Θησαυρός σε πήλινα σκεύη

Γράφοντας ο Απόστολος Παύλος προς τους πιστούς της Κορίνθου για το μυστήριο της αποκάλυψης του Ευαγγελίου στους πιστούς, σημειώνει: «Ο Θεός είναι αυτός που είπε να λάμψει το φως μέσα από το σκοτάδι. Αυτός έλαμψε μέσα στις καρδιές σας, για να κάμει να φωτι­στεί η γνώση της δόξας του Θεού, στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Αυτόν τον θησαυρό τον έχουμε μέσα σε πήλινα σκεύη, ώστε η υπεροχή της δύναμης να ανήκει στο Θεό και να μην προέρχεται από εμάς» (2Κορ 4,6-8).

Οι χριστιανοί, με άλλα λόγια, κατέχουν ένα θησαυρό που δεν οφείλεται στη δική τους αξία και αξιοσύνη, αλλά στη χάρη του Θεού, ο οποίος δωρεάν τους τον παραχώρησε. Ο θησαυρός αυτός συνίσταται στη «γνώση της δόξας του Θεού», που αποκαλύφτηκε στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Η γνώση αυτή δεν είναι κάτι που εξασφαλίστηκε για πάντα. Μπορεί πολύ εύκολα να απολεσθεί, αφού η ανθρώπινη ικανότητα να τη συγκρατήσει και να την αναπτύξει, είναι ιδιαίτερα εύθραυστη, σαν ένα πήλινο σκεύος.

Οι χριστιανοί παρέλαβαν από τον Κύριο το μεγάλο δώρο της ενότητας, η οποία τους αποκαλύφτηκε ως δώρο στο Μυστήριο της Αγιότατης Τριάδας, εκεί όπου οι Τρεις είναι ταυτόχρονα και ο Ένας! Η ενότητα των χριστιανών μεταξύ τους θα έπρεπε να είναι ο αντικατοπτρισμός αυτής της θεϊκής ενότητας. Καθήκον των χριστιανών είναι η συνεχής αναζήτηση της χαμένης ενότητας, που απωλέστηκε με την αμαρτία και από τότε εισήλθε ο διχασμός. Κάθε διχασμός είναι αμαρτία και αποτέλεσμα αμαρτίας. Κανένας δεν είναι αμέτοχος της ευθύνης, που η τόσο πολύτιμη ενότητα χύθηκε επειδή η πήλινη ανθρώπινη αδυναμία δε μπόρεσε να τη συγκρατήσει.

Σήμερα βρισκόμαστε στην αναζήτησή της. Όποιος παραμελεί τη δυναμική αναζήτησή της γίνεται συνένοχος στην αμαρτία της διαίρεσης και του διχασμού. Τα Μυστήρια της Εκκλησίας ωθούν τους χριστιανούς προς τα εκεί, επειδή, όπως λέει ένα κείμενο της πρωτοχριστιανικής Γραμματείας: «Όταν κάποιος ρώτησε τον Κύριο πότε θα έρθει η Βασιλεία του, εκείνος απάντησε: ‘Όταν τα δύο θα έχουν γίνει ένα’» (Κλήμη, 2η Επιστολή, 12). Αυτή τη χαμένη ενότητα είναι που αναζητούμε και γι’ αυτήν προσευχόμαστε αυτή την περίοδο. Είθε!



Το Γράμμα του Αρχιεπισκόπου

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

 

Α γ α π η τ ο ί μ ο υ,

 

Τους τελευταίους καιρούς, κάνω ότι μπορώ, για να γιορτάσω τα Χριστούγεννα στις απομακρυσμένες από την έδρα μου ενορίες, εκείνες δηλαδή της Σάμου, της Χίου και της Μυτιλήνης. Θέλω να νοιώσουν όλα τα μέλη της Εκκλησίας μας, πως κατέχουν την ίδια θέση στην καρδιά μου και οι πολλοί και οι λίγοι και οι κοντινοί και οι μακρινοί.

 

Πάντα σχεδόν φροντίζουμε να κάνουμε λεπτομερή Προγράμματα και όλα τα προβλέπουμε πολύ ενωρίς. Όταν όμως έλθει η ώρα της υλοποίησης τος, άλλες δυνάμεις, ανεξάρτητες από τις λίγες τις δικές μας, μας τα  αλλάζουν ολικώς ή μερικώς. Τα σχέδια τα δικά μας φαίνονται διαφορετικά από του Κυρίου. Αυτό έγινε και κατά τα φετινά Χριστούγεννα.

Ένα πολύχρωμο Πρόγραμμα, σε δίπτυχο, αποτύπωνε την απόφασή μου να περάσω δύο ημέρες, πριν από τα Χριστούγεννα, στη Μυτιλήνη προσφέροντας πνευματική εξυπηρέτηση στην εκεί ενοριακή μας κοινότητα και άλλες τρις στη Χίο. 

Το Πρόγραμμα έγκαιρα είχε σταλεί ταχυδρομικώς σε όλες τις Καθολικές οικογένειες της Μυτιλήνης και της Χίου και ήμουν σχεδόν βέβαιος πως τα φετινά Χριστούγεννα θα ήταν ακόμη καλύτερα από τα περσινά που ήταν καλά.

Όλα ήταν έτοιμα. Είχα βρει πέντε βοηθούς: τον Ιεροδιάκονό μας, δύο μοναχές και δύο λαϊκά μέλη της Εκκλησίας μας. Τα  εισιτήρια είχαν εκδοθεί. Οι βαλίτσες από πολύ ενωρίς είχαν ετοιμαστεί. Τα δώρα για τα παιδιά είχαν πακεταριστεί. Είχαμε προβλέψει σχεδόν τα πάντα με κάθε λεπτομέρεια. Εκείνο όμως που δεν είχαμε προβλέψει γιατί δεν μπορούσαμε και να το προβλέψουμε, ήταν ο καιρός, και ο αριθμός των μποφόρ.

Την παραμονή της αναχώρησής μας οι θυελλώδεις άνεμοι έκαναν επιδεικτικά την εμφάνισή τους στο Αιγαίο. Αυτή τη φορά δεν αρκέστηκαν στα οκτώ, έφθασαν και μέχρι τα εννιά. Τα πλοία έδεσαν. Ευτυχώς όμως δεν είχαμε προλάβει να μπούμε μέσα, γιατί διαφορετικά τα πράγματα θα ήταν ακόμη πιο δύσκολα. Θα έμοιαζαν με εκείνα που περάσαμε πριν από τρία χρόνια, όταν διανυκτερεύσαμε στο λιμάνι του Πειραιά σε μια καμπίνα του ΟΓ ΜΥΤΙΛΗΝΗ. Τότε, που, τελικά, αντί να εορτάσω Χριστούγεννα στη Χίο, τα  εόρτασα στο Ψυχικό της Αττικής.

