλους εσάς που είστε εδώ παρόντες. Ο Χριστός και η Εκκλησία υπολογίζουν σε σας. Σας ευλογώ με όλη μου την καρδιά.  Ο Θεός να ευλογεί την Ελλάδα!

 

Προς τους Πολωνούς:

 

Χαιρετίζω όλους τους Πολωνούς που βρίσκονται εδώ. Χαίρομαι που συμμετέχετε ενεργά στη ζωή της Καθολικής Εκκλησίας στην Ελλάδα. Για το θέμα αυτό με ενημέρωσαν πολλές φορές οι επιχώριοι επίσκοποι. Ζείτε σε μια χώρα στην οποία από αιώνες διαπλέκονται διάφοροι πολιτισμοί, θρησκείες και πνευματικές παραδόσεις. Χαίρομαι που ευεργετείστε από αυτή την ποικιλία και που ταυτόχρονα διατηρείτε την ταυτότητά σας. Ευχαριστώ τους ππ. Ιησουίτες και όλους εκείνους που εργάζονται στην ποιμαντική φροντίδα ανάμεσά σας. Έχω στην καρδιά μου τις χαρές και τις έγνοιες σας και τις εμπιστεύομαι στην Πρόνοια του Θεού. Με τη μεσιτεία του Αποστόλου Παύλου, του οποίου η μνήμη είναι ιδιαίτερα ζωντανή στην Αθήνα, ζητώ από τον καλό μας Θεό να σας γεμίζει με τις ευλογίες Του.

 

Και στα ελληνικά:

 

H ειρήνη μαζί σας! Ο Θεός να ευλογεί την Ελλάδα!

 

 

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΟΣ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΠΑΤΕΡΑ

 

Στις 16 Μαϊου 2001, αφού ο πάπας Ιωάννης Παύλος Β’ επέστρεψε στη Ρώμη, στην καθιερωμένη κατήχηση της Τετάρτης προς τους πιστούς, στην πλατεία του Αγ. Πέτρου, αναφέρθηκε στο προσκυνηματικό του ταξίδι στην Ελλάδα, τη Συρία και τη Μάλτα (4-9 Μαϊου 2001). Αντιγράφουμε το απόσπασμα που αναφέρεται στην Ελλάδα και που αποτελεί μια σύνθεση της παρουσίας του στον ελληνικό χώρο.

 

«Πριν μια εβδομάδα ολοκληρώθηκε το προσκύνημά μου στη βήματα του Απ. Παύλου, που με έφερε στην Ελλάδα, στη Συρία και στη Μάλτα. Σήμερα είμαι ευτυχής να αναφερθώ μαζί σας σ’ αυτό το γεγονός που αποτελεί το τελευταίο μέρος της πορείας του Ιωβηλαίου προς τους κυριότερους σταθμούς της ιστορίας της σωτηρίας. Είμαι ευγνώμων προς όλους εκείνους που με συνόδεψαν με την προσευχή σ’ αυτό το αξέχαστο ταξίδι «επιστροφής στις πηγές», απ’ όπου αντλούμε τη φρεσκάδα της αρχικής χριστιανικής εμπειρίας.

Ανανεώνω τα αισθήματα εγκάρδιας ευγνωμοσύνης προς τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κωστή Στεφανόπουλο που με προσκάλεσε στην Ελλάδα. Ευχαριστώ τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Συρίας κ. Bashàr Al-Assad και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Μάλτας κ. Guido De Marco που με υποδέχτηκαν τόσο ευγενικά στη Δαμασκό και στη Valletta.

Παντού θέλησα να δώσω μαρτυρία προς τις Ορθόδοξες Εκκλησίες για την αγάπη και την εκτίμηση της Καθολικής Εκκλησίας, με την επιθυμία όπως η μνήμη των περασμένων λαθών να εξαγνιστεί πλήρως και να αφήσει χώρο στη συμφιλίωση και την αδελφοσύνη. Βρήκα τρόπο, ακόμα, να δώσω διαβεβαίωση για το ειλικρινές άνοιγμα με το οποίο απευθύνεται η Εκκλησία προς τους πιστούς του Ισλάμ, με τους οποίους μας ενώνει η προσκύνηση προς τον ένα και μοναδικό Θεό.

Αισθάνομαι ως μια ιδιαίτερη χάρη που μπόρεσα να συναντηθώ, κυρίως στους τόπους αποστολής τους, με τους καθολικούς επισκόπους της Ελλάδας, της Συρίας και της Μάλτας και μαζί τους με τους ιερείς, τους μοναχούς, τις μοναχές και πολυάριθμους λαϊκούς πιστούς. Ο διάδοχος του Πέτρου, στα βήματα του Παύλου, μπόρεσε να στηρίξει και να ενθαρρύνει αυτές τις κοινότητες, προτρέποντάς τες στην πιστότητα και ταυτόχρονα στο άνοιγμα και στην αδελφική αγάπη.

