Το όνομα του Βρυσιού

Ο λαός μας γνωρίζει, από αιώνες τώρα, την τοποθεσία που περιγράψαμε παραπάνω, με το όνομα «Βρυσί». Πότε ονομάστηκε έτσι; Η απάντηση χάνεται στα βάθη του χρόνου. Κανένας δεν μπορεί ν’ απαντήσει στα σίγουρα. Μονάχα από την ετυμολογία της λέξης, μπορούμε να φτάσουμε σε κάποιο συμπέρασμα.
Η φυσική πηγή του νερού που ξέρουμε πως υπήρχε στο Βρυσί και που υπάρχει μέχρι τις μέρες μας, ίσως να ’ναι η αιτία αυτής της ονομασίας. Δεν μπορεί, όμως κανείς να δώσει μ’ απόλυτη σιγουριά την απάντηση. Κατά καιρούς δόθηκαν διάφορες άλλες εξηγήσεις: η Παναγία της βρύσης (επειδή η εικόνα βρέθηκε κοντά στην πηγή) κι έτσι η εικόνα στάθηκε αιτία, με την εύρεσή της, να παρει η τοποθεσία αυτή την ονομασία. άλλοι δέχτηκαν σαν τη σωστή ονομασία «Βρεσί» από τη λέξη «εύρεση» και που παραφθάρθηκε σε «Βρυσί» από τη λαϊκή προφορά. άλλοι πάλι πιστεύουν πως πρέπει να δοθεί μια περισσότερο πνευματική εξήγηση: «η Παναγία, βρύση της χάριτος».
Όλες αυτές οι εξηγήσεις, από καλοπροαίρετους ερμηνευτές, δεν μπορούν να αποκλειστούν εκ των προτέρων. Όλες πρέπει να εξεταστούν με την απαιτούμενη σοβαρότητα, να συγκριθούν μ’ άλλες παρόμοιες ερμηνείες άλλων τοποθεσιών κι έτσι να αποκλειστούν εκείνες που θα θεωρηθούν υπερβολικές.

Εμείς, στη συνέχεια, θα χρησιμοποιούμε τη λέξη «Βρυσί», όπως έχει πια μπει μέσα στη γλώσσα του λαού, επειδή πιστεύουμε πως η φυσική πηγή (βρύση) έδωσε τ’ όνομά της στην τοποθεσία κι από κει το Προσκυνητήριο ονομάστηκε Παναγία του Βρυσιού ή, καμιά φορά, Βρυσιώτισσα. Αυτό έρχεται να μας το επιβεβαιώσει κι ένα παλιό κείμενο, γραμμένο στις αρχές του 1800 από τον ιατροφιλόσοφο Μάρκο Ζαλώνη, τηνιακό από τον Κρόκο που έζησε στην Πόλη και το Παρίσι κι όπου, στα 1809 τύπωσε μια ιστορία της ιδιαίτερης πατρίδας του. Στη μετάφραση του έργου στα ελληνικά, από τον Δημ. Μ. Μαυρομαρά, στα 1888, αναφέρονται και τα εξής: «Κάτωθεν της Αγίας Μαρίνης περί τέταρτον της ώρας κατά την θέσιν Βρυσίδια ανεκαίνισαν εσχάτως μεγαν εξοχικόν ναόν οι δυτικοί της Παναγίας» (Ιστορία της Τήνου μεταφρασθείσα εκ του γαλλκού μετά τινων παρατηρήσεων υπό του Δημ. Μαυρομαρά. Προεκδοθείσα εν Παρισίοις υπό του ιατρού Μ. Σαλώνη τω 1809, Αθήναι εκ του τυπογραφείου ο «Λαός», 1888, σ. 31-32). Σ’ αυτό το κείμενο, η ονομασία «Βρυσί» αναφέρεται σαν «Βρυσίδια», δηλ. μικρές βρύσες. Είναι πιθανόν η παλαιότερη ονομασία της τοποθεσίας να ήταν αυτή και να μαρτυρούσε την ύπαρξη σε κείνο το χώρο, πολλών μικρών φυσικών πηγών. Πράγματι ανάμεσα στα τηνιακά τοπωνύμια συναντούμε άλλα που είχαν ανάλογη εξέλιξη: βρούλα- Βρουλίδια, σκαμνιά- Σκαμνίδια, θύρα- Θυρίδια κ. ά.


back
home
next