Πριν από κάθε ταξίδι δημιουργούνται κάποιοι προβληματισμοί. Αυτή τη φορά ήταν αρκετοί. Η απόφαση όμως είχε ληφθεί. Η  καλή πρόθεση υπήρχε. Πλοίο όμως δεν υπήρχε και χωρίς πλοίο κανείς δεν μπορεί να μετακινηθεί προς τον Πειραιά από τα νησιά, όταν αυτά ακόμη δεν διαθέτουν αεροδρόμιο! Δε χάσαμε όμως το θάρρος μας, ούτε και αλλάξαμε απόφαση. Θα πηγαίναμε για Χριστούγεννα έστω μόνο στη Χίο. Είχαμε χάσει τη μάχη για τη Μυτιλήνη και θέλαμε να κερδίσουμε εκείνη της Χίου. Όμως σε κάθε χαμένη μάχη υπάρχουν και απώλειες. Εμείς χάσαμε ευτυχώς μόνο δύο, που άλλαξαν γνώμη επειδή υπήρχαν βάσιμες πληροφορίες πως άλλα πολλά μποφόρ θα διαδεχτούν αυτά που φεύγουν.

Μέσα στους προβληματισμούς μας για το τι να κάνουμε τελικά, ήρθε το φως. Όλα άλλαξαν και όχι απλώς προς το καλύτερο αλλά σχεδόν προς το τέλειο. Σε κάποια ηλεκτρονική σελίδα (κοινώς side - δεν γράφω ποια για να μη θεωρηθεί διαφήμιση), διάβασα πως  τη Δευτέρα 23 Δεκεμβρίου, προπαραμονή των Χριστουγέννων, περνά από την Τήνο το ΟΓ ΜΙΛΕΝΑ και μέσω Μυκόνου τραβά για Χίο και για Μυτιλήνη. Την θεώρησα ευκαιρία ιδανική και ως ανταμοιβή της υπομονής μας και της επιμονής μας. Εκδόθηκαν νέα εισιτήρια και αρχίσαμε τα τηλεφωνήματα δεξιά και αριστερά για να μάθουμε τι ώρα περνά το πλοίο. ’λλοι μας έλεγαν γύρω στα μεσάνυκτα. ’λλοι στη μία μετά τα μεσάνυχτα. Τελικά στις τρις το πρωί, το είδαμε να μπαίνει καμαρωτό – καμαρωτό και με επισημότητα στο έξω λιμάνι της Τήνου!

Το ταξίδι άρχισε με καλούς οιωνούς και με καλύτερους ακόμη στις 8,30 το πρωί φθάσαμε στη Χίο!

Χωρίς να χάσουμε καθόλου χρόνο, ασχοληθήκαμε με την προετοιμασία της βραδινής ιεροτελεστίας που προέβλεπε την Χριστουγεννιάτικη Αγρυπνία στις 11,15 και τη μεσονύκτια Θεία Λειτουργία της Γεννήσεως. Ο επιστάτης του Ναού είχε φιλοτεχνήσει μία ωραία φάτνη σε φυσικό σχεδόν μέγεθος. Εμείς στολίσαμε το Ναό. Προβλέψαμε τα ιερά κείμενα, τα ιερά σκεύη και τα άμφια.

Στη Χριστουγεννιάτικη Αγρυπνία και τη Θεία Λειτουργία της Γέννησης συμμετείχαν περίπου εικοσιπέντε άτομα και άλλα τόσα το πρωί των Χριστουγέννων, ο ίδιος περίπου αριθμός και την επομένη στις 26 Δεκεμβρίου. Περίμενα περισσότερο κόσμο! Όμως η παρουσία αυτών των προσώπων έμοιαζε με εκείνη της φάτνης. Ήταν παρόντες ταπεινοί βοσκοί, μορφωμένοι μάγοι και μερικά αγγελούδια! Εορτάσαμε Χριστούγεννα!

Σ’ αυτές τις μικρές ακριτικές ενορίες μας, πολλές φορές, συνηθίζουμε να μετρούμε τους πιστούς που συμμετέχουν στις ιερές ακολουθίες. Αυτό πότε μας δίνει κουράγιο και πότε μας ανανεώνει την ελπίδα πως την επόμενη φορά θα είναι περισσότεροι.

Και στην περιοχή αυτών των ακριτικών νησιών του Αιγαίου υπάρχουν αρκετοί μετανάστες. Φέτος ο Κύριος μας είπε: «Σ’ αυτή την πόλη έχω πολύ λαό». Την είδηση αυτή την έφερε ένας Καθολικός Αλβανός που μας μίλησε για τρακόσους Αλβανούς Καθολικούς. Έχουμε εκεί λοιπόν πολλή ποιμαντική εργασία να κάνουμε.

Η επίσκεψη στις Δικαστικές φυλακές της Χίου είναι κάτι που δεν αφήνουμε εύκολα. Τόσο οι παλαιοί κρατούμενοι όσο και ο νέοι βλέπουν αυτή την επίσκεψη πολύ ευεργετική και αληθινά  ευαγγελική. Εξάλλου τις άγιες αυτές μέρες τόσο των Χριστουγέννων όσο και του Πάσχα και οι 130 κρατούμενοι δέχονται με πολλή χαρά το «δεματάκι της αγάπης» από την Κάριτας Χίου, η οποία  τηρεί και το πνεύμα και το γράμμα του Ευαγγελίου.

Όλα έγιναν και αυτή τη φορά, όχι όπως τα είχαμε προγραμματίσει εμείς, αλλά όπως τα είχε αποφασίσει ο Κύριος.

Την Παρασκευή 27 Δεκεμβρίου, ευτυχισμένοι και γι’ αυτό το ποιμαντικό μας ταξίδι επιστρέψαμε στην Τήνο. Το ταξίδι της επιστροφής ήταν σχεδόν διασκέδαση, αφού χορεύαμε για δώδεκα ώρες «στον έντονο ρυθμό των βορείων ανέμων που έπνεαν με οκτώ μποφόρ».

 

Με πολλή εν Χριστώ αγάπη.

 

+ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Καθολικός Αρχιεπίσκοπος Νάξου-Τήνου-’νδρου-Μυκόνου

 


Χώρα

v      Την Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2002,  εορτή της Αγ. Οικογένειας, η τοπική μας Εκκλησία γιόρτασε στην ενορία του Αγ. Νικολάου της Χώρας αυτή την εορτή, μαζί με τα ζευγάρια που τέλεσαν τους γάμους των κατά τα έτη 2001 και 2002, από τότε που άρχισε να εφαρμόζετε ο θεσμός της προετοιμασίας των μελλονύμφων. Ο Αρχιεπίσκοπος συνεπικουρούμενος από όλους τους εφημερίους, τέλεσε τη Θ. Λειτουργία της Αγ. Οικογένειας και κήρυξε τον Θ. Λόγο, μέσα στα πλαίσια της ενοριακής ευχαριστιακής σύναξης. Μετά τη Θ. Λειτουργία η Αρχιεπισκοπή παρέθεσε δείπνο στο εστιατόριο «Μεσκλιές» στο οποίο παρακάθισαν τα νέα ζευγάρια και οι ιερείς εφημέριοί τους, μέσα σε χαρούμενη γιορταστική ατμόσφαιρα. Στην εκδήλωση είχε κληθεί και ο Σεβ/τατος Μητροπολίτης Σύρου-Τήνου κ. κ. Δωρόθεος, ο οποίος λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων βρισκόταν στην Αθήνα. Τον αντιπροσώπευσαν επαξίως οι αιδ/τατοι π. Στυλιανός Τουφεκλής και π. Γεώργιος Φανερός με τις πρεσβυτέρες τους. Κατά τη διάρκεια του δείπνου ο π. Μάρκος Φώσκολος, υπεύθυνος της προετοιμασίας των μελλονύμφων, εξέφρασε τη χαρά της Εκκλησίας μας να βλέπει νέους ανθρώπους να αρχίζουν με κουράγιο την κοινή τους ζωή βασιζόμενοι στην πίστη τους στον Ιησού Χριστό και ευχήθηκε να υπάρξει μια από κοινού ποιμαντική μέριμνα για τα μικτά ζευγάρια με την Ορθόδοξη Εκκλησία της Τήνου. Ο π. Στυλιανός, αφού συνεχάρη τον Αρχιεπίσκοπο για την πρωτοβουλία, εξέφρασε τις ευχές του Σεβ/τατου Μητροπολίτη και τη διαβεβαίωση πως η οικογένεια που οικοδομείται πάνω στον Χριστό μπορεί να ξεπεράσει κάθε δυσκολία. Η ζεστή οικογενειακή αυτή εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την κοπή τούρτας και ευχάριστα τραγούδια. Και του χρόνου!