Στον Άρειο Πάγο της Αθήνας αντήχησαν τα λόγια της περίφημης ομιλίας του Παύλου, που αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων. Διαβάστηκε στα ελληνικά και στα αγγλικά και αυτό από μόνο του ήταν επιβλητικό: η ελληνική γλώσσα, πράγματι, ήταν η πιο διαδεδομένη στην περιοχή της Μεσογείου στην αρχή της πρώτης χιλιετίας, όπως σήμερα θα μπορούσε να είναι η αγγλική σε παγκόσμιο επίπεδο. Η «καλή είδηση» του Χριστού, που μας αποκάλυψε τον Θεό και είναι ο Σωτήρας του κόσμου, χθες, σήμερα και πάντα, προορίζεται για όλους τους ανθρώπους της γης, σύμφωνα με την ξεκάθαρη εντολή του. Σ’ αυτή την αρχή της τρίτης χιλιετίας, ο Άρειος Πάγος της Αθήνας έγινε κατά κάποιο τρόπο ο «Άρειος Πάγος του κόσμου» απ’ όπου το χριστιανικό μήνυμα της σωτηρίας προτείνεται σε όλους εκείνους που αναζητούν τον Θεό και τον φοβούνται, κατά την αποδοχή του αστείρευτου μυστηρίου της αλήθειας και της αγάπης. Ιδιαίτερα, μέσω της ανάγνωσης του «Κοινής δήλωσης» που υπέγραψα με τον Μακαριότατο Χριστόδουλο, Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος, στο τέλος της αδελφικής συνάντησης, απευθύναμε στα έθνη της ευρωπαϊκής ηπείρου μια έκκληση να μη λησμονήσουν τις χριστιανικές τους ρίζες.

Η ομιλία του Παύλου στον Άρειο Πάγο, που αποτελεί ένα υπόδειγμα ενσωμάτωσης του Ευαγγελίου σε μια κουλτούρα, διατηρεί αμείωτη την επικαιρότητά της. Για τον λόγο αυτό την πρότεινα κατά την Ευχαριστιακή Σύναξη με την Καθολική Κοινότητα στην Ελλάδα, υπενθυμίζοντας και το θαυμαστό παράδειγμα των Αγίων αδελφών από τη Θεσσαλονίκη, του Κυρίλλου και του Μεθοδίου, οι οποίοι με πιστότητα και δημιουργικότητα, εμπνεόμενοι απ’ αυτό το υπόδειγμα, δε δίστασαν να διαδώσουν το Ευαγγέλιο ανάμεσα στους σλαβικούς λαούς». [...]. 

«Στην Ελλάδα οι Καθολικοί είναι ειλικρινά προσηλωμένοι στην πατρίδα τους και θέλουν, χωρίς να γυρεύουν κανένα προνόμιο, να ασκούν τα θρησκευτικά, κοινωνικά και ιδιωτικά τους έργα ελεύθερα, ώστε το έθνος τους να έχει μεγαλύτερο όφελος. Δεν μπορώ παρά να χαρώ για την καλή τους φήμη και να ευχηθώ να εργάζονται με περισσότερο ζήλο και με περισσότερους καρπούς για τους συμπατριώτες τους, χωρίς προσωποληψίες».

 

Πάπας Ιωάννης Παύλος 2ος

προς τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωνσταντίνο  Καραμανλή

(12 Ιουνίου 1980)


home

main

) The climate of the island is very healthy. This is because the blowing of the northern winds prevents the development of germs. It is reported that some people that were sick and visited the island were healed without medicine.
Tinos is basically an island with religious and worshipping tourists. The finding of the icon, the erection of the temple, the improvement of the transportation had a great impact to the social and economic evolution of the island. The fact that it attracted tourism developed the city of Tinos, in contrast with the villages. Nevertheless it helped to reduce migration and kept the residents of the island on their land. From 1940 to 1981 approximately 32% of the population immigrated. In 1940 the town of Tinos concentrated 25% of the population.
Today urbanism has taken over and 75% of the population in concentrated in the town of Tinos. Today approximately 40 villages are inhabited. Their establishing history goes back to the middle ages and the Byzantine years. There are also many settlements, which are basically younger and were developed near the sea.
 The fact that many tourist centers were developed at many locations, the creation of greenhouses, n location canning of various vegetables, the systematic and advanced utilization of marble, played a major role in the keeping of the population on the island and especially at the villages. These developments have increased the occupation in various parts of the island having as a result to fight back of immigration.
The mixed religious population of Tinos, gives the island a special folklore character. A Tinian dialect is noticed, with the extraction of the vowels, the alteration of consonants and names of persons that have a western influence.
 At Tinos we come across two Christian dogmas that harmoniously coexist. The Temple of Evangelistria is a very important demotic worshipping area for the Orthodox and people from all over Greece assemble throughout the whole year to worship here. However at the same time Tinos is a very important center for the Catholics, basically for the Greek Catholics. All you need to do is to take a look around at all the churches in order to substantiate that you are at a religious center. When Panagia/ the Virgin Mary is celebrated, worshippers from all over the world swarm the island. Tinos belongs to the Cyclades and is the third in size island of this complex. Its area is 194 square kilometers. The total length of its coastline is estimated to approx 114 kilometers. It is situated south east of Andros and north west of Mykonos. It highest mountain is named Tsiknias and is 725 meters high. According to mythology Aelos, the god of the winds lived at the channel of Tsiknias. This explains the fact that the area is veAt Tinos irrespective of being Catholic or Orthodox, all the people have a deep love for the Virgin Mary. The Orthodox celebrates Panagia (Virgin Mary) on the 25th of March and on the 15th of August and the Catholics on the 1st Sunday of May and also on the 15th of August. The residents of Tinos are very hospitable and they open heartedly offer food and board to the worshippers during the festivities. The Tinians in order to sustain the ground from suffering intense deterioration, have created on the sides of the mountains the so called pezoules, which are small fields with a resistance made of rocks in order for the ground not to get corroded and are used to cultivate their products. The reduction of the agricultural population slowly left some of these areas uncultivated. Today cereals, citrus fruit, fruits and also oil, wine and raki are cultivated. The products are consumed basically within internal market but some are also exported. Another beneficial product of Tinos, is its honey. In the past they also had silk growing.