Σμαρδάκιτο

v      Στις 20 Δεκεμβρίου 2002, όπως είχε προαναγγελθεί, πραγματοποιήθηκε και στην ενορία μας η πνευματική εκδήλωση υπέρ της ειρήνης του κόσμου που είχε διοργανώσει σε όλη την Ευρώπη η φιλανθρωπική οργά-νωση της ΚΑΡΙΤΑΣ. Τελέστηκε η Θ. Λειτουργία για την ειρήνη και αναπέμφθηκαν ειδικές δεήσεις για τον σκοπό αυτό. Τόσο στο Σμαρδάκιτο, όσο και στα άλλα χωριά, είχαν φωταγωγηθεί οι ενοριακοί ναοί και τα σπίτια των κατοίκων, ως εξωτερική εκδήλωση συμμετοχής και αίτησης του δώρου της ειρήνης σε όλον τον κόσμο.

v      Στις 31 Δεκεμβρίου, εορτή του Αγίου πάπα Σίλβεστρου, τελέστηκε η Θ. Λειτουργία στο ομώνυμο κοιμητηριακό παρεκκλήσι της ενορίας μας, όπως κάθε χρόνο, με ιδιαίτερη δέηση για το τέλος του έτους.

v       Κατά τη διάρκεια της ενοριακής Θ. Λειτουργίας το Σάββατο 4 Ιανουαρίου 2003, έλαβαν το Μυστήριο του Βαπτίσματος η Μαρία-Αντωνία Φωσκόλου του Αντωνίου και της Αλεξίας και η Μαρία-Ευαγγελία Φιοράντη του Μάρκου και της Μαριέττας. Συγχαίρουμε τους ευτυχείς γονείς και τους ευχόμαστε να δουν μια μέρα τα παιδιά τους καλές χριστιανές!

Κώμη

Τελέστηκε πανηγυρική Θ. Λειτουργία στις 11 Δεκεμβρίου στο Εξωκλήσι του Αγίου Νικολάου Σπηλιάς και στις 13 Δεκεμβρίου στο Εξωκλήσι της Αγίας Λουκίας.

Αγάπη

v      Τελέστηκε πανηγυρική Θ. Λειτουργία στις 29 Νοεμβρίου προς τιμή του Αγίου Ανδρέα στο παρεκκλήσιο του Κοιμητηρίου Γρίζας, στις 5 Δεκεμβρίου προς τιμή του Αγίου Νικολάου στο Παρεκκλήσιο του Κοιμητηρίου στη Γρίζα, στις 9 Δεκεμβρίου στο Εξωκλήσι της Αμιάντου Συλλήψεως της Θεοτόκου (Κιουρά) και στις 31 Δεκεμβρίου προς τιμή του Αγίου Σίλβεστρου στο Παρεκκλήσιο του Αγίου Ελευθερίου.

v      Πραγματοποιήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου η Σύσκεψη των Επιτροπών Κάριτας της Τοπικής μας Εκκλησίας.

Αγάπη - Κώμη

v      Την Παρασκευή 20 Δεκεμβρίου, ενωμένοι με όλη την Τοπική Εκκλησία έγινε η φωταγώγηση των Ναών, σπιτιών και άλλων κτιρίων από τις 5.30 μ.μ. έως 7.30 μ.μ. για την παγκόσμια ειρήνη. Στους Ενοριακούς Ναούς τελέστηκε η Ακολουθία του Αγίου Ροδαρίου για την Ειρήνη στον κόσμο

v      Φέτος, όπως και κάθε χρόνο, οι νέοι των ενοριών κατασκεύασαν τη χριστου-γεννιάτικη φάτνη σε κατάλληλα διαμορφωμένους χώρους. Θυσίασαν ώρες από τον πολύτιμο χρόνο τους για να παρουσιάσουν την αναπαράσταση του σπηλαίου της Βηθλεέμ. Ο Κύριος ας τους καθοδηγεί σε κάθε βήμα της ζωής τους.

v      Την 1η Ιανουαρίου μετά τη Θ. Λειτουργία και τη Δοξολογία για το Νέο Έτος έγινε ανταλλαγή ευχών στις Ενοριακές Αίθουσες και οι προβλεπόμενες εκδηλώσεις για την κοπή της πίττας.

Περάστρα

Τελέστηκε πανηγυρική Θ. Λειτουργία στις 27 Δεκεμβρίου στο Εξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη.

Βρυσί

Ξεκίνησαν οι εργασίες για την ριζική ανακαίνιση του πρώτου και παλιού Ναού του Προσκυνήματος καθώς και του Επιτροπικού δίπλα στο Παρεκκλήσιο της Ευρέσεως. Επίσης επισκευάζεται στο εξωτερικό του μέρος ο ξενώνας που κτίστηκε το 1980, ο οποίος παρουσιάζει σημαντικές φθορές λόγω της σκουριάς που παρουσίασαν τα σίδερα στα δοκάρια και τις κολώνες του κτιρίου.

Κάτω Κλείσμα

Στις 15 Δεκεμβρίου 2002 απεβίωσε ο Τζουάννες Απέργης (Μακιός) σε ηλικία 82 ετών. Συλλυπούμαστε τους οικείους του και ευχόμαστε την αιώνια ανάπαυση της ψυχής του!

Καλλονή

v      Στις 31 Δεκεμβρίου 2002, απεβίωσε ο Βαπτιστής ’νδροβικ (Μπενεντές) σε ηλικία 80 ετών. Συλλυπούμαστε τους οικείους του και ευχόμαστε την αιώνια ανάπαυση της ψυχής του!

v      Κατά τα Χριστούγεννα, στη Καλλονή, έγινε η τριήμερη προσκύνηση του Αγιοτάτου Μυστηρίου, όπως κάθε χρόνο.

v      Πανηγύρισαν επίσης ο ’γιος Αντώνιος στο παλαιό ερημητήριο στην Αγ. Υπακοή και ο ’γιος Σεβαστιανός στον Κουνάδο.

Ταραμπάδος

Στις 8 Ιανουαρίου απεβίωσε στην ενορία μας, σε ηλικία 46 ετών, ο Μιχαήλ Καλούμενος και την επομένη κηδεύτηκε στο ενοριακό μας κοιμητήριο. Στην κηδεία του παρέστη ο Σεβ/τατος Αρχιεπίσκοπός μας και συλλειτούργησαν όλοι οι εφημέριοι της Τήνου. Συλλυπούμαστε τη σύζυγό του, τα παιδιά του, τη μητέρα και τα αδέλφια του και ευχόμαστε την αιώνια ανάπαυση της ψυχής του στη Βασιλεία του Θεού. 

Σκαλάδος

v      Εκτός από τη μεγάλη Γιορτή των Χριστουγέννων, δυο άλλες μέρες σημείωσαν πιο έντονα τη θρησκευτική ζωή της ενορίας μας κατά το μήνα Δεκέμβριο 2002. Η πρώτη ήταν η εορτή της Αμίαντης Σύλληψης. Από τις 7 Δεκεμβρίου, ημέρα Σάββατο, παραμονή της εορτής, κάτι ιδιαίτερο έγινε. Κατά τη συνάντηση που είχε ο εφημέριος με τα παιδιά μια ώρα πριν από τη θεία Λειτουργία, μεταξύ άλλων που τους είπε σχετικά με την αυριανή γιορτή, τους μοίρασε από ένα Ροδάριο και τους εξήγησε πώς χρησιμοποιείται και πώς μπορούν να προσεύχονται μ’ αυτό. Τους μοίρασε επίσης και την εικόνα της Παναγίας του Ροδαρίου που τύπωσε η Αρχιεπισκοπή μας. Έτσι πριν από τη θεία Λειτουργία, μαζί με τους μεγάλους και  με αρκετή προσέλευση, παιδιά και μεγάλοι προσευχηθήκαμε στο Θεό μέσω της Παναγίας, κάνοντας και στο χωριό μας την έναρξη του έτους του Ροδαρίου.

v      Κάτι ανάλογο έγινε και στις 20 Δεκεμβρίου, ημέρα κατά την οποία είχαμε κληθεί από την ΚΑΡΙΤΑΣ να συμμετάσχουμε σε μια εκδήλωση για την ειρήνη. Στην αρχή φωταγωγήσαμε το ναό και ολόκληρο το χωριό μας, ένας μεγάλος αριθμός πιστών προσήλθε στο ναό με πρώτα τα παιδιά, και πάλι με την απαγγελία του αγίου Ροδαρίου προσευχηθήκαμε για την ειρήνη.

v      Το εννιάμερο των Χριστουγέννων δεν μπορούμε να πούμε ότι έγινε με τον ίδιο ζήλο. Λίγο εξαιτίας του κρύου, λίγο εξαιτίας των υλικών προετοιμασιών για τις γιορτές, μάλλον σκορπίσαμε. Όμως τη νύχτα των Χριστουγέννων, παρά το γεγονός ότι αρκετοί απουσίαζαν λόγω διακοπών, η βραδινή τελετή ήταν λαμπρή και τα παιδιά συμμετείχαν με όμορφο τρόπο και με τάξη.

v      Στην εορτή των Θεοφανίων το χωριό μας ξαναζωντάνεψε πάλι. Οι εκδρομείς επέστρεψαν στη βάση τους και αρκετοί αθηναίοι Σκαλαδιανοί ήρθαν και άνοιξαν τα σπίτια τους για τον αγιασμό. Ανήμερα της εορτής, στις 10.30 π.μ. έγινε ο αγιασμός του νερού στον ενοριακό ναό και ακολούθησε η θεία Λειτουργία. Αμέσως μετά, συνοδευόμενος από όλα τα παιδιά ο ιερέας πέρασε από όλα τα σπίτια για να εισέλθει ο Σταυρός του Κυρίου και να κατέλθει σ’ αυτά η ευλογία Του. Η ηλιόλουστη μέρα πρόσθεσε κι αυτή στον εορτασμό.

v      Βέβαια είχαμε και τα πιο δυσάρεστα. Στις 20 Δεκεμβρίου, στην Αθήνα, έφυγε για την ουράνια πατρίδα ο μπάρμπα Μάρκος Φόνσος, ένα από τους τρεις Σκαλαδιανούς πατριάρχες. που είχαν απομείνει. Αγαπητός και πρόσχαρος όπως ήταν πάντα στη ζωή του, έφυγε ήρεμα, πλήρης ημερών όπως «ο δίκαιος», σε ηλικία 93 ετών. Εμείς θα συνεχίσουμε να τον θυμόμαστε καθισμένο στη βεραντούλα του παλιού καφενεδακιού, με το πρόσωπο γεμάτο χαμόγελο, πιάνοντας τη συζήτηση με κάθε περαστικό και έτοιμος να μοιραστεί τον καφέ μαζί του. Ενταφιάστηκε στην Αθήνα, στις 21 Δεκεμβρίου. Στην σεβαστή σύζυγό του, κ. Μιρκέτα, όλοι οι Σκαλαδιανοί εκφράζουμε τα θερμά συλλυπητήριά μας και προσευχόμαστε στον Κύριο για την ανάπαυση της ψυχής του.

Λουτρά

v      Μεγάλο πλήγμα χτύπησε το χωριό μας με την αρχή του χρόνου. 2 Ιανουαρίου, γύρω στη μία το μεσημέρι, κίνηση δημιουργήθηκε στο Κέντρο Υγείας. Από ερώτηση σε ερώτηση εντοπίστηκε η πορεία του ασθενοφόρου: προς Λουτρά. Οι λίγοι εναπομένοντες αλληλοκοιτάζονται: ποιος; πού; Και τελικά εντοπίστηκε: στο Μοναστήρι των Πατέρων, ο π. Μάρκος. Ναι! ο π. Μάρκος Μακρυωνίτης έφυγε διακριτικά και αθόρυβα, έτσι, όπως έζησε, χωρίς να ταλαιπωρήσει και, ευτυχώς, χωρίς να ταλαιπωρηθεί. Στη στιγμή, όλοι οι χωριανοί, απ’ οπουδήποτε της Τήνου βρέθηκαν στο Μοναστήρι, έτοιμοι να προσφέρουν κάθε υπηρεσία. Η είδηση διαδόθηκε και από παντού έφθαναν μηνύματα αλληλεγγύης και αγάπης.

 Η κηδεία έγινε την επομένη, Παρασκευή, 3 Ιανουαρίου. Η σορός είχε μεταφερθεί από την παραμονή στον ενοριακό ναό του Αγίου Ιγνατίου. Εκεί τον ξενυχτήσαμε με μια συνεχή προσευχή για την ανάπαυση της ψυχής του π. Μάρκου αλλά και δοξολογώντας τον Κύριο για το έργο που επιτέλεσε μέσω μιας λαμπρής μοναχικής ζωής. Η νεκρώσιμος θεία Λειτουργία και ακολουθία της ταφής άρχισε στις 2 παρά τέταρτο το μεσημέρι. Μόνο όποιος ήταν παρών εκείνη την ημέρα μπορεί να αναλογιστεί το πλήθος που ήρθε να πει το ύστατο χαίρε στο αδελφό, στο φίλο, στον ευεργέτη, στον παρηγορητή, στον πνευματικό πατέρα, στον άξιο ιερέα του Κυρίου. Και μέσα σ’ ένα κλίμα κατάνυξης και προσευχής αναλογιζόταν την ευεργεσία που είχε λάβει από τον Κύριο δια χειρός π. Μάρκου. Οι προσευχές μας ας συνεχίσουν να τον συνοδεύουν.

’νδρος

Στις 26 Δεκεμβρίου 2002 ο εφημέριος επισκέφτηκε την ενορία του Αγ. Ανδρέα και τέλεσε τη χριστουγενννιάτικη Θ. Λειτουργία για τους πιστούς. Στη Θ. Λειτουργία παραβρέθηκε και ο π. Ιωάννης Στάμος που αντάλλαξε τις ευχές του μαζί μας. Τον ευχαριστούμε! Επίσης, τέλεσε τη Θ. Λειτουργία και στις 19 Ιανουαρίου. 



 

ΑΙΩΝΙΑ Η ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ !

 

Στις 2 Ιανουαρίου 2003, λίγες ώρες μετά την είσοδο του νέου έτους, ο π. Μάρκος Μακρυωνίτης επέστρεψε στον Κύριο που τον κάλεσε. Πιστεύουμε πως δεν θα ήταν δύσκολο για τον π. Μάρκο να απαντήσει θετικά και σ’ αυτό το κάλεσμα του Κυρίου του. Έτσι κι αλλιώς είχε μάθει να απαντά αμέσως και θετικά σε όσα καλέσματα του είχε απευθύνει κατά τη διάρκεια της ζωής του. Πόσο μάλλον σ’ αυτό το τελευταίο, κατά το οποίο τον κάλεσε να επιστρέψει κοντά του, κοντά σ’ Αυτόν που υπεραγαπούσε. Πράγματι, αν μπορούσαμε να πούμε κάτι για τον π. Μ. Μ., όπως υπογραφόταν στα πολυάριθμα κείμενα που δημοσίευσε, ήταν ένας άνθρωπος ερωτευμένος με τον Ιησού Χριστό και προσπαθούσε να δείξει αυτή την αγάπη καθημερινά στα πρόσωπα των συνανθρώπων του.

Ο π. Μάρκος Μακρυωνίτης γεννήθηκε στις 11 Φεβρουαρίου 1924 στη Βάρη της Σύρου. Από νωρίς ζήτησε να ακολουθήσει το μοναχικό βίο, γι’ αυτό πολύ γρήγορα αποχωρίστηκε την οικογένειά του και εισήλθε στην «Αποστολική Σχολή». Έφυγε για τη Σικελία, όπου ολοκλήρωσε τη μέση εκπαίδευση. Εκεί, την 1 Αυγούστου 1939 εισήλθε στο Δοκίμιο του Τάγματος των πατέρων Ιησουϊτών, στην Μπαγκερία. Είναι μια περίοδος δυο ετών, κατά την οποία ο νέος δόκιμος διδάσκεται το μοναχικό βίο πριν δεσμευτεί με τους όρκους του μοναχού. Εκεί παρέμεινε και μετά το πέρας του Δοκιμίου, αφού η κατάσταση πολέμου δεν του επέτρεπε να μετακινηθεί. Το 1945, στη Μεσσήνη της Σικελίας,  αρχίζει για τρία χρόνια μαθήματα Φιλοσοφίας. Το 1949 τον βρίσκουμε στη Λυών της Γαλλίας να μελετά για τέσσερα χρόνια τη Θεολογία. Το 1951 επέστρεψε για λίγο στη Σικελία, όπου και χειροτονήθηκε ιερέας και επέστρεψε πάλι στη Λυών για να συνεχίσει και να ολοκληρώσει τις θεολογικές του σπουδές.

Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1953. Στην Αθήνα, στη γνωστή οδό «Μιχαήλ Βόδα» υπηρέτησε ως Επιμελητής στο Μικρό Ιεροσπουδαστήριο. Τρία χρόνια μετά, το 1956, επέστρεψε στη Γαλλία για ένα τρίτο έτος Δοκιμίου, πριν κάνει τους επίσημους και οριστικούς μοναχικούς του όρκους. Το 1957 επέστρεψε και πάλι στο μικρό Ιεροσπουδαστήριο, στην αρχή ως Επιμελητής, αργότερο ως πνευματικός καθοδηγητής των μικρών ιεροσπουδαστών και παρέμεινε σ’ αυτή τη θέση για περισσότερο από 10 χρόνια. Όσα χρόνια έμεινε στην Αθήνα ανέπτυξε μια θαυμαστή αποστολική δραστηριότητα και σε τομείς άκρως πρωτοποριακούς για την εποχή και για την Ελλάδα, όπως εγκαινίασε ένα μικρό εβδομαδιαίο περιοδικό,  τα «Φιλμ της εβδομάδος». Κάθε εβδομάδα έβλεπε δεκάδες ταινίες και έγραφε γι’ αυτές μια ηθική κριτική και την κυκλοφορούσε σε εφημερίδες και σε φίλους του κινηματογράφου. Υπήρξε και διευθυντής του «Αγγελιαφόρου της Ιεράς Καρδίας» για πολλά χρόνια και μέχρι του θανάτου του δημοσίευε εκεί την παρουσίαση των θεμάτων για την «Αποστολή της Προσευχής» και εκατοντάδες άλλα άρθρα θρησκευτικού και κοινωνικού περιεχομένου, καθώς και στις «Ενοριακές Καμπάνες» της Σύρου. Την ίδια εκείνη εποχή υπήρξε πνευματικός καθοδηγητής των καθολικών φοιτητών στην Αθήνα, στην οργάνωση της «Pax Romana» και διατήρησε την πνευματική εκείνη σχέση και φιλία με τους νέους καθολικούς επιστήμονες όταν ολοκλήρωναν τις ανώτατες σπουδές τους. Αν και μοναχός δε σταμάτησε ούτε στιγμή να προσφέρει την ποιμαντική του φροντίδα στην ενορία της «Μιχαήλ Βόδα» και στην ενορία του Αγ. Ιωσήφ για τους Έλληνες και τους Γάλλους καθολικούς εργαζόμενους στα ’σπρα Σπίτια της Βοιωτίας («Αλουμίνιο της Ελλάδος»). 

Το 1969 ονομάστηκε ηγούμενος των Πατέρων Ιησουϊτών στην Αθήνα. Ένα χρόνο μετά, του ανατέθηκε μεγαλύτερη ευθύνη, με τον τίτλο του πρωθηγουμένου των Ιησουϊτών στην Ελλάδα, έχοντας έτσι την ευθύνη για το συντονισμό των τριών Κοινοτήτων Αθήνας, Σύρου και Τήνου. Την ευθύνη του πρωθηγουμένου διατήρησε και μετά το 1975, έτος κατά το οποίο ανέλαβε τη διεύθυνση του Μικρού Ιεροσπουδαστηρίου, το οποίο, τη χρονιά εκείνη, μεταφέρθηκε στην Ποσειδωνία της Σύρου. Όταν το Μικρό Ιεροσπουδαστήριο παραδόθηκε στον εφημεριακό κλήρο της Σύρου, ο π. Μάρκος παρέμεινε στο νησί ως ηγούμενος της εκεί κοινότητας των Ιησουϊτών.

Το 1991 του ζητήθηκε να μεταβεί στην Τήνο για ένα μικρό διάστημα, για λίγους μήνες, το πολύ για ένα χρόνο. Όμως, έμελλε να παραμείνει στην τοπική μας Εκκλησία για δώδεκα ολόκληρα χρόνια, ως και τον θάνατό του. Στην Τήνο υπηρέτησε ως ηγούμενος της κοινότητας των Λουτρών μέχρι πέρυσι και διακόνησε ως εφημέριος στις ενορίες Κώμης, Περάστρας, Κρόκου, Κουμάρου, Κέχρου και Λουτρών, ενώ παράλληλα εξυπηρετούσε στις πολυπληθείς πνευματικές ανάγκες του προσκυνητηρίου της Ιεράς Καρδίας στο Εξώμβουργο. Υπήρξε, ακόμα, και Πρόεδρος του Εκκλησιαστικού δικαστηρίου.

Η τοπική μας Εκκλησία στέκεται με ευλάβεια και ευγνωμοσύνη μπροστά στον τάφο του. Όλοι μας ωφεληθήκαμε από τον ζωντανό του λόγο, γεμάτο από ευαγγελικό πνεύμα αγάπης, συμπόνιας και ευσπλαχνίας. Ήταν ένας λόγος γεμάτος χριστιανική ανθρωπιά και χριστιανική αισιοδοξία.

Είθε ο Κύριος, τον οποίο τόσο αγάπησε, να τον αναπαύσει μεταξύ των δικαίων!


ΕΠΙΚΗΔΕΙΑ ΟΜΙΛΙΑ

ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ  Π. ΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΞΟΔΙΟ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ

ΤΟΥ π. ΜΑΡΚΟΥ ΜΑΚΡΥΩΝΙΤΗ τ. Ι.

Τήνος, 3 Ιανουαρίου 2002

 

Σήμερα αποχαιρετούμε τον πνευματικό δάσκαλο μας, τον πνευματικό πατέρα μας, τον ζηλωτή ιερομόναχο, τον αγαπητό φίλο. Αποχαιρετούμε και  εμπιστευόμαστε στον Κύριο τον αληθινό αγωνιστή του Χριστού που έπεσε χθες υπέρ της Εκκλησίας, σε μια στιγμή υπερβολικής κόπωσης της ευαίσθητης καρδιάς του που δεν άντεξε το βάρος του ζήλου για την Εκκλησία του Χριστού και  «για την μεγαλύτερη δόξα του Θεού».

Η Εκκλησία της Τήνου δακρυσμένη υποκλίνεται μπροστά στο ιερό σκήνωμα του πατέρα Μάρκου Μακρυωνίτη, γιατί τον αγάπησε όπως εκείνος την αγάπησε. Δακρύζει κλήρος και λαός. Γιατί ο κλήρος μαθήτευσε κοντά του και ο λαός διδάχτηκε από την καρδιά του. Μια καρδιά γεμάτη από αγάπη για τον Χριστό και αγάπη για την Εκκλησία. Μια καρδιά που σκόρπιζε παντού την αισιοδοξία, το χαμόγελο, τη χαρά και την ελπίδα.

Η τοπική μας Εκκλησία, εξουσιοδοτημένη και από τις άλλες τοπικές Εκκλησίες της Καθολικής Εκκλησίας της Ελλάδος, όπου υπηρέτησε και παραδειγμάτισε, τον ευχαριστεί για το παράδειγμα που της άφησε και παρακαλούμε τον Κύριο να τον κατατάξει στους χορούς των αγίων του ουρανού, προς τον οποίο ατένιζε με θάρρος, πίστη και εμπιστοσύνη.

Θέλω αυτή τη στιγμή, να διαβεβαιώσω την μεγάλη οικογένεια των Σεβαστών Πατέρων Ιησουϊτών, και ιδιαίτερα τη μικρή κοινότητά τους των Λουτρών, για την ανθρώπινη και αδελφική συμπάθεια μας. Να βεβαιώσω τα αδέλφια του και όλους τους συγγενείς του, πως συμμεριζόμαστε τον ανθρώπινο πόνο τους και προσευχόμαστε στον Κύριο να τους στείλει την ουράνια παρηγοριά Του.

Θέλω τούτη εδώ τη δύσκολη και τελευταία ώρα, να δώσω το λόγο στον ίδιο τον π. Μακρυωνίτη, για να μας μιλήσει και να μας κηρύξει για μια ακόμα φορά.

Πριν από λίγο καιρό μου έστειλε με ένα φαξ μερικές σκέψεις του, τις καταθέτω στην εδώ παρούσα Εκκλησία, ως υστερνό κήρυγμα του ανθρώπου που πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ιερατικής και μοναχικής ζωής του κηρύττοντας με το λόγο του, την πέννα του και το παράδειγμά του:

Μας λέει λοιπόν ο π. Μάρκος Μακρυωνίτης με τη γραφίδα του:

«Μιλάμε πολύ, ίσως, και γράφουμε πολλά για το Θεό, αλλά μιλάμε λίγο με το Θεό, στο Θεό, στον Ιησού Χριστό, σε αντίθεση με αυτό που κάνουμε με τους ανθρώπους  με τους οποίους μιλάμε για όλα και για όλους, χωρίς τελειωμό. Αλίμονο όμως αν δε μιλούσαμε και αν δεν επικοινωνούσαμε. Τότε δε θα ήμασταν άνθρωποι.

Στον Θεό, όμως, δε μιλάμε με την ευκολία, την οικειότητα, την απλότητα και τη φιλία, όπως μιλάμε στους ανθρώπους και με τους ανθρώπους. Δεν κουβεντιάζουμε μαζί του. Πολλές φορές ψάχνουμε για άλλοθι και λέμε: «ό,τι κάνω είναι προσευχή». Το σημαντικό είναι να συναντηθώ με το Θεό «πρόσωπο με πρόσωπο», σταματώντας όλες τις ασχολίες μου, έστω και για λίγα λεπτά και να τα πω στο Θεό, να τα πω με το Θεό.

Η πολύχρονη ιερατική και ενοριακή ζωή, με όλη την «αποστολική» δραστηριότητα, κινδυνεύει να γίνει καμιά φορά ρουτίνα, να γίνεται μηχανικά, αυτόματα, ακόμα και για όσα αφορούν τη λειτουργική ζωή της ενορίας, τις ιεροτελεστίες, τις θρησκευτικές εκδηλώσεις και τις πράξεις ευλαβείας. Οι συνήθειες, οι παραδόσεις, μαζί με την έλλειψη συνεχούς ανανέωσης, προσαρμογής στην εξελισσόμενη κοινωνία με καινούριες νοοτροπίες και απαιτήσεις, απειλούν με απολίθωση της λατρευτικής και της εν γένει θρησκευτικής ζωής, που δεν αγγίζει, δε συγκινεί τις πιο νέες γενεές.

Ποιο Ευαγγέλιο κηρύττουμε; Αν το Ευαγγέλιο δεν είναι ενσαρκωμένο σε μας και εμείς ενσαρκωμένοι στο Ευαγγέλιο, αν τα κηρύγματά μας δεν είναι κατάλληλα προετοιμασμένα, τότε είναι φτωχά και άδεια. Μπορεί και να κηρύττουμε το δικό μας Ευαγγέλιο, κομμένο και ραμμένο στις συνήθειές μας, στις αντιλήψεις μας, στην προσωπική ιδιόρρυθμη πνευματικότητα που την προβάλλουμε και ίσως και την επιβάλλουμε, χωρίς να αφήσουμε τη θέση που πρέπει στο ’γιο Πνεύμα.

Ο κόσμος μας, οι πιστοί μας, βομβαρδίζονται και χαϊδεύονται από την μοντέρνα ύπουλη, αδυσώπητη ειδωλολατρία και αθεΐα, από τον σκεπτικισμό που αν δεν αρνείται, όμως, θέτει υπό αμφισβήτηση όλα τα «υπερβατικά» του χριστιανισμού και τις αξίες του και τα γελοιοποιεί.

Η νέα γενιά εύκολα αδιαφορεί για το Θεό, για το Χριστό, για την Εκκλησία, γιατί ο κόσμος τούτος της προσφέρει άλλα ευχάριστα και γαρ-γαλιστικά. Η παλιά γενιά δυστυχώς κάποιες φορές «ζει χριστιανικά, αλλά χωρίς Χριστό». Πολλές φορές ζει μια ανώνυμη, απρόσωπη θρησκευτικότητα πασπαλισμένη με στοιχεία φολκλοριστικά και συγκινησιακά. Πολλές φορές  έρχονται στο νου μου τα λόγια του Κυρίου: «αυτός ο λαός με λατρεύει με τα χείλη του και με εξωτερικά πράγματα, αλλά η καρδιά του βρίσκεται μακριά από μένα». Η ψυχή μας δεν μιλά συχνά στον Κύριο, παρά μόνο όταν ο κόμπος φτάσει στο χτένι.

Σίγουρα τέτοιους Χριστιανούς δεν τους επικροτούμε. Απλώς τους ανεχόμαστε.

Τι να έλεγα σε κάποιο φίλο μου που μου έλεγε: «Εγώ είμαι καλός χριστιανός, αλλά δεν πηγαίνω στην Εκκλησία, παρά στις μεγάλες γιορτές, όταν βέβαια μένω στην Αθήνα. Πάρε, μου είπε, είκοσι ευρώ για να μου κάνεις μια Λειτουργία για να πάνε καλά κάτι υποθέσεις μου…».

-Για τους φίλους, του λέω εγώ, προσφέρω τη Λειτουργία και χωρίς ευρώ!

-Μα πιάνει, πιάνει η Λειτουργία χωρίς ευρώ;

Τότε αρπαχτήκαμε φιλικά, αλλά πολύ άγρια. Αν έπιασε ο καυγάς μας δε ξέρω!!!

 

Αυτός, αγαπητοί μου, ήταν ο π. Μάρκος Μακρυωνίτης. Τον ευχαριστούμε γι’ αυτό που ήταν, γι’ αυτό που έκανε, σε όλη την μοναχική και ιερατική  ζωή του και γι’ αυτό που έκανε ακόμη και αυτή τη στιγμή.

Αιωνία ας είναι η μνήμη του!

žžžžžžžžžžžžžžžžž

 

Μετά την απώλεια του π. Μάρκου Μακρυωνίτη, ο Σεβ/τατος Αρχιεπίσκοπος, με το παρακάτω έγγραφο, διόρισε νέους εφημερίους στον Κουμάρο, τον Κρόκο και τον Κέχρο:

 

+ Ν Ι Κ Ο Λ Α Ο Σ

 

ΚΑΘΟΛΙΚΟΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΝΑΞΟΥ-ΤΗΝΟΥ-ΑΝΔΡΟΥ-ΜΥΚΟΝΟΥ

ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΣ ΤΟΠΟΤΗΡΗΤΗΣ ΧΙΟΥ

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΑΝΤΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ

 

 Τήνος 3/1/2003

ΟΡΙΣΜΟΣ ΕΦΗΜΕΡΙΩΝ

 

Επειδή, με τον αιφνίδιο θάνατο του μακαριστού π. Μάρκου Μακρυωνίτη, ορισμένες ενορίες της τοπικής μας Εκκλησίας στερήθηκαν την εφημεριακή του διακονία, και προκειμένου να καλυφτεί, έστω και προσωρινά, το κενό που προξένησε η αδόκητη αναχώρησή του για τις ουράνιες σκηνές, για να μην υπάρξει διακοπή στην ποιμαντική φροντίδα, προβαίνουμε στον άμεσο ορισμό νέων εφημερίων, ως ακολούθως.

Ορίζουμε,

τον Σεβαστό π. Σεβαστιανό Φρέρη του Τ.Ι. ως Εφημέριο του Ιερού Ενοριακού Ναού του Σωτήρος Χριστού Κουμάρου Τήνου,

τον Σεβαστό π. Νικόλαο Ψάλτη ως Εφημέριο του Ιερού Ενοριακού Ναού της Παναγίας της Φανερωμένης Κέχρου Τήνου,  και

τον Σεβαστό π. Ριχάρδο Ταράσκεβιτς ως Εφημέριο του Ιερού Ενοριακού Ναού της Ευαγγελίστριας Κρόκου Τήνου.

 

Παρακαλώ τους Σεβαστούς νεοδιορισμένους Εφημερίους, να αναλάβουν άμεσα τα νέα τους ενοριακά καθήκοντα, προκειμένου να συνεχιστεί η ποιμαντική διακονία στις ως άνω Ενορίες και να τις διακονήσουν με τον ίδιο εκείνο ένθεο ζήλο που διακόνησε μέχρι τις 2 Ιανουαρίου ε. ε. ο μακαριστός προκάτοχός τους.

Ευχαριστώ τους νεοδιορισμένους Εφημερίους για την επί πλέον ποιμαντική τους διακονία που αναλαμβάνουν.

Προτρέπω τα Ενοριακά Συμβούλια των ως άνω ενοριών και τους ενορίτες πιστούς να συνδράμουν τους νέους τους εφημερίους με κάθε δυνατό και πρόσφορο τρόπο στα καθήκοντά τους,

Και επικαλούμαι άφθονη την ευλογία του Θεού πάνω σε ποιμένες και ποίμνιο.

+ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, Αρχιεπίσκοπος


Από την ιστορία της Καθολικής Εκκλησίας της ’νδρου

 

Η Καθολική Επισκοπή της ’νδρου άρχισε να υφίσταται από τις αρχές του 13ου αιώνα, μετά την κατάληψη των Κυκλάδων από τους Βενετούς, που τις ενσωμάτωσαν, αρχικά, στη Λατινική αυτοκρατορία της Ανατολής. Η ’νδρος απέκτησε δικό της επίσκοπο, ο οποίος υπαγόταν στον μητροπολίτη Αθηνών. Όσο χρόνο η ’νδρος βρισκόταν κάτω από βενετική κατοχή, στην ’νδρο υπήρχε μόνο καθολικός επίσκοπος. Από την αρχή της τουρκοκρατίας εγκαταστάθηκε στο νησί και ορθόδοξος αρχιεπίσκοπος.

Η καθολική εκκλησία της ’νδρου δεν υπήρξε ποτέ πολυάριθμη. Οι πιστοί της αποτελούσαν την άρχουσα τάξη της αριστοκρατίας κατά τη διάρκεια της λατινοκρατίας και για τον λόγο αυτό, μόλις εξέλιπε η δυτική κυριαρχία περιήλθε σε κατάσταση μαρασμού και σταδιακής εξαφάνισης, που ολοκληρώθηκε προς το τέλος του 18ου αιώνα. Από τότε και μετά οι πάντα λιγοστοί καθολικοί πιστοί ήταν ή ξένοι ή καθολικοί από την Τήνο και τη Σύρο που για λόγους εργασίας εγκαθιστούσαν στο νησί τις οικογένειές τους. 

Ο τελευταίος επίσκοπος που έφερε τον επισκοπικό τίτλο της ’νδρου ήταν ο Νάξιος Ignazio Rosa, επίσκοπος από τις 27 Μαΐου 1675. Από τότε και μετά η Αγία Έδρα ή ο αρχιεπίσκοπος της Νάξου, ή άλλοι επίσκοποι γειτονικών νησιών (Σύρου και Τήνου) διόριζαν επισκοπικούς βικαρίους, οι οποίοι κατοικούσαν στην ’νδρο για να φροντίζουν το λιγοστό τους ποίμνιο, αλλά και τη σημαντική κτηματική περιουσία που είχε απομείνει από το παρελθόν ή που φρόντιζαν να αποκτούν με αγορές και δωρεές οι εκάστοτε βικάριοι. Στην ’νδρο είχαν εγκατασταθεί για κάποιες δεκαετίες και οι πατέρες Καπουκίνοι, οι οποίοι φρόντιζαν για όλα τα παραπάνω. Από το 1871 και μετά, ο εκάστοτε επίσκοπος Τήνου φέρει και την ποιμαντική ευθύνη για τους καθολικούς πιστούς της ’νδρου, όπως το μαρτυρεί και ο επισκοπικός του τίτλος, ο οποίος από τότε διαμορφώθηκε ως «Τήνου, Μυκόνου και ’νδρου».

Ο Ignazio Rosa, κατά το έτος 1698 αναγκάστηκε από την Αγία Έδρα σε παραίτηση, λόγω της έλλειψης ενδιαφέροντος που έδειξε για την επαρχία του. Στα χρόνια του, για μια σειρά από λόγους, ένας σημαντικός αριθμός των ούτως ή άλλως λιγοστών καθολικών πιστών μεταπήδησε στην ορθόδοξο εκκλησία και έτσι συρρικνώθηκε ακόμη περισσότερο η ήδη μικρή εκείνη κοινότητα. Ο επίσκοπος Rosa απεβίωσε στις 17 Αυγούστου 1710 στη Σύρο, όπου είχε περάσει και το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου της αρχιερατείας του, χωρίς να ενδιαφέρεται για την επισκοπή που του είχε ανατεθεί.

Στις 2 Μαΐου 1698 η Αγία Έδρα ονόμασε τον επίσκοπο της Σύρου Αντώνιο Giustiniani ως «αποστολικό τοποτηρητή ’νδρου». Ο συνετός εκείνος ιεράρχης επισκέφτηκε δυο χρόνια αργότερα (τον Ιούλιο 1700) το νησί, με τη συμπληρωματική ιδιότητα του «Αποστολικού επισκέπτη», για να επιθεωρήσει την κατάσταση και να ενημερώσει την εκκλησιαστική Αρχή της Ρώμης, για την εξαγωγή συμπερασμάτων ικανών να ληφθούν οριστικές αποφάσεις για το μέλλον της επισκοπής ’νδρου. Από τότε αποφασίστηκε πως η ’νδρος και κάποια άλλα μικρά νησιά των Κυκλάδων (Σίφνος, Μήλος, Κέα) δεν θα αποκτούσαν πια επίσκοπο, αλλά οι γειτονικοί επίσκοποι θα φρόντιζαν για τους λιγοστούς πιστούς και για τις εκεί ευρισκόμενες εκκλησιαστικές ακίνητες περιουσίες (εκκλησίες, οικίες, κτήματα, κλπ). Ο επίσκοπος Giustiniani έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ’νδρο και αργότερα που έγινε αρχιεπίσκοπος Νάξου και διόρισε μια σειρά από βικαρίους στην ’νδρο, προκειμένου να αντιμετωπιστούν δυσάρεστες καταστάσεις που δημιουργούνταν τόσο εξαιτίας των ανθρώπων, όσο και εξαιτίας των ακινήτων.

Στην έκθεσή του προς την Αγία Έδρα που συνέταξε το έτος 1700, πληροφορούμαστε πως οι καθολικοί πιστοί που είχαν απομείνει δεν ξεπερνούσαν τους πενήντα, ξένοι και ντόπιοι, σε ένα πληθυσμό 6000 περίπου κατοίκων.  (Η συνέχεια στη σελ. 12).


home

main

The climate of the island is very healthy. This is because the blowing of the northern winds prevents the development of germs. It is reported that some people that were sick and visited the island were healed without medicine.
Tinos is basically an island with religious and worshipping tourists. The finding of the icon, the erection of the temple, the improvement of the transportation had a great impact to the social and economic evolution of the island. The fact that it attracted tourism developed the city of Tinos, in contrast with the villages. Nevertheless it helped to reduce migration and kept the residents of the island on their land. From 1940 to 1981 approximately 32% of the population immigrated. In 1940 the town of Tinos concentrated 25% of the population.
Today urbanism has taken over and 75% of the population in concentrated in the town of Tinos. Today approximately 40 villages are inhabited. Their establishing history goes back to the middle ages and the Byzantine years. There are also many settlements, which are basically younger and were developed near the sea.
 The fact that many tourist centers were developed at many locations, the creation of greenhouses, n location canning of various vegetables, the systematic and advanced utilization of marble, played a major role in the keeping of the population on the island and especially at the villages. These developments have increased the occupation in various parts of the island having as a result to fight back of immigration.
The mixed religious population of Tinos, gives the island a special folklore character. A Tinian dialect is noticed, with the extraction of the vowels, the alteration of consonants and names of persons that have a western influence.
 At Tinos we come across two Christian dogmas that harmoniously coexist. The Temple of Evangelistria is a very important demotic worshipping area for the Orthodox and people from all over Greece assemble throughout the whole year to worship here. However at the same time Tinos is a very important center for the Catholics, basically for the Greek Catholics. All you need to do is to take a look around at all the churches in order to substantiate that you are at a religious center. When Panagia/ the Virgin Mary is celebrated, worshippers from all over the world swarm the island. Tinos belongs to the Cyclades and is the third in size island of this complex. Its area is 194 square kilometers. The total length of its coastline is estimated to approx 114 kilometers. It is situated south east of Andros and north west of Mykonos. It highest mountain is named Tsiknias and is 725 meters high. According to mythology Aelos, the god of the winds lived at the channel of Tsiknias. This explains the fact that the area is veAt Tinos irrespective of being Catholic or Orthodox, all the people have a deep love for the Virgin Mary. The Orthodox celebrates Panagia (Virgin Mary) on the 25th of March and on the 15th of August and the Catholics on the 1st Sunday of May and also on the 15th of August. The residents of Tinos are very hospitable and they open heartedly offer food and board to the worshippers during the festivities. The Tinians in order to sustain the ground from suffering intense deterioration, have created on the sides of the mountains the so called pezoules, which are small fields with a resistance made of rocks in order for the ground not to get corroded and are used to cultivate their products. The reduction of the agricultural population slowly left some of these areas uncultivated. Today cereals, citrus fruit, fruits and also oil, wine and raki are cultivated. The products are consumed basically within internal market but some are also exported. Another beneficial product of Tinos, is its honey. In the past they also had silk growing.